صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

از هویت صنعت پوشاک دفاع کنیم
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

نویسنده: شیدا رمزی

براساس مستندات موجود صنعت پوشاک به عنوان یکی از مهمترین صنایع در بسیاری از کشورها تعداد زیادی از فعالان و تولید کنندگان را به خود مشغول کرده است و بعضا حجم قابل توجهی از تولید ناخالص ملی آن منطقه را در گرفته که نمونه بارز آن را می‌توان کشور بنگلادش است.

ایران نیز از گذشته‌های دور در صنعت نساجی و تولید پوشاک جایگاه مناسبی داشته است اما به دلایل نا معلوم طی دهه‌های اخیر این صنعت نه تنها مورد حمایت قرار نگرفته، بلکه به نوعی فراموش نیز شده است و آثار این سیاست‌های غیر منطقی در صنعت پوشاک را می‌تواند در تعطیلی برخی کارگاه‌ها و یا کوچک دسته جمعی گروهی از تولیدکنندگان به خارج از مرزهای کشورمان مشاهده کرد. اما به راستی صنعتی با پیشینه چندین هزار ساله در ایران و در اختیار داشتن امتیازهای ویژه در بخش‌های مختلف طراحی و تولید چرا امروز باید در شرایطی قرار گرفته باشد که برخی مسئولان نگران از آینده آن باشند؟

آمار پاشنه آشیل صنعت پوشاک

مهدی محمودی، رئیس هیئت‌مدیره انجمن مؤسسات مد و لباس کشور با اشاره به تعداد فعالان صنفی در این بخش از تولید کشورمان به خبرنگار ما گفت: طبق آخرین آمار حدود 4 یا 5 هزار نفر تولید کننده داریم که در سطح تهران پروانه کسب گرفته‌اند این درحالی است که برای دستیابی به آمار کلی کشور لازم است چند هزار واحد تولیدی مجوز دار دیگر به آمار تهران بیافزاییم. هرچند نباید فراموش کنیم بسیاری از واحدهای فعال صنفی حال حاضر صنعت تولید پوشاک اکنون بدون مجوز فعالیت می‌کنند و در این میان هیچ اشاره‌ای به آنها نشده است. بنابراین در مجموعه شاید بیش از پانزده هزار واحد تولیدی در سراسر کشور  فعالیت می‌کنند که در نگاه اول برای صنعت پوشاک کشورمان قابل قبول است.

محمودی در ادامه افزود: بطور کلی یکی از مهمترین مشکلاتی که در اغلب صنایع داخلی کشورمان داریم و صنعت تولید پوشاک از آن مستثنی نیست، مربوط به آمارهای موجود است. بصورتی که اکنون اگر از نهادهای مربوطه بخواهید که حجم دقیقی از مصرف، تعداد تولیدکنندگان واقعی یا حتی حجم دقیق واردات پوشاک را برایتان توضیح دهند، همه به صورت تقریبی اعلام نظر می‌کنند که این رویه باعث سیاست‌گذاری‌های اشتباه در کل صنعت بوده است، درحالی که همه می‌دانیم آمارهای صنعتی در واقع پاشنه آشیل هر تولیدکننده ای است که باید به آنها دسترسی داشته باشد تا بتواند برای آینده سیاست‌گذاری نماید.

وی معتقد است بیش از 60 درصد مصرف پوشاک کشور مربوط به تولیدات داخلی است و باقی از محصولات وارداتی تامین می‌شود. اما این سهم قابل توجه از مصرف داخلی پوشاک به نوعی مدیون افزایش قیمت ارز در کشورمان بوده، چون با افزایش قیمت‌های محصولات خارجی، بیشتر تولید کنندگان با توجه به صرفه اقتصادی تولید داخل مرزهای ایران به سمت تولید تشویق شده و اکنون می‌بینیم که حجم تولید صعودی شده است.

10 میلیارد حداقل گردش مالی صنعت

این مقام صنفی با اشاره به حداقل گردش مالی در صنعت پوشاک گفت: برای محاسبه حجم گردش مالی تولید صنعت پوشاک ایران کافی است تعداد جمعیت کشورمان را براساس داده‌های علمی از هزینه‌کرد پوشاک داشته باشیم به صورتی که اگر 70 میلیون هموطن ما فقط سالان 500 هزار تومان برای خرید پوشاک هزینه کنند سالانه رقمی معادل 35 هزار میلیارد تومان یعنی ده میلیارد تومان که کف گردش مالی این صنعت در سراسر کشورمان است. هرچند ارقام واقعا کم بوده بسیار می‌تواند اعداد بالاتری را تجربه کنیم.

محمودی تاکید کرد: با درنظر گرفتن این حجم از گردش مالی در خواهیم یافت چرا تقاضای حضور در صنعت پوشاک همواره بالاست که شاهد مثال آن کاملا در سطح جامعه دیده می‌شود به صورتی که می‌بینیم تا یک فروشگاه در خیابان‌های مرکزی شهر خالی می‌شود به سرعت صنفی مربوط به پوشاک جایگزین آن خواهد شد. اما نحوه حضور مهم است که بیشتر اکنون به سمت غیر رسمی رفته است یعنی تولیدات زیر زمینی

بازاری با ظرفیت‌های غیرقابل انکار

رئیس هیئت‌مدیره انجمن مؤسسات مد و لباس کشور درباره حجم بازار پوشاک ایران تاکید کرد: با توجه به اینکه در کشورمان فرهنگ پوشش برای بانوان و آقایان متناسب با دین مبین اسلام شکل گرفته است، موضوع مصرف و تنوع استفاده از پوشاک کاملا متفاوت از دیگر کشورهاست. چون در کشورهای خارجی ممکن است یک فرد بخصوص بانوان با همان لباسی که در منزل هستند برای خرید بیرون بروند، درحالی که این روند در ایران کاملا متفاوت است. بنابراین بانوان ایرانی معمولا چند دست لباس با کاربری‌های متفاوت دارند و آقایان نیز تابع شرایطی مشابه هستند. به همین دلیل دور از واقعیت نیست اگر بگوییم این فرهنگ و تنوع پوشش نه تنها تهدید نیست بلکه به عنوان فرصتی بسیار مناسب برای سرمایه‌گذاری و تولید شناخته می‌شود.

وی گفت: براساس تحقیقاتی که به صورت میدانی انجام داده‌ایم، ایرانیان اساسا گردشگران پوشاک بسیار خوبی هستند، به این صورت که می‌بینیم وقتی خانواده دور هم جمع می‌شود و قصد خروج از منزل را دارند؛ بیشتر به مراکز خرید پوشاک سر می‌زنند که شاهد مثال آن افزایش تعداد مراکز خرید تخصصی پوشاک در اغلب شهرهای کشورمان است. به همین دلیل اگرچه این افراد لزوما خریدار نیستند و تنها علاقمندند برای وقتگذرانی به مراکز خرید رفته و از فروشگاه‌ها بازدید کنند، اما این در واقع نصف اقتصاد است چون همین موضوع می‌تواند در نهایت به خرید منجر شده و می‌تواند گردش اقتصادی ایجاد نماید.

باید نسبت به قاچاق پوشاک حساس‌تر باشیم

محمودی با اشاره به روند افزایشی قاچاق در صنعت پوشاک تصریح کرد: بیشترین حجم قاچاق پوشاک مربوط به بانوان است چون همانطور که قبلا نیز اشاره شد این بخش از جامعه کشورمان تقاضای بالاتری نسبت به دیگر بخش‌های جامعه دارند. اما بطور کلی قاچاق یک بیماری است که در پوشاک هم خودش را نشان داده است. بنابراین قاچاق یک درد است که می‌تواند در تمام عضوها تاثیرگذار باشد ولی در صنعت پوشاک حساس‌تر باید به موضوع قاچاق توجه داشته باشیم، چون صنعت پوشاک در پس خود یک فرهنگ دارد. به عنوان مثال وقتی یک تلویزیون قاچاق می‌شود صرفا یک کالا با بخشی از مشکلات و معضلات اقتصادی به صورت غیر قانونی وارد شده است؛ اما وقتی پوشاک قاچاق می‌شود در پس زمینه آن یک فرهنگ است که به فرهنگ دیگر تحمیل می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه باید نسبت به قاچاق پوشاک بیشتر نگران باشیم افزود: قاچاق پوشاک نه تنها مشکلات اقتصادی برای یک کشور ایجاد می‌کند بلکه می‌تواند فرهنگ پوشش را نیز دستخوش تغییراتی کند که مسئولان و سیاست‌گذاران کلان آن جامعه باید بسیار بیشتر از ارزش کل قاچاق همان کالا هزینه کنند تا اثرات منفی فرهنگی این روند را از چهره جامعه برطرف نمایند. به عنوان مثال وقتی یک مانتو با نوشته‌هایی لاتین و خارج از عرف فرهنگی ایران وارد بازار می‌شود، دولت باید میلیاردها تومان هزینه کند تا تبعات این جمله لاتین را از جامعه کشورمان حذف نموده و نمونه پوشش اصیل ایرانی را به جامعه معرفی نماید.

این مقام صنفی تاکید کرد: برای حذف قاچاق باید اراده جدی داشته باشیم، بخصوص امروز که مقام معظم رهبری درباره برخورد با قاچاق صحبت فرمودند. در این زمینه لازم است به چند سئوال پاسخ بدهیم که این سئوال‌ها عبارتند از 1. چرا قاچاق صورت می‌گیرد؟ (چون این روند سودآور است) 2. چرا قاچاق سودآور است؟ (چون هزینه تولید داخلی افزایش دارد) 3. چرا هزینه تولید داخل بالاست؟ (چون سیاست‌های تولیدی و حمایت دولت مناسب نیست). با توجه به این پاسخ‌ها می‌توانیم دریابیم چطور باید با معضل قاچاق برخورد کنیم. درحالی که تاکنون بی‌توجهی به این پاسخ‌ها باعث شده این ذهنیت در فکر برخی تولیدکنندگان ایجاد شود که این حجم سرمایه‌گذاری لازم برای تولید می‌تواند به صورت واردات سود بیشتی ایجادکند.

وی افزود: با توجه به تجربیات بخش خصوصی و همچنین فعالان صنفی بهترین گزینه برای جلوگیری از ورود کالاهای قاچاق در این صنعت حمایت از تولید است چون با این روش هیچ نیازی به واردات کالا نیست و واردکنندگان چه قانونی یا غیرقانونی نمی‌توانند منافعی داشته باشند که به فکر واردات باشند.

این کارشناس صنعت مد و پوشاک تاکیدکرد: متاسفانه در اخبار پخش می‌شود که یک موسسه مالی اعتباری با چندین شعبه و میلیاردها ریال سرمایه غیر قانونی مشغول فعالیت است، پس هنگامی که اعلام می‌شود بیش از 200 برند غیرقانونی خارجی در صنعت پوشاک کشورمان مشغول به فعالیت بوده‌اند چه انتظاری داریم و نباید تعجب کنیم.

محمودی افزود: بطور کلی وقتی می‌بینیم سرمایه‌گذاری‌های هنگفتی از سوی برندهای خارجی در بازار ایران صورت گرفته و مانند قارچ در سطح خیابان‌ها رشد می‌کنند، درست مثل این است که یک نگرش یا فرهنگ خاصی مستقیم به جامعه ایران تحمیل شده باشد. این درحالی است که می‌بینیم که همین برندها با هزینه‌ای بسیار هنگفت در بهترین نقاط تهران یا شهرهای دیگر فروشگاه گرفته و در بازار فعالیت می‌کنند. هیچ وقت فراموش نکنیم که مد معمولا از دهک‌های بالا شروع می‌شود و در دهک‌های پایین مصرف می‌شود. به عنوان مثال وقتی یک برند خارجی در بهترین نقطه پایتخت بدون مجوز اقدام به افتتاح شعبه می‌کند تبعات و آثار آن را چند ماه بعد در نقاط متوسط و پایین شهر تجربه می‌کنیم.

رئیس هیئت‌مدیره انجمن مؤسسات مد و لباس کشور با اشاره به روند کنترلی مسئولان نسبت به حضور برندهای خارجی طی سال جاری به خبرنگار ما گفت : اکنون مرکز امور اصناف با کمک وزارت صنعت یک طرحی را درحال اجرا دارند که لازم است برندها با ارایه اسناد و مدارکی ابتدا به ثبت برسند و پس از آن وارد بازار شوند که حتی درباره نحوه تابلوهایشان نیز قوانینی تعیین شده است و به نوعی شاهد کنترل بیشتر در روند حضور برندهای خارجی در بازار هستیم و همین زمینه‌ای برای سالم شدن فضای رقابتی میان تولید کنندگان داخلی و خارجی خواهد بود.

تولیدکننده حمایت نمی‌شود

محمودی درباره دلایل رکود و گرفتاری برخی کارگاه‌های تولیدی پوشاک را در نبود سیاست‌های حمایتی مناسب اعلام کرد و گفت: بطور کلی در کشورهای توسعه یافته و یا آن کشورهایی که بدنبال توسعه اقتصادی هستند وقتی یک صاحب سرمایه یا تولید کننده رشد می‌کند و به افزایش ظرفیت تولید یا توسعه کسب و کارش فکر می‌کند؛ می‌بینیم دولت حمایت‌های گوناگونی از تولید کننده داشته و به نوعی هزینه‌های تولید را برای اینگونه تولیدی‌ها به حداقل خود می‌رسانند. این یعنی حمایت‌ دقیق و هدفمند نه آنکه در ایران از آن می‌گوییم و در عمل حمایت نیست. درحالی که امروز  تولید کننده‌ها می‌ترسند کسب و کارشان را توسعه دهند چون تصاعدی مالیات و بیمه بیشتری باید بپردازد.

به اعتقاد وی با توجه به حجم قابل توجه اشتغالزایی صنعت پوشاک لازم نیست دولت برای ایجاد شغل در این زمینه زیاد هزینه کند بلکه اگر بتواند به نوعی حمایت از تولید کننده‌ای که به کسب و کارش توسعه داده و شغل اضافه کرده را اصولی انجام دهد یعنی همان اشتغالزایی صورت گرفته است و نیازی به هزینه کردن مبالغ هنگفت برای ایجاد اشتغال از سوی دولت نیست.

وی تاکید کرد: اشتغالزایی در صنعت نساجی و پوشاک جزو گروهی است که برای تولید یک شغل در آن نیازمند سرمایه‌ای اندک هستیم به عنوان مثال حتی می‌توان با 20 میلیون تومان هم  کسب و کار ایجاد کرده و مشاغلی را به جامعه هدیه داد. یعنی واقعا اگر شخصی تخصص داشته باشد، می‌تواند در یک اتاق منزل خود نیز اقدام به تولید کند و اولین مشتریان هم اعضای خانواده خواهند بود. بنابراین توسعه صنعت پوشاک می‌تواند حجم قابل توجهی از مشکل اشتغال ایران را برطرف کند. این امتیاز در هیچ صنفی نیست که بتوانیم با حداقل امکانات تولید داشته باشیم و یکی از مهمترین مصادیق حمایت از مشاغل خرد و خانگی همین موضوع یعنی حمایت از صنعت پوشاک یا تولید کنندگان خانگی است چون بسیار کار ساده‌ای است و می‌توان با حداقل‌ها اقدام به تولید و ایجاد شکل کرد.

مغز افزار باید ایرانی باشد

محمودی درباره حضور هیات‌های خارجی در ایران و قراردادهای منعقد شده در صنعت پوشاک نیز گفت: طبق آماری که داریم یک یا دو تفاهم نامه در حوزه صنعت مد و لباس با خارجی‌ها بسته شده است و تزریق پول در شبکه توزیع و تولید صورت گرفته است ولی آن اتفاق بزرگی که انتظار داشتیم روی دهد، هنوز اتفاق نیافتاده است. البته در پوشاک حساسیت هم داریم و نباید فراموش کنیم مغزافزار کار نباید از خارج وارد ایران شود. چون پوشاک یک کالای فرهنگی است و اگر این اتفاق روی دهد واقعا ممکن است برخی سیاست‌های فرهنگی و مذهبی ما درگیر مسایل حاشیه‌ای شوند. بنابراین وقتی مغزافزار پوشاک ما خارج از کشورمان باشد اجزا و مدل یا طرح آن براساس فرهنگ همان کشور شکل خواهد گرفت دقیقا مثل اتفاقی که در بازی‌های کامپیوتری روی می‌دهد.

به اعتقاد این مقام صنفی گلوگاه چرخه اقتصادی کشورمان و صنعت پوشاک در توزیع است و از آنجا که بیشتر فعالان صنعت پوشاک کشورمان به صورت کارگاه‌های کوچک فعالیت می‌کنند، می‌بینیم همین گلوگاه باعث حذف یا شکست برخی سرمایه‌ها شده است. به این صورت که گروهی با سرمایه‌های اندک شروع به تولید می‌کنند اما چون توان حضور در توزیع قدرتمند را ندارند به ناچار حذف خواهند شد و در بهترین شرایط مجبور به تولید کلاهای پرفروش که خارج از عرف تولیدات کشورمان است می روند.

این کارشناس صنعت مد و پوشاک گفت: بطور کلی ایران در صنعت پوشاک سه حلقه قوی مستقل را در کنار یکدیگر دارد که این حلقه‌ها هیچ ارتباط منطقی و روبه جلویی با یکدیگر نداشته و ندارند. به عنوان مثال حلقه طراحی و تولید کاملا قوی است و دانشگاه‌های زیادی در این زمینه دارم اما در نهایت هریک از این موارد تنهایی فعالیت می‌کنند ولی در کشورهای توسعه یافته این روند کاملا متفاوت است. اتحادیه پوشاک و واحدهای صنفی پوشاک معمولا جزو صنوف بزرگ کشورمان هستند ولی این زنجیره خیلی به یکدیگر مرتبط نیست و به صورت جزیره‌ای و گلخانه‌ای با یکدیگر ارتباط دارند و هرگز ارتباط منطقی و دقیقی میانشان نیست که این روند می‌تواند عاملی در کوچ تولیدکنندگان به خارج از مرزها شده باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 
 
نبافته‌ای که تار و پودش رونق اقتصاد است
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

 

نبافته‌ای در الیاف اقتصاد

نویسنده: شیدا رمزی

صنعت نساجی به عنوان یکی از صنایع بالادستی در دودوتای اقتصاد کشورها همواره زمینه‌ای گسترده برای ایجاد ارزش افزوده مناسب و اشتغالزایی قابل توجه بوده است. ایران نیز از گذشته‌های دور در این صنعت دارای شاخصه‌های قابل توجه و البته منحصربفردی بوده است که دور از ذهن نیست اگر بگوییم تار و پود این صنعت از گذشته در اقتصاد کشورمان تنیده شده است، اما امروز برخی از بخش‌های این صنعت گسترده مثل تولید موکت با امتیازها و ظرفیت‌های مناسبی که در کشورمان وجود دارد، به عنوان نبافته‌ای از ده‌ها زیر مجموعه صنعت نساجی در الیاف اقتصاد کشورمان هنوز جایگاه مناسبی به خود نگرفته است.

دهه شصت نقطه عطفی غیر قابل انکار

علیمردان شیبانی، نایب رئیس انجمن صنایع نساجی ایران درباره روند شکل گیری صنعت تولید موکت به خبرنگار ما گفت: بطور کلی از اوایل دهه شصت شمسی با برآورد نیاز حدود 40 میلیون متر مربع موکت برای کشورمان در یازده شرکت تولیدی بنای این صنعت نهاده شد. به صورتی که سهم تولیدی هرکارخانه در آن زمان تقریبا یک میلیون 250 هزار متر مربع درنظر گرفته شده بود اما در عمل هنگام نصب خطوط تولید این رقم دوبرابر شد یعنی هرکارخانه 2 میلیون و 500 هزار تن سهم بازار را به خود اختصاص داد.

شیبانی در ادامه افزود: این افزایش ناگهانی در تولید و همچنین بازار مناسب موجود در کشورمان برخی را براین باور رساند که تولید موکت کاری سهل و سرمایه‌گذاری در آن بسیار سودآور است که همین نکته نقطه ضعفی برای صنعت در آینده شد. چون روند تقاضای موافقت اصولی افزایش یافت تاجایی که قبل از آغاز دهه هشتاد شمسی تقریبا 40 کارخانه با ظرفیت تولید یکصد میلیون متر مربع موکت در کشورمان افتتاح شده بود.

وی با اشاره به این که امروز برخی از خطوط تولیدی کشورمان ظرفیت تولید 20 تا 30 میلیون متر مربع در سال را دارند تصریح کرد: این روند روبه رشد افتتاح خطوط تولید دقیقا زمانی رخ داد که به سرعت سبک زندگی افراد و همچنین مصالح مورد نیاز تزئین منازل و محیط کارشان نیز تغییر کرد. تاجایی که میزان تولید این واحدها تقریبا برای بازار داخلی مازاد شده و لازم بود تا در بازارهای صادراتی سهم بهتری داشته باشیم. دقیقا زمانی که نوسان‌های نرخ ارز و تحریم‌ها باعث شد تا صنعت تولید موکت واقعا دچار مشکل شود.

نایب رئیس اتحادیه نساجی ایران به آثار این مشکل اقتصادی در کشورمان اشاره کرد و گفت: افزایش نوسان‌های نرخ ارز و همچنین کوچک شدن سهم بازارهای صادراتی عاملی شد تا علی‌رغم محدود شدن ارایه موافقت‌ اصولی برای احداث کارخانه تولید موکت در نهایت تنها کمتر از دو دهه شاهد خروج یک به یک واحدهای تولیدی از صحنه تولید باشیم. به صورتی که امروز از آن تعداد واحد تولید شاید کمتر از تعداد انگشتان دست باقی مانده و کمتر از ظرفیت اسمی خود فعالیت می‌کنند.

مواد اولیه ایرانی شده است

شیبانی در ادامه افزود: طی سال‌های اخیر با تلاش و پشتکار متخصصان کشورمان بادرنظر گرفتن مواد موجود داخل کشورمان تمامی مواد اولیه مورد نیاز این صنعت داخلی شده و درصورت حمایت از صنعت ارزش افزوده قابل ملاحظه‌ای به اقتصاد کشورمان هدیه داده خواهد شد.

این مقام صنفی معتقد است از آنجا که تولید موکت کار زیاد مشکلی نیست و امروز تولید مواد اولیه مورد نیاز داخل کشورمان بومی شده است می‌توان با استفاده از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری شده موجود تنها با حمایت‌های قانونی زمینه رونق دوباره و اشتغالزایی قابل توجهی را در کنار ارزآوری مناسب فراهم نماییم.

وی تاکید کرد: حمایت‌های مورد نیاز امروز صرفا نقدینگی نیست بلکه لازم است حمایت‌های قانونی برای دستیابی ساده‌تر به بازارهای صادراتی کشورمان فراهم شود دقیقا سیاستی که کشور همسایه ایران یعنی ترکیه در پیش گرفته و امروز می‌بینیم تولیدات این کشور در اقصی نقاط جهان به خوبی توانسته‌اند سهم بازار خوبی به خود اختصاص دهند درصورتی که توانایی تولید ایران و تنوع محصولات در برخی موارد حتی بالاتر است.

نایب رئیس انجمن نساجی ایران بازارهای صادراتی ایران را عمدتا در کشورهای همسایه معرفی کرد و گفت: براساس بازارهای سنتی ایران امروز عراق و افغانستان، برخی از کشورهای شمال آفریقا و کشورهای CIS خریداران محصولات ایرانی هستند. اما به دلیل مشکلات نقل و انتقال پول این خطر وجود دارد که رقبای ایران یعنی ترکیه و چین بتوانند در این بازارها سهم ایران را به خود اختصاص دهند.

تخصصی‌تر؛ سودآورتر

وی با اشاره به تنوع نیاز موکت در صنایع مختلف به فرصت امروز گفت: امروز موکت فقط برای پوشش کف منازل کاربرد ندارد بلکه روز به روز کاربردهای تازه‌ای برای آن شناخته می‌شود که هریک از آنها با مشخصات و تکنولوژی خاصی محصولات مورد نیاز خود را از صنعت تولید موکت مطالبه می‌کنند. بنابراین فرصت بسیار مناسبی است تا با حرکت به سمت توید تخصصی موکت علاوه بر افزایش ارزآوری برای کشورمان زمینه‌های بیشتری برای اشتغالزایی ایجاد کنیم.

شیبانی تاکید کرد: اکنون در بازارهای بین المللی قیمت موکت تقریبا یک تا یک و نیم دلار است اما اگر موکت با مشخصات خاصی برای صنایع دیگر لازم باشد دیگر قیمت آن یک و نیم دلار نیست بلکه بعضا می‌تواند تا چندین برابر متناسب با مشخصات و کیفیت و الیاف کاربردی در آن تعیین قیمت شود.

 

 


 
 
ارزش افزوده واقعی در آخرین حلقه تولید است
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

دبیر کل انجمن صنایع نساجی ایران

 

نویسنده: شیدا رمزی

محمد مهدی رئیس‌زاده، دبیر کل انجمن صنایع نساجی ایران، با اشاره به رکود موجود در صنعت نساجی کشور به خبرنگار ما گفت: امروز صنعت نساجی کشور همانند دیگر صنایع درگیر رکودی فراگیر شده که اصلی‌ترین دلیل آن غیراصولی بودن برخی سیاست‌های گذشته و همچنین سودجویی افراد بود و باعث از بین رفتن فرصت‌های سرمایه‌گذاری بسیاری در این زمینه شده است. درحالی که همه می‌دانیم ارزش افزوده نساجی صنعتی است که می‌تواند اقتصاد یک کشور را مدیریت کرده و باعث ایجاد اشتغال پایدار شود.

رئیس‌زاده در ادامه افزود: متاسفانه این امتیاز صنعت نساجی در کشورمان تاکنون جدی گرفته نشده و همین امر باعث شده تا بسیاری از تولید کنندگان کشورمان علی‌رغم توانمندی‌های قابل توجه در بخش‌های مختلف تولیدی امکان ایجاد برندهای معروف را نداشته باشند و امروز شاهد فروخته شدن پارچه‌های رومبلی تولید ایران به نام محصولات ترکیه در بازار باشیم.

این مقام صنفی تصریح کرد: بطور کلی ارزش افزوده این صنعت در تکمیل زنجیره‌ تولید از ماده اولیه تا آخرین حلقه‌ محصول نهایی یعنی پوشاک یا دیگر منسوجات است به همین دلیل لازم است با این شرایط برای حمایت از صنعت نساجی کشورمان برنامه‌ریزی کنیم چون اگر در هر مرحله با مشکل مواجه شویم بدون تردید کل زنجیره به مخاطره خواهد افتاد کما اینکه امروز می‌بینیم این اتفاق افتاده و عمده توجه سودجویان به آخرین حلقه زنجیره یاد شده یعنی محصولات نهایی است، درحالی که هرچه به سمت انتهای این زنجیره حرکت کنیم ارزش افزوده بالاتری برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌شود.

سنتی یا صنعتی مسئله این است؟

 دبیر کل انجمن صنایع نساجی ایران، درباره دریافت مجوزهای لازم جهت سرمایه‌گذاری در تولید پارچه رومبلی به خبرنگار ما گفت: همانطور که می‌دانید اکنون یک گروه از تولید کنندگان به صورت سنتی و کارگاه‌های کوچک مشغول به فعالیت هستند و گروه دیگر کاملا صنعتی وارد عرصه تولید شده‌اند. بنابراین هر یک از این تولیدی‌ها برای دریافت مجوزهای لازم فعالیت اقتصادی خود لازم است کاملا متفاوت از یکدیگر حرکت کنند. به این ترتیب که اگر فردی علاقمند است به صورت صنعتی وارد تولید شود باید با مراجعه به وزارت صنعت، معدن و تجارت براساس قانون صنایع اقدام کند و آن گروه که تصمیم دارند به صورت کارگاهی تولید پارچه رومبلی داشته باشند می‌توانند از طریق اتاق اصناف و اتاق تعاون در این بخش سرمایه‌گذاری کنند.

وی با اشاره به ظرفیت تولیدی پارچه رومبلی کشورمان گفت: اکنون ظرفیت نصب شده دستگاه‌های تولید پارچه رومبلی به صورت سنتی و صنعتی تقریبا 30 تا 50 هزار متر مربع توان تولید دارند که همین میزان هم واردات داریم. اما نکته جالب درباره واردات این است که اطلاعات و آمار گمرک کشورمان ارقامی بسیار کمتر از این میزان را نشان می‌دهند. به عنوان مثال در سال گذشته میزان واردات رسمی پارچه رومبلی تقریبا یک میلیون و سیصد هزار تن از نظر وزنی یعنی معادل دو میلیون و ششصد هزار متر مربع بوده است، درحالی که براساس برآوردهای موجود مصرف داخلی نزدیک به 100 هزار متر مربع تعیین شده و توانی تولید هم که قبلا اشاره شد چیزی نزدیک به 50 هزار متر مربع بوده است. پس این سئوال به وجود می‌آید که تفاوت ارقام واردات قانونی و نیاز بازار چگونه تامین شده است؟

 به اعتقاد این مقام صنفی امروز واردات بی‌رویه بخصوص قاچاق عاملی در رشته شدن تمام پنبه سرمایه‌گذاری‌های صورت گرفته در زمینه تولید پارچه رومبلی شده است درحالی که مسئولان با کمترین هزینه یعنی صرفا کنترل واردات قانونی و جلوگیری از قاچاق می‌تواند ارزش افزوده و اشتغال بسیار بالایی برای اقتصاد کشورمان فراهم نمایند.

عرضه حلقه‌گم شده در تولید

رئیس‌زاده، درباره حلقه گمشده صنعت تولید پارچه رومبلی به فرصت امروز گفت: همه می‌دانیم مهمترین حلقه تولید در تمامی اصناف مربوط به عرضه و بازارهای فروش است که می‌تواند تعیین کننده موفقیت تولید باشد. به این صورت که اگر یک تولید کننده با کیفیت‌ترین محصول را تولید کند ولی امکان عرضه صحیح و اصولی را نداشته باشد در نهایت محکوم به فناست. این واقعیتی است که اکنون در ایران کاملا نادیده گرفته شده و در واقع همان حلقه گم شده در تولید اغلب صنایع است و باعث شده تا محصولات با روش‌های اصولی به دست متقاضیان نرسند.

وی تاکید کرد: امروز بیشتری سرمایه و هزینه برای تولید کنندگان مربوط به مراکز عرضه و فروشگاه‌هاست به این صورت که اگر خود تولید کننده قصد دایر کردن فروشگاه برای عرضه مستقیم تولیداتش را داشته باشد یا مجبور به پرداخت اجاره‌های غیر منطقی است و یا اینگه اگر قصد واگذاری نمایندگی داشته باشد آن نماینده باید این هزینه را که هیچ تناسبی با هزینه‌های تولید و کشش بازار ندارد می‌پردازد. بنابراین درهر حالت یک هزینه غیر منطقی در چرخه عرضه به محصول تحمیل می‌شود و این امر می‌تواند صعودی شدن قیمت محصول را به دنبال داشته باشد تا این موضوع نقطه ضعفی برای رقابت محصول در بازار باشد. درحالی که بحث خرده فروشی در کشورهای توسعه یافته به نوعی تسهیل کننده حضور تولید کننده در بازارهای هدف است. به عنوان مثال امروز هزینه اجاره بها یا خرید یک واحد تجاری در مراکز عرضه پارچه رومبلی آنچنان بالاست که تولید کننده یا فروشنده باید برای تامین هزینه‌های موجود قیمت محصولات را به صورت غیراصولی افزایش دهد و همین نکته محصولات داخلی را با چالش مواجه کرده است. چون سودجویان با واردات غیرقانونی محصولاتی را در بازار عرضه می‌کنند که حتی با افزوده شدن این ارقام باز بسیار ارزان‌تر از تولیدات داخلی بوده و می‌توانند نظر مخاطبان را به خود جلب کنند.

سرمایه‌گذاری چند منظوره

دبیر کل انجمن صنایع نساجی ایران، یکی از امتیازهای سرمایه‌گذاری در زمینه تولید پارچه رومبلی را چند منظوره بودن آن دانست و به خبرنگار ما گفت: امروز با توجه به تنوع محصولات موجود بازار برخی از خریداران با استفاده از پارچه‌های تولید شده به عنوان رومبلی بعضا پرده‌های منزل را طراحی و نصب می‌کنند بنابراین کاربرد دوگانه تولیدات این گونه کارگاه‌ها اولین امتیاز برای جلب سهم بازار بیشتر است اما یک نکته نهفته در اصل سرمایه‌گذاری هنوز وجود دارد.

وی افزود:  امتیاز دیگر ورود سرمایه‌ها به این نوع تولید کاربرد دستگاه‌های نساجی مربوطه است که بعضا با تغییر کوچکی می‌توان نسبت به تولید محصول دیگری اقدام کرد به عنوان مثال آن بخش تولید کنندگان پتو می‌توانند با استفاده از این خاصیت بعضا اقدام به تولید پارچه رومبلی کنند که این روند در جهت عکس نیز امکانپذیر است بنابراین سرمایه‌گذاران می‌توانند در مواقع ضرور با تغییر کاربری دستگاه‌ها به بازارهای جدیدی وارد شوند.

 


 
 
با یدالله پرمون، رئیس مرکز مطالعات منطقه‌ای میراث ناملموس آسیای غربی و مرکزی
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:۱٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

 

 

نویسنده: عطیه عزتی

در قرن حاضر یکی از مهمترین صنایعی که معادلات اقتصادی کشورهای متعددی را حتی در رکودهای سنگین تحت تاثیر خود قرار داده، صنعت گردشگری یا همان صادرات نامرئی خودمانی است.

صنعتی که براساس تعاریف علمی، بر اساس تفاوت‌های فرهنگی، بومی، اقلیمی و جاذبه‌های طبیعی و تاریخی در دو بخش ملموس و نا ملموسی بنا شده و امروز بسیاری از کشورهای دهکده جهانی برای افزایش سهم خود از این صنعت در سراسر جهان با استفاده از داشته‌ها و نداشته‌های شان از هیچ نوع فعالیتی دریغ نمی‌کنند.

به همین دلیل دور از ذهن نیست اگر بگوییم موارد یاد شده در واقع سرمایه‌های اولیه صنعت گردشگری کشورها هستند و حفظ و حراست از آنها مهمترین مسئولیت مسئولان و دست‌اندرکاران گردشگری یک منطقه یا کشور است.

اما در این میان اهمیت حفظ و حراست از میراث نا ملموس به دلیل غیر قابل لمس بودنش بیشتر از دیگر بخش‌ها مهم و لازم الاجراست. میراثی که با ظهور و گسترش پدیده جهانی شدن میراث فرهنگی، بصورت شکننده تنها عامل حفظ و بقا تنوع فرهنگی در عصر حاضر شناخته شده است.

بطور کلی درک و شناخت میراث فرهنگی ناملموس از جوامع مختلف به ما در برقرار کردن ارتباطات میان فرهنگی و احترام دوطرفه به شیوه زندگی دیگران،کمک شایان خواهد کرد، مواردی که اصول صنعت گردشگری برآن بنا نهاده شده است. به همین دلیل اگر واقعا به دنبال توسعه صادرات نامرئی کشورمان با تمام جاذبه‌هایش هستیم شاید گام اول توجه اصولی به میراث فرهنگی نا ملموس کشورمان باشد.

از این رو گفت‌وگویی اختصاصی با یدالله پرمون، رئیس مرکز مطالعات منطقه‌ای میراث ناملموس آسیای غربی و مرکزی داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانیم.

  1. 1.        به عنوان اولین سئوال میراث نا ملموس از نظر شما به عنوان یک کارشناس و مسئول در این زمینه چیست؟

میراث فرهنگی ناملموس را، در چند جمله، می‌توان به «آگاهی‌ای فرهنگی» توصیف کرد «که افراد، گروه‌ها، و اقوام را وامی‌دارد در فضاهای فرهنگی خاصی حضور یابند، ابزارهایی خاص را مورد استفاده قرار دهند، کنش‌هایی ویژه را از خود بروز دهند، یا مصنوعاتی را بسازند. این آگاهی، عمدتاً، به‌شکل شفاهی از نسلی به نسل دیگر منتقل می‌شود، و حاملان به آن به‌مثابه‌ی بخشی از هویت خود می‌نگرند. این میراث، در طول زمان، و در پاسخ به مقتضیات زمان و مکان، پیوسته بازآفرینی می‌شود، و این بازآفرینی نشانه‌ای است از زنده‌بودن آن. میراث فرهنگی ناملموس، برخلاف میراث فرهنگی ملموس، مرزها را درمی‌نوردد، و در جریان مراودات مابین افراد، گروه‌ها، اقوام، و یا ملل، به‌قرض گرفته می‌شود از گستره‌ای جغرافیایی به گستره‌ی جغرافیایی دیگر وارد می‌شود. تجلیات این میراث را، فعلاً، در تحت پنج مقوله طبقه‌بندی کرده‌اند:

- سنن شفاهی جاری در بستر زبان، مانند ترانه‌ها، لالایی‌ها، آواهای کار، متل‌ها، ضرب‌المثل‌ها، قصه‌ها و قصه‌گویی‌ها، و ...

- هنرهای اجرایی، شامل انواع موسیقی، رقص، نمایش سنتی، و ...

- گردهم‌آیی‌های آیینی و جشنی، شامل انواع مراسم شاد، سوگواری‌ها، بازی‌ها، و ...

- دانش سنتی مرتبط با طبیعت و کیهان، شامل طب سنتی، معماری سنتی، مدیریت سنتی منابع طبیعی، نجوم سنتی، شیوه‌های سنتی استفاده از منابع انرژی غیرفسیلی، و ...

- صنعت‌گری سنتی، شامل کلیه‌ی فنون و مهارت‌های لازم برای ساخت انواع صنایع دستی در حوزه‌های چوب و فلز و چرم و منسوجات و سفال و سنگ‌های قیمتی و ...»

  1. 2.     وضعیت ایران به لحاظ برخورداری از میراث فرهنگی ناملموس و آمار موجود از دارایی ایران این میراث؟ رسته‌های مختلف این میراث؟ تعداد آثار میراث ناملموسی که ثبت یونسکو شده؟

کشور ایران، به‌لحاظ قدمتش و نقشی که در شکل‌گیری تاریخ بشریت داشته، و باید به‌حق از آن به‌عنوان یک فرهنگ مادر در گستره‌ای بزرگ از کره‌ی زمین یاد کرد، یکی از غنی‌ترین کشورهای جهان در این حیطه است. بی‌تردید اگر زمانی سیاهه‌ی جزئی مواریث فرهنگی ناملموس کشورمان تکمیل شود، شمار اقلام فهرست‌شده در آن به چندده و چندصد قلم خواهد رسید. در حال حاضر، این اتفاق با برنامه‌ریزی‌هایی که در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، و گردش‌گری در حال انجامند، در حال پی‌گیری است.

رسته‌های این میراث، همان تجلیات پنج‌گانه‌ای هستند که در پاسخ به پرسش یک از آن‌ها یاد کردیم، و یک نگاه اجمالی به بنیه‌ی فرهنگی کشورمان نشان می‌دهد که در تمامی حوزه‌ها مواریث کشورمان بسیار پرتعدادند.

در حوزه‌ی ثبت، این میراث در دو بعد کشوری و بین‌المللی به ثبت می‌رسد، و تولیت این امر برعهده‌ی دفتر ثبت آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی است که تحت نظارت معاونت میراث فرهنگی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، و گردش‌گری به فعالیت مشغول است. فهرست کشوری ما، تا آن‌جا که بنده اطلاع دارم، نزدیک به دوهزار تجلی را در خود ثبت‌شده دارد، و با تلاش طرف‌های علاقه‌مند در سطح کشور، از جمله ادارات کل میراث استان‌ها، در بعد دولتی، و تشکل‌های مردم‌نهاد مرتبط، در بعد غیردولتی، این فهرست به‌سرعت در حال رشد است.

در بعد بین‌المللی، تا این زمان ده تجلی از مواریث فرهنگی ناملموس کشورمان در دو فهرست یونسکویی ثبت شده‌اند:

- فهرست معرّف میراث فرهنگی ناملموس بشری: نوروز، ردیف موسیقی ایرانی، فنون و مهارت‌های بافت فرش کاشان، فنون و مهارت‌های بافت فرش فارس، موسیقی بخشی‌های خراسان، آیین‌های پهلوانی و زورخانه‌ای، تعزیه، آیین قالی‌شویان مشهد اردهال کاشان

- فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری: نقالی، قصه‌گویی اجرایی ایرانی، و دانش سنتی ساخت لنج ایرانی و دریانوردی با آن در خلیج فارس

 

ایران از جنبه‌ی ثبت این مواریث، نیز، جزو کشورهای فعال عضو یونسکو به‌حساب می‌آید. در این حوزه‌، نیز، پی‌گیری‌های زیادی برای افزودن به شمار اقلام ثبتی در جریانند، و به‌زودی شاهد ثبت موارد بیش‌تری بر این فهرست‌ها خواهیم بود.

  1. 3.    ارزش میراث فرهنگی نالموس در مقابل میراث ملموس؟

رابطه‌ی میراث فرهنگی ناملموس با ملموس را می‌توان به رابطه‌ی «روح» و «کالبد» تشبیه کرد. یک بنا زمانی فعال است که زندگی در آن جریان داشته باشد. از طرفی، اگر دانش تولید یک بنا، یا یک دست‌ساخته، یا هر میراث مادی دیگری با مرگ حاملان چنین آگاهی فرهنگی‌ای از دست برود، دیگر امکان بازآفرینی آن وجود ندارد. ظرفیت سوم این میراث، در مقایسه با میراث ملموس، توانایی بالای آن در برقراری گفت‌وگو، و ترغیب صلح و هم‌گرایی است، که از طریق تلاش دوجانبه برای شناسایی و پاسداری از مواریث مشترک حاصل می‌شود. نکته‌ی آخر این‌که در جمع کشورهای جهان شاید بتوان کشوری را در حوزه‌ی میراث ملموس غنی خواند، چرا که ابنیه‌ی تاریخی، محوطه‌های باستانی، و امثالهم را بیش‌تر دارد، و کشور دیگری را، در مقایسه با آن، کم‌تر برخوردار دانست. اما این مقایسه در حوزه‌ی میراث فرهنگی ناملموس انجام نمی‌شود، زیرا تمامی کشورهای جهان، از کوچک و بزرگ، هریک مجموعه‌ای از آداب‌ورسوم، دانش‌ها، و مهارت‌ها و هنرها را، یا به‌شکل منحصربه‌فرد، و یا به‌شکل مشترک با کشورهای دیگر دارند. و این ظرفیتی بالا است برای نزدیک‌شدن این کشورها به یکدیگر.

  1. 4.     جایگاه این میراث در جذب گردشگر و رشد صنعت گردشگری ایران؟

این میراث و توجه به آن مقوله‌هایی جدید را در گردش‌گری معرفی می‌نماید که می‌توان از آن به «گردش‌گری فرهنگی» یاد کرد. بدیهی است که با این کار، این صنعت رشد چشم‌گیری می‌کند. معذلک باید مراقب بود که گردش‌گری در حوزه‌ی میراث فرهنگی ناملموس یک تیغ دودم است که می‌تواند، هم‌زمان اثرات مخربی همچون «تجاری‌شدن» و «تصنعی‌شدن» و «جدایی از بستر طبیعی» را در این زمینه ایجاد نماید. به‌همین دلیل است که در حال حاضر، برنامه‌ریزی‌های دقیقی در همه‌ی کشورها در جریانند که گردش‌گری پایدار و توسعه‌ی پایدار، همراه با رعایت احترام به اقوام، رعایت حقوق مالکیت معنوی، و رعایت اصول و مبانی حقوق بشر، در پس‌زمینه‌ی این نوع گردش‌گری نهادینه شوند.

  1. تاکنون چه آورده‌های مالی از این حوزه داشته‌ایم؟

در مورد آوردهای مالی در این زمینه بنده لازم می‌دانم تأکید کنم که تجاری‌شدن عاملی منفی و مخرب در حوزه‌ی میراث فرهنگی ناملموس است، و بایستی در این ارتباط بسیار حساب‌شده و علمی برنامه‌ریزی کرد. اصولاً، آورد مالی در حوزه‌ی میراث فرهنگی ناملموس موضوعی است که بایستی بسیار حساب‌شده درباره‌ی آن سخن گفت و در ارتباط با اقداماتی که در این زمنیه برنامه‌ریزی و عملیاتی می‌شوند باید با دیده‌ی تردید و با دقت در تمامی جوانب نگریست.

من در ارتباط با انتفاعات موردنظر شما در این سوال تخصصی ندارم، و ترجیح می‌دهم اطلاعات این بخش را افراد مطلع‌تر به‌شما ارائه کنند. 

  1. چه برنامه‌هایی برای رشد گردشگری در این حوزه دارند؟

سازمان یونسکو بر گردش‌گری پایدار تأکید دارد. گردش‌گری‌ای که ضمن رعایت اصول احترام به اقوام، رعایت حقوق بشر، و وفاداری به اصول توسعه‌ی پایدار، باعث نشود که این میراث تصنعی شود، از بستر طبیعی خود جدا افتد، و تجاری شود. در این ارتباط، در  شرح وظایف مرکز میراث ناملموس تهران آموزش شیوه‌های پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس و شیوه‌های بهینه‌ی عملیاتی‌کردن کنوانسیون مرتبط با این میراث (کنوانسیون 2003 یونسکو) قرار داده شده‌اند. تا این زمان، مرکز ما دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدتی را در این زمینه برای ارگان‌های دولتی، سازمان‌های مردم‌نهاد، و دیگر طرف‌های علاقه‌مند برگزار کرده، و مصمم است که این کار را بسیار گسترده‌تر پی‌گیری نماید.

  1. میراث ناملموس به لحاظ ایجاد آشتی بین ملت‌ها و ایجاد چهره‌ای مثبت و غیرتروریستی از یک ملت چقدر تاثیرگذار است؟

 از ظرفیت‌های میراث فرهنگی ناملموس، یکی این است که پاسداری از آن، یعنی شناسایی، مستندسازی، مطالعه، ثبت، و احیای آن، زمینه‌ای را فراهم می‌آورد که مخاطبان، در رده‌های سنی، تخصصی، جنسیتی، مذهبی، قومی، نژادی، و زبانی گوناگون با خلاقیت‌های بشری و تنوعات فرهنگی آشنا می‌شوند. درمی‌یابند که عمده‌ی دغدغه‌های فرهنگی مشترکند و تنها نحوه‌ی بیان آن‌ها متفاوت می‌تواند باشد. از این طریق، گفت‌وگو در سطوح بین‌فردی، بین‌نسلی، بین زیرطبقه‌ها و صنوف اجتماعی، بین اجتماعات، بین گروه‌ها، بین اقوام، و نهایتا بین ملت‌ها برقرار می‌شود. گفت‌وگو زمینه‌ی را برای شناخت کامل فراهم می‌آورد، و شناخت مقدمه‌ی صلح و هم‌گرایی است.

  1. این حوزه مستعد ایجاد چه مشاغل و کسب‌وکارهایی است؟

پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس تفاوتی ماهوی با حفاظت از میراث فرهنگی ملموس دارد. اگر در حوزه‌ میراث فرهنگی ملموس با مجموعه‌ای از قوانین و مقررات بازدارنده سروکار داریم که ما را از دست‌اندازی به یک میراث مادی منع می‌کنند، در حوزه‌ میراث فرهنگی ناملموس، برعکس، عدم مشارکت جامعه‌ی ذی‌ربط یک تهدید است. پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس، در یک کلام، به‌معنای ترویج میراثی است که نسل نو به آن بی‌توجه شده است، چرا که سرگرم دست‌آوردهای وارداتی دنیای مدرن است. در واقع، در این‌جا، تلاش می‌کنیم که بار دیگر ارزش‌های درحال فراموشی این مواریث به‌ همه‌گان یادآوری شوند. اگر نسل جوان با ارزش‌ها، زیبایی‌ها، و معانی هنرهای اجرایی سنتی، صنایع دستی، و آیین‌های خود آشنا شود، به‌طور خودکار راه برای ادامه‌ی زندگی دست‌اندرکاران و حاملان این مواریث در تمامی عرصه‌ها گشوده می‌شود.

به‌عنوان مثال، توجه اصولی به «ردیف موسیقی ایرانی» که در فهرست معرف یونسکو در سال 2009 ثبت شده، و در پلان مدیریتی ملحوظ‌‌داشته‌شده در پرونده مولفه‌های آن آمده است، و پاسداری از آن، به‌طور خودکار باعث رشد کمی و کیفی در زمینه‌های «صنعت سازسازی»، «آموزش‌ در تمامی سطوح سنی و تخصصی»، «تحقیق»، «اجرا»، «احیای جنبه‌های فراموش‌شده»، «بهینه‌سازی شیوه‌های آموزش»، و امثال آن‌ها خواهد شد، و این همه، باز هم به‌شکل خودکار، حوزه‌های جذب مخاطب و جذب خریدار و جذب گردش‌گر را، به‌شکلی چشم‌گیر، رشد خواهد داد  

 

 

 

 


 
 
صد درصد توان داخلی داریم
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠٩ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

نویسنده: شیدا رمزی

با توجه به افزایش بهداشت در سطح جوامع مختلف استفاده از شوینده‌ها و کالاهای بهداشتی روزبروز بیشتر می‌شود و سرمایه‌گذاری در این زمینه می‌تواند ارزش افزوده قابل ملاحظه‌ای برای صاحبان سرمایه به ارمغان آورد.

تنوع تعداد محصولات موجود بازار و همچنین بالا رفتن تکنولوژی تولید می‌تواند شاهد مثالی دقیقی برای ورود سرمایه‌ها به این نوع تولید باشد. تولیدی که به اعتقاد کارشناسان ارزش افزوده‌ای تا 100 درصد برای برخی از محصولات خاص را برای یک کارخانه ایجاد کرده و در شرایط ایده‌آل دوره بازگشتی کمتر از دو سال خواهد داشت.

مهرتاش هدایتی منش، مدیرعامل شرکت سهند، یکی از تولید کنندگان محصولات بهداشتی بخصوص خمیردندان در این زمینه به خبرنگار فرصت امروز می‌گوید: درباره تولید خمیردندان در کشورمان شاید کمتر از ده تولید کننده بنام و معتبر داشته باشیم و عمدتا کارخانجات تولید کننده محصولات بهداشتی در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌اند.

هدایتی منش می‌افزاید: برخی از برندهای نوستالژیک و تازه وارد اکنون در بازار ایران حجم تولید قابل قبولی دارند اما متاسفانه از آنجا که خمیردندان کالایی است با گسترده توزیع بسیار زیاد ورود غیر قانونی آن توانسته تولیدات با کیفیت داخلی را تحت تاثیر خود قرار داده و به نوعی مشکل ساز باشد.

وی با تاکید براینکه توان تولیدی صد در صدی خمیردندان با بالاترین کیفیت‌ و تنوع را داخل کشورمان داریم می‌گوید: حمایت غیر اصولی از تولیدات داخلی و همچنین نبود فرهنگ مناسب برای انتخاب محصولات باعث شده تا خرید محصولات داخلی بخصوص در این کالا به اولویت دوم یا سوم خانواده‌ها نزول کرده باشد درحالی که بسیاری از محصولات وارداتی اصلا استاندارد نیستند و می‌توانند برای سلامتی افراد خطر آفرین باشند.

سرانه مصرف همواره در حال افزایش

با درنظر گرفتن اهمیت نظافت در دین مبین اسلام جای تردید نیست که توجه به این نکته عاملی مناسب برای ورود سرمایه‌هاست. اما همواره سرانه مصرف خمیردندان در ایران بسیار پایین است، بطوری که براساس برآوردهای غیر آکادمیک سرانه مصرف خمیردندان در ایران تقریبا 2 تیوپ تعیین شده درحالی که کشورهای پیشرفته و توسعه یافته تقریبا 5 برابر ایران یعنی 10 تیوپ خمیردندان مصرف می‌کنند، اما توجه به آمارهای موجود خبر از روند افزایشی مصرف می‌دهند.

وی معتقد است اگر میزان سرانه مصرف ایرانیان به 3 تیوپ افزایش داشته باشد، به یکباره شاهد تحولی عظیم در تقاضا هستیم چون اگر فرض براین باشد که فقط یک تیوپ افزایش داشته باشیم به این معنی است که 80 میلیون نفر را باید در 125 گرم ضرب کنیم که خود عددی قابل توجه می‌شود.

واردات بلای جان تولید

این تولید کننده محصولات بهداشتی با اشاره به ضرب المثلی ایرانی که می‌گوید: «مرغ همسایه، غاز است» درباره واردات غیر منطقی خمیردندان می‌گوید: اگر به فروشگاه‌ها و مراکز فروش محصولات بهداشتی و آرایشی مراجعه کنیم می‌بینیم تقریبا بیش از 60 درصد بازار در اختیار برندهای خارجی است که عموما غیرقانونی هم وارد شده‌اند. همین نکته عاملی در کاهش توان تولید و رقابتی محصولات ایران علی‌رغم کیفیت بالای آنهاست.

وی در ادامه می‌افزاید: البته این تنها مانع تولید محصولات با کیفیت ایرانی نیست چون بسیاری از قوانین حاکم بر بازار سرمایه‌گذاری ایران نیز اصول مانع تولید هستند که می‌توان به اصلی‌ترین موارد یعنی مالیات، تامین اجتماعی و سود بانکی در این زمینه اشاره کرد.

به اعتقاد این تولید کننده به دلیل کوچک بودن حجم این محصول و البته روند فزاینده مراکز ورودی به ایران کشورهای همسایه جنوبی ایران و ترکیه از فرصت استفاده کرده‌اند و تولیدات کشورهای دیگر را از طریق مناطق آزاد، فروشگاه‌های مرزی یا با استفاده از معافیت‌های ملوانی، به سادگی روانه بازار 80 میلیون نفری ایران می‌کنند.

هنوز دربخش مکانیکی وابسته‌ هستیم

هدایتی منش، درباره میزان وابستگی صنعت تولید خمیردندان به خبرنگار ما می‌گوید: همانطور که قبلا اشاره کردم امروز فناوری تولید خمیردندان در کشورمان بیش از 90 درصد بومی شده است ولی هنوز برای پیشرفت لازم است سرمایه‌گذاری‌هایی صورت پذیرد، چون در بخش دستگاه‌ها و برخی مواد اولیه بسته‌بندی وابسته هستیم.

وی معتقد است برخی ماشین‌آلات ایرانی برای تولید سرعت بالایی ندارند که همین روند میزان تولید را کاهش داده و در نهایت می‌تواند قیمت تمام شده محصولات را افزایش دهد. بنابراین باید تولید کننده ماشین‌آلات به این نکته نیز توجه داشته باشند و همانند تولیداتی اروپایی سرعت‌های بالایی برای دستگاه‌ها بخصوص در بخش بسته بندی مدنظر داشته باشند. به عنوان مثال حداقل سرعت بسته بندی برای اروپایی‌ها 90 تیوپ در دقیقه است.

این فعال صنفی می افزاید: مشکلات قانونی برای صادرات و همچنین کمبود حمایت دولت از صادرکنندگان نیز عاملی در کاهش سهم بازارهای صادراتی ایران شده است. به صورتی که بازارهای سنتی صادرات محصولات ایرانی در کشورهای همسایه بوده است. ولی امروز با توجه به شرایط می‌بینیم برخی از کشورهای همسایه سهم بازار ایران در این زمینه کاهش یافته است، نکته‌ای که می‌توان در کشورهای آسیای میانه کاملا شاهد آن باشیم.

 

 

 

سرمایه‌گذاری روی طبیعت

هنگام مراجعه به فروشگاه‌ها، داروخانه‌ها و یا هر مرکز خرید دیگر بدون تردید با انواع و اقسام بسته‌بندی‌های مختلف خمیردندان مواجه خواهید شد که همین تنوع محصولات می‌تواند بعضا برای انتخاب شما را دچار تردید کرده باشد.

 برخی از این محصولات دارای برندهای معتبر و بین المللی و برخی برای شما ناشناخته‌هستند، اما آنچه برای بسیاری از خریداران مهم است و حاضرند برایش هزینه کنند کیفیت این محصول است. نکته‌ای که می‌تواند دربسیاری از موارد تعیین کننده خرید شما نیز باشد.

دکتر فرشاد اکبرنژاد، مدیر تحقیقات و بخش توسعه شرکت دکتر جهانگیر، در این زمینه به فرصت امروز می‌گوید: دستیابی به کیفیت بالا بدون استفاده از مواد شیمیایی از سیاست‌های کلی این شرکت بهداشتی دانش‌بنیان بوده است، ویژگی‌بارزی که توانسته عامل ورود به بازارهای بین المللی محصولات این شرکت باشد.

اکبرنژاد با اشاره به نحوه آغاز فعالیت این شرکت می‌افزاید: سال 1360 شمسی در واقع ابتدای آغاز بکار شرکت دکتر جهانگیر بوده است در آن دوره تولید شوینده‌های معمول در فضایی نزدیک به 1000 متر مربع برنامه‌ریزی شده بود، اما با توجه به بازار بسیار مطلوب محصولات سازگار با طبیعت و بدون استفاده از مواد شیمیایی، زمینه توسعه کارخانه ایجاد شد.

تولید محصولات خاص رمز موفقیت

مدیر تحقیقات و بخش توسعه این شرکت دانش‌بنیان در ادامه می‌گوید: یکی از سیاست‌های اصولی در زمینه سرمایه‌گذاری در تولید محصولات بهداشتی تولید همزمان چندین محصول و برندهای متفاوتی در یک واحد تولیدی است. چون با استفاده از این سیاست‌ تولیدی نه تنها زمینه کاهش هزینه‌ها شکل گرفته بلکه دوران بازگشت سرمایه به دلیل سهم بازار بیشتر کوتاه‌تر خواهد شد.

وی می‌افزاید: با همین سیاست اوایل دهه هفتاد شمسی شرکت دکتر جهانگیر، با افزایش فضای تولیدی خود به 3500 متر مربع و راه اندازی خطوط مختلف تولیدی در سه بخش پوست، مو و دندان برندهای «پرمون» و «هربکس» را وارد بازار ایران کرد که نکته منحصر بفرد درباره این محصولات تولید تمامی آنها با استفاده از مواد طبیعی بدون هیچ ماده شیمیایی بود.

به اعتقاد اکبرنژاد، امروز با توجه به تنوع محصولات و همچنین واردات غیراصولی بسیاری از محصولات مثل خمیردندان که واقعا توان تولیدی صد درصدی آن در داخل کشور وجود دارد باید صرفا برای تولید محصولات خاص سرمایه‌گذاری شود تا صاحبان سرمایه بتواند از منافع اقتصادی مناسبی برخوردار باشد.

مدیر بخش تحقیقات شرکت دکتر جهانگیر در ادامه می‌گوید: اگرچه در ابتدای فعالیت این شرکت شاید چند صد میلیون تومان سرمایه اولیه شرکت بوده است؛ اما برای خاص بودن باید هزینه کرد به صورتی که این شرکت برای توسعه خطوط به روز خود جهت تولید محصولاتش اکنون رقمی نزدیک به 30 میلیارد تومان هزینه کرده است و زمینه اشتغالزایی 100 نفر را فراهم کرده هرچند اشتغالزای غیر مستقیم این نوع سرمایه‌گذاری می‌تواند سه برابر این رقم در بخش‌های توزیعی و خدماتی نیز باشد.

وی با اشاره به استفاده از مواد طبیعی برای تولید محصولات شرکت به خبرنگار فرصت امروز می‌گوید: امتیاز استفاده از مواد طبیعی برای تولید محصولات این است که وابستگی به خارج از ایران برای تهیه مواد اولیه تقریبا به حداقل خود می‌رسد و در این تولیدی میزان وابستگی به همین دلیل به زیر 20 درصد رسیده است و دور از واقعیت نیست اگر بگوییم در راستای اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی گام موثری برداشته‌ایم.

بازایابی و صادرات دو اصل اساسی

به گفته اکبرنژاد در بازار رقابتی امروز بخصوص با ورود برندهای جهانی بزرگ که می‌تواند عاملی در کاهش سهم بازار تولیدات داخلی ایران باشد بازاریابی داخلی و خارجی می‌تواند دو عامل اساسی برای موفقیت شرکت‌ها باشد، به همین دلیل لازم است کلیه محصولات با بالاترین کیفیت تولید و در بهترین شرایط به دست متقاضیان برسد.

این فعال صنفی در ادامه می‌افزاد: شرکت دکتر جهانگیر با همین رویکرد سرمایه‌گذاری قابل توجهی در سه بخش علمی، عصاره‌گیری و تحقیق و توسعه محصولات کرده است و با این سیاست توانسته به بازارهای صادراتی مناسبی مثل انگلستان، ژاپن، آلمان و کره جنوبی که همه آنها خود تولید کننده خمیردندان هستند دستیابید. چون محصولات ارگانیک یا همان طبیعی تولید کرده است.

به اعتقاد وی تنوع برند در اینگونه سرمایه‌گذاری‌ها می‌تواند کلید موفقیت برای بازارهای داخلی و خارجی باشد به این دلیل که اصول خریداران به دنبال تنوع هستند و در محصولی مثل خمیرندان شاید وفاداری به یک برند حداکثر دو یا سه سال ادامه داشته باشد از این رو اگر یک سرمایه‌گذار درنظر دارد همواره سهم بازار مناسبی را در اختیار داشته باشد باید برندهای متفاوتی را با خصوصیات گوناگون به بازار عرضه کند تا در نهایت جایگاهش همواره حفظ شود.

 

 

تعداد رنگ‌ها و تیوپ‌ها تعیین کننده است

بسیاری از علاقمندان و صاحبان سرمایه برای ورود به یک شاخه از تولید همواره به دنبال دستیابی به اطلاعات مناسبی از ماشین‌آلات مورد نیاز فعالیت تولیدی موردنظرشان هستند؛ به همین دلیل اگر شما به دنبال کسب اطلاعاتی ابتدایی از قیمت و توانمندی ماشین‌آلات تولید خمیردندان هستید بد نیست چند دقیقه‌ای همراه فرصت امروز این شماره باشید.

منوچهر نوروزبیگی، واردکننده ماشین‌آلات در صنایع دارویی و غذایی به خبرنگار فرصت امروز می‌گوید: اگر از فضا و برخی تجهیزات اداری این سرمایه‌گذاری بگذریم بطور کلی شناخت دقیق خط تولید یکی از رموز موفقیت علاقمندان است. بنابراین در بحث تولید خمیردندان هم لازم است با توجه به برنامه‌تولیدی و محصولات جانبی اطلاعات کلی از خطوط مختلف تولیدی داشته باشیم.

خمیردندان بهانه است

نوروزبیگی درباره ماشین آلات تولید خمیردندان افزود: با توجه به اینکه خطوط تولید خمیردندان توانایی تولید انواع اقسام کرم را (رنگ مو، خمیردندان، گرم‌های بهداشتی، شامپو) دارد معمولا سرمایه‌گذاران صرفا روی تولید یک محصول سرمایه‌گذاری نکرده و با درنظر داشتن برنامه تولیدی چندین محصول مشابه برنامه‌ریزی می‌کنند.

وی تاکید می‌کند: بطور کلی خط کامل تولید عبارت است سه بخش عمده، یک دیگ‌های پخت (مخلوط‌کن‌)، خطوط انتقال یا فرآوری و در نهایت پرکن و بسته بندی که هر یک از این مراحل می‌تواند به صورت مجزا خریداری شود. اما اقتصادی‌ترین سیاست این است که یک شرکت تولید کننده خط کامل را برای یک سرمایه‌گذار نصب و راه‌اندازی کند چون خدمات پس از فروش آن می‌تواند قابل اعتماد تر باشد.

این فروشنده ماشین‌آلات با اشاره به اینکه تعداد رنگ‌های مورد نیاز برای پرکردن تیوپ در قیمت نهایی تعیین کننده است، می‌افزاید: امروز خطوط تولید و دستگاه‌های متفاوتی ساخته شده داخل یا خارج از ایران در بازار کشورمان موجود است که می‌توان از 50 میلیون تومان به صورت یک دستگاه تا 2 میلیارد تومان خط تولید نسبت به ظرفیت تولید و سرعت آن خریداری کرد.

نوروزبیگی می‌گوید: فضای مورد نیاز برای یک خط تولید کامل بدون درنظر گرفتن انبارها و قسمت‌های پشتیبانی تقریبا 350 متر مربع است تا بتوان خط را کامل و با فضای مناسب راه‌اندازی کرد هرچند امروز دستگاه‌های ظرفیت پایین کوچک برای تولید با ظرفیت‌های محدود را می‌توان در فضایی نزدیک به 100 متر مربع نظر راه اندازی کرد.

اروپایی‌ها یکه‌تازه میدان

این وارد کننده ماشین‌آلات صنعتی با اشاره به اینکه ماشین‌آلات اروپایی بخصوص آلمان در ایران بسیار شناخته شده هستند می‌گوید: در زمینه تولید و بسته بندی‌ کرم‌ها به صورت تیوپی اگرچه برخی تولید کنندگان ایرانی ماشین‌آلاتی را روانه بازار کرده‌اند اما هنوز  محصولات آلمان بیشترین تقاضا را به خود اختصاص داده و پس از آن چین و ترکیه نیز تولیداتی را به ایران صادر می‌کنند.

وی که معتقد است استفاده از ماشین‌آلات اروپایی می‌تواند نتایج بهتری برای سرمایه‌گذاران داشته باشد به خبرنگار ما می‌گوید: همه می‌دانیم مسایل بهداشتی و رعایت اصول بهداشتی از مهمترین موارد تولید این نوع محصولات است. بنابراین استفاده از خطوط اروپایی می‌تواند نتایج بهداشتی بهتری برای تولید کنندگان به ارمغان آورد چون استفاده از مواد با کیفیت و بیشترین دقت در هنگام نصب از سوی تولید کنندگان اروپایی اتصالات و همچنین خطوط انتقال کاملا استریل و بدون هرگونه آلودگی را مهیا می‌کند، اما درباره محصولات چین واقعا این نکته بعضا قابل اتکاء نیست و می‌تواند نتایج آزمایشگاه را با چالش روبرو کند.

نوروزبیگی تاکید می‌کند: بیشتر ماشین‌الات بسته بندی (قرار دادن تیوپ در بسته کاغذی) اکنون از ساخته تولید کنندگان ایران استفاده می‌شود و در بخش پرکن‌ها یا دیگ‌های پخت هنوز تولیدکنندگان ایرانی زیاد وارد میدان نشده‌اند.

چالشی به نام تیوپ

نوروزبیگی، درباره تهیه مواد مورد نیاز بسته بندی معتقد است، اگرچه برخی از تیوپ‌ها در ایران قابلیت تولید دارند و در دسترس بسیاری از متقاضیان قرار دارد. اما برخی از تیوپ‌های چندلایه خاص برای تولید خمیردندان یا رنگ مو همواره وارداتی‌هستند و فعلا روند تولید آنها در ایران آغاز نشده است.

وی می‌افزاید: همین نکته برای برخی از تولید کنندگان مشکل ساز شده است چون دسترسی به این نوع بسته بندی در دوران تحریم کمی مشکل شده و هزینه‌های تولید را افزایش داده بود ولی اکنون که برجام اجرا شده  کمتر با مشکل مواجه هستیم.

این واردکننده ماشین‌آلات توصیه می‌کند با توجه به روند روبه افزایش بسته بندی تیوپی بسیاری از محصولات در بخش آرایشی، بهداشتی و خوراکی بد نیست برخی سرمایه‌گذاری‌های نیز در زمینه تولید تیوپ‌های مورد نیاز باشد تا بتوانیم در این زمینه نیز به خودکفایی کامل برسیم و زمینه صادرات محصولات به بازارهای بین المللی فراهم شود.

جدول قیمتی برخی از دستگاه‌های مورد نیاز

دستگاه

قیمت (تومان)

توضیحات

دستگاه پرکن

200 میلیون

وزن 900 کیلوگرم، مخزن 40 لیتر،توانایی پرکن 50 تا 150 گرم، کشور سازنده چین

دیگ پخت

300 میلیون

وزن 1500 کیلوگرم، مخزن 1000 لیتر، دو همزن مجزا، گرم کن، پمپ تخلیه،

خط کامل

3 میلیارد

شامل دستگاه پخت (جفت)، انتقال، پرکن (50 گرم تا 150 گرم، قابلیت تولید خمیردندان سه رنگ، تولید 1700 لیتر در روز، آلمان، بسته بندی کاملا مکانیزه

خط کامل

700 میلیون

شامل دستگاه پخت، انتقال، پرکن (25 گرم تا 125 گرم) 90 تیوپ در دقیقه، 500 لیتر حجم تولید روزانه، دو رنگ، چین، بسته بندی نیمه اتوماتیک

 

 

باکس خمیردندان

از کجا شروع کنیم

با درنظر گرفتن توضیحات و شرایط بازار اگر شما مایل به سرمایه‌گذاری در بخش تولید خمیردندان هستید لازم است بدانید مثل همه سرمایه‌گذاری‌ها لازم است ابتدا مجوزهای لازم برای تولید را از وزارت صنعت، معدن و تجارت دریافت کنید. اما در میانه راه برای تکمیل پرونده باید سری هم به وزارت بهداشت، بخش سازمان غذا و دارو بزنید. در این بخش با تکمیل فرم‌های مخصوص در واقع تشکیل پرونده خواهید داد تا این مرکز از همان مراحل ابتدای خرید تجهیزات، نصب و راه‌اندازی و در نهایت تولید محصول برای برند مورد نظر شما گواهی GMP صادر کند. این گواهی برای محصولات یعنی مجوز ورود محصول به بازار برای فروش خواهد بود. فراموش نکنید برای تمدید این گواهی مسئولان وزارت بهداشت دائم از شما گزارش و نمونه‌های تولیدی می‌خواهند. بنابراین واحد آزمایشگاه و مسئول فنی جزئی غیرقابل انکار در اینگونه تولیدی‌ها خواهد بود.

موانع تولید

مثل همه سرمایه‌گذاری بدون تردید این نوع سرمایه‌گذاری هم دارای موانعی برای رشد و توسعه است که این مانع در کشورمان همواره به واردات غیرقانونی و روز افزون مربوط است. اما اگر از این مانع همه‌گیر در کشور بگذریم دیگر مواردی که بسیاری از تولید کنندگان همواره به آن‌ها اشاره دارند. قوانین دست و پاگیر تولید یعنی در اداره‌هایی مثل، تامین اجتماعی، بیمه و مالیات است. تولیدکنندگان داخلی براین باورند که اگرچه پرداخت حقوق دولت در بخش‌های مختلف و ارگان‌ها جزء غیرقابل انکار سرمایه‌گذاری است؛ اما همانطور که می‌دانید کشورهای پیشرفته برای تولید کنندگان شرایط و حمایت‌های خاصی دارند که در کشورمان این حمایت‌ها صرفا روی کاغذ و رسانه‌هاست. نکته آخری که به عنوان مانع تولید می‌توان از آن یاد کرد قوانین صادراتی ایران و ناتوانی دولت در حمایت از حضور تولید کنندگان در نمایشگاه‌های تخصصی است سیاستی که کشورهای ترکیه و چین برای تولید کنندگان اتخاذ کرده‌اند و نتیجه خوب آن را برای اقتصاد به دست آورده‌اند.

دودوتای سرمایه‌گذاری

همانطور که در گزارش بیان شد نصب خط تولید فقط برای تولید محصول خمیردندان نیست و بسیاری از محصولات دیگر مثل شامپو، کرم و رنگ مو نیز می‌توان در این خط تولید کرد. اما اگر فقط به دنبال تولید محصول خمیردندان هستیم لازم است برای تولیدی کوچک در ابعاد خانگی یا کارگاه‌ کوچک (تولیدمحصولات ارگانیک و خاص) حداقل سرمایه‌ای معادل 1 میلیارد تومان در اختیار داشته باشیم. اما اگر به دنبال تولیدات صنعتی و انبوه باشیم خط تولید باید بالاتر از 1500 کیلوگرم در روز طراحی و بکار گرفته شود. این خط تولید برای راه افتادنش نیازمند فضایی معادل 1000 متر سالن و همچنین سرمایه‌ای تقریبا 40 میلیارد تومان است هرچند بخشی از این سرمایه به عنوان نقدینگی در گردش برای تامین مواد اولیه و مواد بسته بندی مورد استفاده خواهد بود.

 

 


 
 
کیفیت اصلی‌ترین سرمایه است
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

شیدا رمزی

نیاز طبیعی بدن هر یک از ما متناسب با شرایط جسمی و روحی حداقل به 8 ساعت خواب مفید است که این تعداد ساعت هر دقیقه‌اش می‌تواند سوژه‌ای برای سرمایه‌گذاری‌های متفاوت در صنایعی جدا از هم اما وابسته به یکدیگر باشد. این وابستگی باعث شده تا صنعتی با نام تولید کالای خواب در بخش‌های مختلف شکل گرفته که از پتو، تشک و لحاف گرفته تا ملحفه‌ و بالش یا باکس‌های جدید تشک هرکدام از زیرمجموعه‌هایش شناخته شده است.

نکته جالب در صنعت تولید کالای خواب این است که فعالان اقتصادی در این بخش معتقدند با توجه به اینکه انسان درطول زندگی خود تقریبا یک سوم عمرش می‌خوابد، بنابراین برای افزایش کیفیت این یکسوم از عمرش هزینه‌ای قابل توجه‌ای می‌کند. پس سرمایه‌گذاری برای یک سوم عمر انسان یا همان خواب خودمانی می‌تواند حجم قابل توجهی از گردش مالی را برای فعالان به ارمغان آورد.

صنعتی برای رونق کسب و کار دیگران

حسین قدیانی، رئیس اتحادیه صنف تولید‌کنندگان و فروشندگان کالای خواب درباره این صنعت به خبرنگار ما گفت: این نوع کسب و کار در واقع قدمتی به طول تاریخ داشته و از گذشته به نوعی در چرخه اقتصادی جوامع نقش‌آفرینی کرده است، اما به مرور زمان با توجه به تحولات و تغییر سبک زندگی مردم رشد و توسعه یافته تا جایی که امروز به نوعی یک تکنولوژی و فناوری مخصوص به خود شناخته می‌شود و بسیاری را به خود مشغول کرده است.

قدیانی، با اشار به تعداد فعالان صنفی در این بخش از اقتصاد کشورمان افزود: اگر بخواهیم درباره تعداد افراد مشغول در تولید کالای خواب سخن بگوییم لازم است ابتدا بدانیم، در این زمینه بخش‌های مختلفی از صنعت بزرگ نساجی و دیگر صنایع فعالیت دارند که از ریسندگی تا تهیه کالای نهایی تقریبا 8 ردیف شغلی بزرگ از جمله: بافندگی، فلزی، دوزندگی، تولید انواع فوم، چسب، بسته بندی، حمل و نقل و خرده فروشی را به خود وابسته کرده و از آنجا که می‌دانیم صنعت نساجی به عنوان یکی از بزرگترین صنایع برای ایجاد شغل است با درنظر گرفتن میزان اشتغالزایی دیگر صنایع بالادستی تولید کالای خواب، بدون اشتغالزایی بالایی را تجربه خواهیم کرد، چون در بخش‌هایی از آن با سرمایه‌گذاری اندک می‌توانیم اشتغالزایی قابل توجهی داشته باشیم.

این مقام صنفی تعداد واحدهای مشغول در این صنعت را در مجموع چیزی نزدیک به 8 هزار واحد در بخش‌های مختلف از تولید تا توزیع و فروش اعلام کرد و گفت: بطور کلی چون صنعت تولید کالای خواب با شیوه‌های نوین در کشورمان جوان و بسیار گسترده است نمی‌توان آمار دقیقی از واحدهای تولیدی ارایه کرد. اما تعداد واحدهای شناسنامه‌دار در بخش‌های مختلف تولید کالای سراسر ایران چیزی نزدیک به 2 هزار واحد و باقی مربوط به واحدهای خدماتی زیر مجموعه یا بالادستی صنعت تولید کالای خواب هستند. نکته اینجاست که از این مجموعه تقریبا 22 واحد صنعتی بزرگ در کشورمان مشغول به فعالیت هستند.

قدیانی معتقد است مهمترین معضل واحدهای تولیدی کالای خواب امروز کشورمان، حضور گسترده تولیدکنندگان زیرپله‌ای  بوده و افزایش این واحدهای غیرمجاز حاصل سیاست‌ها و قوانین غیراصولی دستگاه‌ها و نهادهای قانون‌گذار است. درحالی که همه براین باورند واردات کمر تولید در صنعت تولید کالای خواب را شکسته است.

رئیس اتحادیه صنف تولید‌کنندگان و فروشندگان کالای خواب تاکید کرد: دریافت مالیات، عوارض و همچنین تحمیل هزینه‌های غیراصولی به تولید باعث شده تا بسیاری از واحدهای تولیدی ضعیف ترجیح دهند کسب و کار شناسنامه‌دار خود را تعطیل کرده و به سمت تولید غیرمجاز بخصوص در بخش‌هایی مثل تولید روتختی، بالش، ملحفه یا از این دست روی‌ آورند، درحالی که همه این تولید کنندگان یقین دارند برندسازی و داشتن شناسنامه‌ معتبر در این زمینه می‌تواند یکی از رموز موفقیتشان باشد.

وی تصریح کرد: اگر از دیگر مشکلات صنعت تولید کالای خواب نیز بخواهیم بدانیم لازم است به زنجیره تولید اشاره کنیم چون تولید کنندگان امروز برای تامین برخی مواد اولیه خود مثل پارچه‌های مخصوص با طرح‌های خاص و جذاب دچار مشکل هستند و برای تهیه این مواد لازم است به بازارهای خارجی مراجعه کنند درحالی که اگر زنجیره تولید در کشورمان تکمیل شده و توان پاسخگویی به نیاز داخلی را داشته باشد دور از واقعیت نیست اگر بگوییم تمام ارزش افزوده این صنعت داخل مرزهای ایران ایجاد خواهد شد و می‌تواند با وابستگی کمتر از 5 درصد به افزایش صادرات غیرنفتی کشورمان کمک کند.

قدرت بالای صادراتی

این مقام صنفی درباره صادرات تولیدات ایران نیز گفت: همانطور که قبلا اشاره شد با توجه به تامین اغلب کالاهای مورد نیاز صنعت داخل مرزهای ایران، توان صادراتی تولیدکنندگان در صورت حمایت ‌شدن بسیار بالاست. به این ترتیب که حتی در شرایط فعلی تولیدکنندگان به نام ایران محصولات با کیفیت خود را به کشورهای منطقه مثل همسایگان شمال و جنوب، شرق و غرب یا برخی از کشورهای اروپایی و آفریقایی صادر می‌کنند.

وی تاکید کرد توانمندی تولیدی کالای خواب ایران آنچنان بالاست که حتی در بسیاری از بخش‌های تولیدی ایران با تولید کنندگان بنام ترکیه که خود رقیبی برای محصولات ایران شناخته می‌شود، مبادلات پایاپای داشته و محصولات را مبادله می‌کند.

قدیانی ارزش افزوده سرمایه‌گذاری در این زمینه را بسیار بالا دانست درصورتی که قوانین حامی تولید بوده و بگونه‌ای تدوین شود که باعث افزایش هزینه‌های تولید نباشد اما فعلا با توجه به شرایط قوانین فعلی این مهم صورت نگرفته و بعضا می‌بینیم هزینه تولید برای تولیدکنندگان وطنی افزایش داشته و در مواردی بازارهای صادراتی از دست می‌رود.

شرایط برخی را روانه خارج کرد

رئیس اتحادیه صنف تولید‌کنندگان و فروشندگان کالای خواب درباره سرمایه‌گذاری برخی تولید کنندگان خارج از مرزها بخصوص در کشور چین و ارسال تولیداتشان به بازار ایران معتقد است بطور کلی سرمایه‌گذاران به دنبال شرایط سهل تولید بوده و علاقمند هستند در شرایطی مشغول به تولید شوند که صرفا نیروی خود را متمرکز برای رشد و گسترش صنعتشان کنند درحالی که امروز این شرایط در کشورمان کمتر دیده می‌شود.

وی تاکید کرد اگرچه تولید کنندگان بنام و بسیاری از سرمایه‌گذاران بنام ایرانی با توجه به علاقه‌ای که به رونق بازار داخلی کشورمان دارند از این مورد مستثنی هستند. اما شاید برخی از تولید کنندگان کوچکتر با درنظر گرفتن منافع شخصی خود تصمیم به ترک بازار تولید ایران گرفته باشند.

 

 

خطوط تولید تعیین کننده نیست

یکی از موارد مهم برای صاحبان سرمایه در انواع سرمایه‌گذاری بحث میزان نقدینگی موردنیاز و حجم بازدهی آن است که اقتصادی می‌تواند تعیین کننده ورود یا عدم ورود سرمایه‌ها به یک سوژه‌ تولیدی یا اقتصادی خواهد شد. صنعت تولید کالای خواب با درنظر گرفتن شرایط تولید و همچنین با استفاده از تکنولوژی‌های نوین جزو آن بخش از سرمایه‌گذاری‌هاست که ارزش افزوده و دوره بازگشت آن می‌تواند در برخی از مناطق مثل ایران که زیرساخت‌های مورد نیاز را در اختیار دارند بسیار کوتاه باشد.

عباس بختیاری، مدیرعامل شرکت مشاور صنعتی تک البرز ایران، یکی از مشاوران بنام خطوط تولید کالای خواب در کشورمان  با اشاره به اهمیت سرمایه‌گذاری در این نوع تولید کشورمان به خبرنگار ما گفت: با توجه به محصولات متفاوت در این صنعت می‌توانیم دو گروه عمده کالای خواب را برای سرمایه‌گذاری در نظر داشته باشیم که عبارتند از تشک و متعلقات آن، روتختی و انواع پتو یا ملحفه .

بختیاری در ادامه افزود: براساس تجاربی که در این زمینه داریم سرمایه‌گذاری در مجموع تولیدات بجز پتو که مقوله‌ای متفاوت دارد می‌تواند عاملی در ایجاد ارزش افزوده بالاتر برای تولید کنندگان باشد دقیقا مثل فعالیتی که امروز شرکت رویا یا دیگر واحدهای تولیدی انجام داده است، یعنی در بخش‌های مختلف کالای خواب سرمایه‌گذاری کرده و مشغول به افزایش سهم بازارش است که این نوع سرمایه‌گذاری تقریبا نزدیک به 25 میلیارد تومان نقدینگی لازم دارد.

وی درباره تجهیزات مورد نیاز اینگونه سرمایه‌گذاری گفت: برای داشتن کارخانه‌ای با تولیدات کامل تقریبا به 15000 هزار متر مربع فضای کارخانه‌ای شامل انبار، سالن تولید و دفاتر و حدود 70 نفر پرسنل نیاز است که تجهیزاتی مثل ماشین پنبه زن، ماشین رویه دوز، ماشین بافت فنر، ماشین بسته بندی، ماشین ضخیم دوز، ماشین پنبه دوز، ماشین تولید لایی، ماشین دور دوز و نوار دوز و پاکِت ساز نیاز است.

این مشاور خطوط تولید کالای خواب تصریح کرد: البته این به معنای آن نیست که سرمایه گذاری با روش‌های دیگر سودآور نیست و زیان در پیش دارد چون با سرمایه‌های پایین‌تری نیز می‌توان وارد میدان شد و صرفا در بخش تولید ملحفه، روتختی یا بالش نیز سرمایه‌گذاری کرد که هرکدام می‌توانند حجم متفاوتی از سرمایه‌را به خود اختصاص دهد. به عنوان مثال هستند شرکت‌هایی با سرمایه 500 میلیون تومانی صرفا به تولید ملحفه، روتشکی یا روبالشی کرده و اکنون هم با اشتغالزایی بالا و ارزش افزوده بسیار مناسب روزگار سپری می‌کنند.

بختیاری درباره تجهیزات مورد نیاز این بخش نیز گفت: در بخش تولید انواع ملحفه، روتختی یا روبالشی تجهیزاتی مثل ماشین گلدوزی، برش، اتو، پنبه دوز و ماشین بسته بندی لازم داریم که این تجهیزات را می‌توان در حداکثر 2000 متر مربع سالن جای داد و با چیزی حدود 20 نفر متناسب با میزان تولید شروع به کار کرد.

دوره بازگشت مبتنی بر تجهیزات

مدیرعامل شرکت مشاور صنعتی البرز دوره بازگشت این نوع سرمایه‌گذاری را کاملا متناسب با تکنولوژی و تجهیزاتی که در کارخانه به کار گرفته شده دانست و افزود: شاید در نگاه اول سرمایه‌گذاری 20 میلیارد تومانی رقمی قابل توجه باشد اما از آنجا که این سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات نوین بوده راندمان یعنی مصرف انرژی، میزان تولید و فرسایش کم عاملی در کاهش هزینه‌های تولید است. بنابراین اگر سرمایه‌گذاران به این نکته توجه داشته باشند در شرایط ایده‌آل تولید نه شرایط فعلی دوره بازگشت سرمایه‌گذاری در کارخانه کامل تقریبا 36 ماه درنظر گرفته می‌شود. درحالی که امروز به دلیل شرایط نا مساعد اقتصادی و کاهش دسترسی تولید کنندگان به بازارهای صادراتی این عدد بعضا به 5 سال نیز افزایش داشته است.

این مشاور نصب و راه‌اندازی خطوط تولید کالای خواب تاکید کرد:  سرمایه‌گذاران لازم است کاملا دانسته و هدفمند وارد این میدان اقتصادی شوند چون تنوع تولید و همچنین ایجاد زنجیره توزیعی می‌تواند کلید موفقیت آنها باشد درحالی که امروز می‌بینیم کاهش هزینه‌ها عاملی تعیین کننده برای تولیدات برخی از شرکت‌های ضعیف‌تر شناخته شده و روند نزولی کیفیت تولیداتشان آغاز شده است.

بختیاری معتقد است کیفیت و خدمات پس از فروش در این نوع سرمایه‌گذاری تنها راهکار موفقیت است و در صورت رعایت این دو اصل تولید کنندگان نباید نگران آینده سرمایه‌‌گذاری خود باشد چون تجربه خواب راحت نکته‌ای است که همه حاضرند برایش هزینه کرده و خدمات دریافت کنند.

حضور در نمایشگاه نکته‌ای که غافل شده‌ایم

این متخصص تولید کالای خواب درباره جایگاه صنعت تولید کالای خواب ایران به خبرنگار ما گفت: امروز اگرچه امتیاز وجود مواد اولیه و متخصصان نساجی در بخش‌های مختلف توانسته برگ برنده ایران در کنار هزینه پایین انرژی باشد اما قوانین دست و پا گیر تولید باعث شده تا به نوعی تولید قابل توجه نباشد و همین نکته هزینه‌های تولید را افزایش داده باشد درحالی که کشورهای دیگر مثل ترکیه یا کشورهای اروپایی با برگزاری نمایشگاه‌های فصلی یا حتی نمایشگاه‌های سالانه بین المللی سعی دارند همواره بازار مناسبی برای تولید کنندگان کالای خواب و طراحان خود ایجاد کنند.

وی با تاکید بر بی‌توجهی مسئولان و البته تولید کنندگان به این نمایشگاه‌ها افزود: هزینه بالای حضور یا مشارکت در نمایشگاه‌های اینچنینی باعث شده تا تولید کنندگان ما تقریبا حضور بسیار کمرنگی در اینگونه نمایشگاه‌ها داشته باشند بنابراین دور از واقعیت نیست که بگوییم بعضا از تکنولوژی‌های روز عقب افتاده یا اصلا به تقاضاهای موجود و نوآوری‌ها آشنا نیستند. این نکته می‌تواند آینده نا مناسبی برای تولید کنندگان ایران باشد چون بالاخره بازارهای سنتی صادراتی ایران مثل عراق و افغانستان به رقبای ایران مثل ترکیه و چین خواهد رسید.

تهدید‌ها

بطور کلی تهیه و تولید کالای خواب به عنوان یکی از صنایع روبه گسترش ایران اگرچه دارای امتیازهای بالایی برای ایجاد ارزش افزوده و اشتغالزایی در بخش‌های مختلف تولیدی کشورمان است. اما تهدیدهای قابل توجهی این نوع سرمایه‌گذاری را با مخاطره مواجه کرده است که اگر از بحث اصول اقتصادی یا دودوتای سرمایه‌گردش مالی آن بگذریم مواردی چون، واردات بی‌رویه محصولات خارجی، حضور تولید کنندگان زیرپله‌ای، قوانین غیراصولی کسب و کار، دسترسی نا متعارف به بازارهای خارجی برای تهیه مواد اولیه، کمبود نقدینگی برای ایجاد گردش مالی در واحدهای تولیدی و در نهایت مشکلات قوانین صادراتی می‌تواند عمده‌ترین عوامل تهدید کننده این نوع سرمایه‌گذاری در بخش‌های مختلف آن باشد. این درحالی است که نکته اساسی که سرمایه‌گذاران لازم است به آن توجه داشته باشند مربوط به کشش بازار است چون اگر سرمایه‌گذاران به این نکته بی‌توجه باشند و سرمایه‌های اضافه در این صنعت منجمد کنند در نهایت ممکن تجربه ناخوشایندی از حضورشان در این صنعت داشته باشند.

فوت و فن

شاید تولید و سرمایه‌گذاری در صنعت تولید کالای خواب به عنوان نوعی سرمایه‌گذاری بسیار آسان در ذهن اغلب ما نقش بسته باشد درحالی که این صنعت نه تنها دارای موارد متعددی از نظر تخصصی است بلکه باید ریزه‌کاری‌های بسیاری در این زمینه مدنظر قرار گیرد که برخی از این موارد را می‌توان به شرح زیر عنوان کرد.

  1. تحقیق درباره نیازهای بازار: اصلی‌ترین نکته درباره تولید محصولات کالای خواب مربوط به تحقیقات تولید کنندگان است. چون هر کشور یا هر منطقه نیازهای متفاوتی از آنچه ما تصور می‌کنیم براساس فرهنگ و آداب و سنن خود دارد.
  2. ارایه طرح‌های متنوع: با توجه به اینکه این صنعت دارای بخش‌های متفاوتی از جمله تولید لحاف، روتختی و انواع ملحفه است باید در نظر داشته باشیم تنوع در تولید کلید موفقیت است و لازم است در این زمینه تولید کنندگان سعی و کوشش قابل توجهی داشته باشند.
  3. ثبات کیفی : وقتی تولید کنندگان در این زمینه سرمایه‌گذاری می‌کنند تنها راه رسیدن به قله موفقیت آنها مربوط به حضور با بهترین کیفیت و ثبات آن در طول مدت حضورشان در بازارهای هدف است.
  4. تکمیل زنجیره توزیع: زنجیره توزیع در بازار هدف شاید پاشنه آشیل تولید کالای خواب است که باید به آن خوب توجه داشته باشیم.

مجوزها

بسیاری از فعالیت‌های صنعتی برای قانونی شدنشان نیازمند طی کردن مراحلی مشابه هستند که عموما سرآغاز از وزارت صنعت، معدن و تجارت دارد. اما ورود در صنعت تولید کالای خواب از آنجا که زیر مجموعه‌های متفاوتی به خود دیده ممکن است برخی سرمایه‌گذاران صرفا برای ورود لازم باشد با مراجعه به صنف مورد نظر مجوزهای لازم را دریافت کنند و مشغول به تولید شوند که می‌توان در این زمینه به تولید و دوخت انواع ملحفه و روتختی اشاره کرد اما اگر قصد تولید صنعتی در بخش‌های مختلف دارید لازم است از همان وزارت صنعت خودمان کلیه کارها را آغاز کنید.

هزینه‌ها سرمایه‌گذاری

با درنظر گرفتن بخش‌های مختلف سرمایه‌گذاری در زمینه کالای خواب لازم است به این نکته توجه داشته باشیم که بخش‌های مختلف تولیدی در این صنعت می‌تواند سوژه سرمایه‌گذاری برای علاقمندان باشد اما پیشنهاد پیشکسوتان در این صنعت این است که اگر واقعا قصد سرمایه‌گذاری اصولی و دقیق در این زمینه داریم به صورت تولید کامل کالای خواب یعنی از روتختی، ملحفه و بالش گرفته تا تشک در یک مجموعه تولیدی سرمایه‌گذاری شود هرچند بحث پتو کاملا متفاوت است. بنابراین اگر یک مجموعه کامل مد نظر سرمایه‌گذاران باشد رقمی نزدیک به 20 میلیارد تومان در کل پول لازم دارد. اما می‌توان به کمترین یعنی تولید انواع بالش، ملحفه یا روتختی اشاره کنیم که  با رقمی نزدیک به 3 میلیارد تومان تولیدی قابل قبولی در کل ایجاد خواهدشد. از سوی دیگر سرمایه‌گذاری در تولید تشک خوشخواب و تجهیزات جانبی آن نیز می‌تواند با 15 میلیارد تومان راه اندازی شده و وارد مدار تولید شود.


 
 
اینبار سم خطری برای سرمایه‌ها نیست
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠٥ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

 

نویسنده: شیدا رمزی

با توجه به روند گرم شدن زمین و همچنین منطقه جغرافیایی کشورمان استفاده از حشره‌کش‌های خانگی همواره روبه رشد است و به نوعی سرمایه‌گذاری در این زمینه می‌تواند دارای توجیه اقتصادی باشد، تاجایی که دور از ذهن نیست اگر بگوییم اینبار سموم تولید شده برای سرمایه‌ها تهدید نیستند.

برخی از کارشناسان درباره اهمیت سرمایه‌گذاری و توجه به تولید این محصول در کشورمان می‌گویند: بسیاری از مواد اولیه مورد نیاز تولید اینگونه محصولات در کشورمان موجود است و می‌توانیم با حمایت از تولید کنندگان داخلی مانع از خروج ارز برای واردات اینگونه کالاهای پرتقاضا درکشورمان بشویم.

این افراد با اشاره به فرمایشات مقام معظم رهبری نسبت به اجرای سیاست‌های اقتصاد مقاومتی نیز تاکید می‌کنند: این نوع سرمایه‌گذاری در واقع اجرای دقیق سیاست‌های اقتصاد مقاومتی است به این دلیل که توانمندی‌ها و مواد اولیه ایرانی نه تنها می‌تواند نیازهای داخلی را تامین کند بلکه بازارهای صادراتی اطرافمان را نیز پوشش خواهد داد.

 

آمار چه می‌گوید؟

با توجه به تحقیقات انجام گرفته از سوی وزارت‌صنعت، معدن و تجارت در سال 1387 شمسی تقریبا نزدیک به 30 واحد تولیدی حشره‌کش‌های خانگی در کشورمان با ظرفیت تولیدی چیزی حدود 33 میلیون قوطی فعالیت می‌کردند.

این درحالی است که براساس همین تحقیقات میزان سرانه مصرف حشره‌کش‌های خانگی طی دوره ‌یاد شده از سوی خانواده‌های ایرانی تقریبا 1 قوطی اسپری در سال تعیین شده است، اما با توجه به روند افزایش جمعیت پیش بینی شده است تا سال 1396 میزان مصرف اسپری حشره کش خانواده‌های ایرانی با رشدی سالانه معادل 6/1 درصد به 3 قوطی در سال یعنی چیزی معادل 57 میلیون قوطی در سال افزایش پیدا خواهد کرد.

کارشناسان اقتصادی در زمینه امتیازهای صادراتی ایران به بازار 400 میلیونی اطرافش بخصوص در این زمینه می‌گویند: عراق و افغانستان بطور کلی جزو بازارهای سنتی ایران شناخته شده‌اند، اما کشورهای حوزه آسیای میانه و جنوب خلیج فارس نیز می‌تواند در این زمینه پتانسیلی بالقوه‌داشته باشند.

تکنولوژی از راه می‌رسد

بابک سلیم‌زاده، مدیرعامل یک شرکت شیمیایی تولید کننده انواع کود و حشره‌کش‌ درباره اهمیت سرمایه‌گذاری در این زمینه به خبرنگار ما گفت: بطور کلی سرمایه‌گذاری در زمینه تولید حشره‌کش‌های خانگی با توجه به توانمندی‌های داخلی کشورمان بسیار مفید و قابل توجه است، اما نکته اینجاست که باید متناسب با نیاز بازارهای بین المللی گام برداریم.

سلیم‌زاده در این زمینه تاکید کرد: امروز تکنولوژی‌های نوینی در زمینه تولید انواع حشره‌کش‌ها با توجه به اهمیت حفاظت از محیط زیست ایجاد شده است، بنابراین اگر واقعا تصمیم به ورود در بازارهای اطراف کشورمان داریم لازم است زمینه استفاده از این فناوری‌ها را در کشور ایجاد کنیم، چون اگر به این امر بی‌تفاوت باشیم در نهایت سهم بازار ایران در کشورهای منطقه کاهش چشمگیری خواهد داشت.

وی افزود: امروز ایران در زمینه تولید حشره‌کش‌های خانگی بدون بو و سازگار با محیط زیست پیشرفت‌های قابل توجهی داشته است اما تا رسیدن به استانداردهای بالای محیط زیستی همچنان فاصله داریم و لازم است مسئولان از نگاه سنتی به این صنعت خودداری نمایند.

این فعال صنفی معتقد است تحریم‌های یکجانبه غرب علیه کشورمان باعث شد تا در برخی موارد روند تولید کارخانه‌های تولیدکننده سموم مختلف با چالش‌هایی برای تهیه بخشی‌از نیازهای خود شدند بنابراین اکنون که با اجرایی شدن برجام فضای امیدوارکننده در صنعت ایران شکل گرفته است باید از فرصت استفاده کنیم و در زمینه تقویت تولیدکنندگان گام برداریم.

سلیم‌زاده مهمترین خطر تهدید کننده این صنعت را صدور مجوزهای غیر منطقی با توانمندی‌های صادرات عنوان کرد و گفت: شاید در حال حاضر کمبود کالا در بازار باعث واردات جزئی شده است اما اگر با درنظر گرفتن تمایل به سرمایه‌گذاری برخی علاقمندان مجوزهای غیراصولی صادر شود در آینده ممکن است سرمایه‌‌گذاری‌های یاد شده با چالش جدی نبود بازار مواجه شوند.

وی درباره تسهیلات صادراتی برای دست‌یابی به بازارهای کشورهای اطراف نیز گفت: امروز در برخی موارد هزینه تمام شده تولیدات ایران بالاست و اگر بخواهیم هزینه‌های دیگر نیز تولید کنندگان تحمیل کنیم ممکن است علی‌رغم امتیازهای ویژه بازارهای خارجی خودمان را نیز از دست بدهیم.

 

از کجا شروع کنیم

بطور کلی مثل دیگر صنایع برای ورود به دنیای تولید حشره‌کش‌های خانگی لازم است موافقت‌های اصولی مورد نیاز را با ارایه طرح‌ توجهی یا همانFS به وزارت صنعت، معدن و تجارت کار را آغاز کنیم. اما برای تکمیل پرونده و همچنین به جریان انداختن کار سازمان‌هایی مثل حفاظت از محیط زیست و سازمان غذا و دارو نیز وارد مراحل مختلف خواهند شد، تا در نهایت پس از تایید هر سه سازمان مجوز آغاز فعالیت به متقاضیان ارایه شود. البته اگر شخصی برای تولید حشره‌کش‌های الکتریکی نیز طرحی داشته باشد علاوه بر نهادهای یاد شده اداره استاندارد، سازمان انرژی هسته‌ای و همچنین وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات نیز در این زمینه باید مجوزهایی را به سرمایه‌گذار بدهند تا بتواند کارش را شروع کند.

دودوتای سرمایه‌گذاری

براساس برآوردهای کارشناسان و همچنین اطلاعات موجود در وزارت صنعت، معدن و تجارت اگر یک سرمایه‌گذار تصمیم به احداث کارخانه‌ای با ظرفیت تولید سالانه 3 میلیون قوطی اسپری حشره کش و تقریبا 1 میلیون شیشه مایع داشته باشد، باید زمینی به مساحت 2 هزار متر مربع در سه بخش اداری، تولید و انبار در نظر گرفته و رقمی حدود 10 میلیارد تومان هم به صورت نقدی یا تسهیلات بانکی در اختیار داشته باشد. البته میزان اشتغالزایی این طرح براساس شواهد موجود 25 نفر در بخش‌های مختلف کاری و مدیریتی خواهد بود.

 

قاچاق کمر تولید را شکسته است

وقتی صحبت از حشره‌کش و سرمایه‌گذاری در زمینه تولید این محصولات به میان می‌آید ناخودآگاه ذهن اغلب ما به سمت اسپری‌های حشره‌کش خواهد رفت درحالی که امروز با توجه به ورود تکنولوژی‌های مختلف در زندگی روزمره قرن بیست و یکمی ما حشره‌کش‌ها نیز الکترونیکی شده‌اند.

حشره‌کش‌هایی که برای حفاظت از سلامتی ما و همچنین پاکیزه باقی مانده محیط زیست به عنوان یکی از پرکاربردترین کالاهای امروز در سراسر دهکده جهانی چه در بخش صنعتی و چه در بخش خانگی امروز در بازارها خودنمایی می‌کنند و ایران نیز به عنوان یکی از تولید کنندگان این تجهیزات به این بازار پررونق معرفی شده است.

محمد فلاح مهرجردی، مدیرعامل شرکت صاعقه، در این زمینه به خبرنگار ما می‌گوید: بطور کلی ساخت اینگونه تجهیزات در ابعاد صنعتی یا خانگی تقریبا بیش از یک دهه است که در کشورمان آغاز شده است و پیشرفت‌های مناسبی هم در این زمینه داشته‌ایم.

مهرجردی در ادامه می‌افزاید: امروز تولیدکنندگان مختلفی در این زمینه داخل کشورمان فعالیت دارند اما نکته اینجاست که هیچ قانون دقیقی برای حمایت از این تولید کنندگان وجود نداشته و به نوعی قاچاق کمر تولید را شکسته است.

این تولید کننده حشره‌کش‌های الکتریکی و الکترونیکی تاکید کرد: با توجه به روند افزایش تقاضا در این کالاها کشورمان می‌تواند یکی از تولید کنندگان برتر شناخته شود، ولی همانطور که قبلا نیز اشاره شد به نوعی تولید کنندگان حشره‌کش‌های الکتریکی از یادها رفته‌اند.

وی با اشاره به وابستگی تقریبا 90 درصدی تولید حشره‌کش‌های الکترونیکی به واردات مواد اولیه از خارج بخصوص کشور چین به خبرنگار ما می‌گوید: اکنون به دلیل بی‌توجهی و البته کاهش سهم بازار تولیدات داخلی وابستگی قابل توجهی به خارج از مرزها بخصوص کشور چین داریم، اما اگر مدیریت داشته باشیم رفته رفته این وابستگی نیز کاهش خواهد یافت، همانطور که در بخش محصولات الکتریکی خودکفایی قابل توجهی داریم.

سرمایه‌مورد نیاز

فلاح مهرجردی معتقد است برای ایجاد یک کارخانه تولید این نوع حشره‌کش‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری نزدیک به 2 میلیارد تومان با اشتغالزایی 12 نفری است. به این ترتیب که بیشتر قطعات از دیگر مراکز تولید تامین و در نهایت مونتاژ می‌شوند.

به گفته وی روند دریافت مجوزهای مورد نیاز نیز از وزارت صنعت، معدن و تجارت و وزارت ارتباطات و فن‌آوری اطلاعات خواهد بود. اما موازی‌کاری در برخی ارگان‌ها تولید کنندگان را با چالشی جدی مواجه کرده است.

این تولید کننده حشره‌کش‌های نوین به خبرنگار ما می‌گوید: اگر بازار تحت کنترل قرار گیرد و واردات اصولی و قانونی داشته باشیم دوره بازگشت سرمایه‌گذاری در این زمینه تقریبا 2 سال خواهد بود ولی در شرایط فعلی اصلا سرمایه‌گذاری منطقی نیست، چون رقابت سالمی در بازار نداریم.

وی تاکید می‌کند: اگر مسئولان سری به خیابان لاله‌زار تهران و برخی بازارهای محلی در شهرستان‌ها بزنند با مشکل اصلی کاملا آشنا می‌شوند که چه حجم محصولات بی‌کیفیت قاچاق در بازار وجود دارد.

تهدیدی برای سلامتی

فلاح معتقد است ورود محصولات غیرقانونی بخصوص بی‌کیفیت چینی اکنون در بازار ایران نه تنها عاملی برای بهداشت خانواده‌ها نیست بلکه به نوعی خود معضل تازه‌ای برای سلامتی افراد خواهد بود. به این ترتیب که لامپ‌های یووی استفاده شده در این تجهیزات خطر افزایش بیماری‌های چشم، پوست و استخوان را خواهند داشت.

این فعال صنفی می‌گوید: اینکه مسئولان دائم از حمایت از تولید ملی سخن می‌گویند منطقی نیست چون اگر به بازار مراجعه کنیم حضور قابل توجهی و انبوه محصولات وارداتی کاملا بیانگر واقعیت امر در زمینه حمایت از محصولات داخلی است. درحالی که برای محصولات یاد شده اصلا حمایت مهم نیست بلکه سلامت جامعه با مخاطره‌ای جدی مواجه است.

کشاورزان یکی از مشتریان بالقوه

مدیرعامل شرکت صاعقه، در ادامه می‌افزاید: اگرچه در بخش تولیدات خانگی مشکلات عمده‌ای داریم اما می‌توانیم با برنامه‌ریزی اصولی و همچنین کمی تحقیقات در بخش صنعتی و کشاورزی حضور قابل توجه‌تری داشته باشیم.

وی معتقد است اکنون که بسیاری از افراد جامعه به دنبال استفاده از محصولات ارگانیک هستند بهترین زمان از راه رسیده که بتوانیم برای دفع آفات بخصوص در گلخانه‌ها از این روش استفاده کنیم، هرچند تجارب قابل قبولی در برخی از مزارع داشته‌ایم.

این تولید کننده حشره‌کش‌های برخی تاکید می‌کند: روند گسترش استفاده از حشره‌کش‌های برقی آنچنان سریع اتفاق افتاده که اگر به حمایت از تولید ملی بی‌توجه باشیم در آینده‌ای نزدیک سرمایه‌گذاران در این بخش از تولید یکی پس از دیگری خارج شده و صرفا وارد کننده تجهیزات خواهیم بود که هیچ تناسبی با سیاست‌های اقتصاد مقاومتی ندارد.

 

برای تک محصولی سرمایه‌گذاری نکردیم

سرمایه‌گذاری و تولید حشره‌کش‌های خانگی یکی از فرصت‌های سرمایه‌گذاری در اقتصاد کشورمان است که می‌تواند علاقمندان را نه تنها در بازار داخلی، بلکه خارج از مرزهای کشورمان نیز با ارزش افزوده مناسبی مواجه نماید.

درحالی که برای رسیدن به جایگاه مناسب تولیدی و همچنین بهره‌بردن از بازارهای بالقوه لازم است برخی موارد را درنظر داشته باشیم.

ایمان مکبری، مدیر بازرگانی شرکت «مهان» تولید کننده حشره‌کش‌های کشاورزی و خانگی در این زمینه به خبرنگار فرصت امروز می‌گوید: با توجه به ظرفیت بازار در کشورمان و از همه مهمتر بازارهای اطراف ایران از اوایل دهه هشتاد شمسی بحث سرمایه‌گذاری در این نوع محصولات تقریبا همه‌گیر شد.

مکبری در ادامه می‌افزاید: شرکت شیمیایی سادات مهان فعالیت خود را در سال 1371 ابتدا در زمینه تولید حشره‌کش‌های خانگی آغاز کرد. کارخانه این شرکت در شهرک صنعتی قطب اراک احداث و با تولید حشره کش مایع، رسما به عنوان تولید کننده حشره‌کش‌های خانگی وارد بازار مستعد ایران شد.

وی با اشاره به اهمیت توسعه سرمایه‌گذاری و ایجاد تنوع در زمینه تولید محصولات می‌گوید: برای دسترسی به سهم بازار بیشتر و همچنین گردش مالی بالاتر موفق شدیم در  سال 1376 به تولیدات خانگی خود، اسپری، پودر، گرانول، قرص و گچ را نیز اضافه نماییم.

خودکفایی کامل در تولیدات

مکبری درباره میزان وابستگی تولید اینگونه محصولات در کشورمان معتقد است، وابستگی تولید حشره‌کش‌های خانگی در کشورمان به خارج از مرزها تقریبا نزدیک به صفر است و فقط در برخی تجهیزات تولید باید واردات داشته باشیم.

وی می‌افزاید: مواد اولیه شیمیایی و همچین تخصص مورد نیاز داخل کشورمان وجود دارد و همین نکته می‌تواند عاملی برای ایجاد ارزش افزوده مناسب سرمایه‌گذاری علاقمندان باشد، اما نباید فراموش کنیم توجه به صادرات در این نوع سرمایه‌گذاری می‌تواند رمز موفقیت باشد.

این فعال صنفی درباره سرمایه‌گذاری مورد نیاز جهت ورود به بازار می‌گوید: هرچند نمی‌توان فقط برای تولید حشره‌کش برنامه‌ریزی کرد، اما در این زمینه سرمایه‌ای نزدیک به 5 میلیارد تومان لازم است. به عنوان مثال فقط دستگاه پرکن اسپری و مخازن گاز آن اگر از چین وارد شود رقمی نزدیک به 200 میلیون و اگر اروپایی باشند 700 میلیون هزینه خواهند داشت.

مکبری تاکید می‌کند: این رقم سرمایه‌گذاری که ظرفیتی معادل تولید روزانه 8 هزار عدد اسپری را دارد تقریبا اشتغالزایی مستقیم 10 نفری را برای اقتصاد کشورمان ایجاد خواهد کرد، درحالی که اگر به درباره پخش و دیگر بخش‌های خدماتی پایین دستی هم توجه داشته باشیم شاید اشتغالزایی مجموع آن به 50 خواهد بود.

تنوع محصولات رمز موفقیت است

مدیر بازرگانی شرکت درباره گسترش فعالیت‌های شرکت نیز می‌گوید: با توجه به اینکه حشره‌کش‌های خانگی در کشورمان به صورت فصلی تقاضای بالایی دارند، یک شرکت نمی‌تواند صرفا برای همین منظور وارد بازار کار شود، چون کارکردن فصلی هیچ توجیح اقتصادی مناسبی ندارد.

وی تاکید می‌کند، بهترین گزینه برای بقاء در بازار ایجاد تنوع در محصولات مشابه است به همین دلیل شرکت با استفاده از نیروی متخصص و همچنین نیازهای بازار در زمینه‌های تولید روغن سبزه (تیزاب) جهت خشک کردن میوه‌ها و همچنین تولید آفت‌کش‌های گیاهی نیز وارد عمل شد.

بازارهای سنتی صادراتی داریم

مدیر بازرگانی شرکت مهان با اشاره به بازارهای سنتی صادراتی ایران در این زمینه می‌گوید: بطور کلی عراق و افغانستان بازارهای سنتی صادراتی حشره‌کش‌های خانگی ایران هستند، اما مدتی است که تولیدات دیگر کشورها نیز توانسته وارد این بازارها شود.

وی معتقد است افزایش قیمت‌تمام شده برخی محصولات ایران به دلیل سیاست‌گذاری‌های غیر اصولی و همچنین نوسانات نرخ ارز می‌تواند مشکلات عمده‌ای برای تولید کنندگان و بازارهای صادراتی آنها ایجاد کند. بنابراین مسئولان لازم است به این نکته توجه داشته باشند که اگر به تولید کنندگان توجه نداشته باشند کارخانه‌ها یکی پس از دیگری تعطیل خواهند شد.

مکبری درباره چگونگی بازاریابی خارجی می‌افزاید: یکی از رموز موفقیت در بازارهای بین المللی توجه به نیازهای آن بازار هدف است، به عنوان مثال خریداران افغانستان دائما به قیمت اشاره می‌کنند و با شیوه‌های مختلف سعی در کاهش قیمت محصولات دارند، به این ترتیب که ماده موثرکمتری در اسپری استفاده می‌شود یا اینکه حجم قوطی کاهش داده می‌شود.

این فعال صنفی معتقد است تنها راه موفقیت تولید کنندگان حشره‌کش‌های خانگی توجه به کیفیت محصولات است، چون مورد کاربرد این محصولات برای خلاصی از حضور حشرات است باید کیفیت آنچنان درنظر گرفته شود که تجربه استفاده از آن در خاطره مصرف‌کنندگان باقی بماند.

 


 
 
فرصتی برای سرمایه‌گذاری حرفه‌ای
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

نویسنده: شیدا رمزی

سرمایه‌گذاری در صنایع تبدیلی بخصوص در بخش صنایع غذایی یکی از مهمترین وسودآورترین سرمایه‌گذاری‌ها در گوشه و کنار دهکده جهانی است. این نوع سرمایه‌گذاری هنگامی با ارزش افزوده بالاتری خودنمایی خواهد کرد که کشور محل سرمایه‌گذاری دارای منابع غنی از تولیدات کشاورزی باشد.

این درحالی است که ایران با توجه به اقلیم چهارفصل و همچنین کیفیت بالای محصولات کشاورزی بهترین نقطه برای سرمایه‌گذاری هدفمند در صنایع تبدیلی غذایی بخصوص صنعت تولید سیب‌زمینی فرآوری شده است.

براساس آمارهای ارایه شده طی دو دهه اخیر روند رشد سرمایه‌گذاری و همچنین میزان سرمایه‌گذاری در این صنعت خاص کشورمان چشم‌گیر بوده است اما از آنجا که بسیاری از این سرمایه‌گذاری‌ها حرفه‌ای و علمی نبوده است در نهایت تعداد واحدهای تولیدی روبه نزول گذاشته و اکنون واحدهای صنعتی که با اصول علمی احداث شده‌اند مشغول به فعالیت هستند.

دکتر علی شریعتی دبیر اسبق اتحادیه تولیدکنندگان چیپس و اسنک و عضو انجمن صنایع غذایی ایران در این زمینه به خبرنگار فرصت امروز می‌گوید: در زمینه صنعت اکسترود یا سیب‌زمینی‌های فرآوری شده فرصت‌های سرمایه‌گذاری بیشتری وجود دارد. این درحالی است که بخش غلات حجیم شده هم می‌تواند در کنار آن رشد قابل ملاحظه‌ای داشته باشد.

شریعتی در ادامه می‌افزاید: فروش گسترده محصولات غذایی ایران از اوایل دهه هفتاد در کشورهای منطقه بخصوص عراق و افغانستان باعث شد تا سرمایه‌گذاری‌های بالایی در این زمینه صورت پذیرد، به این ترتیب سرمایه‌گذاری‌های پراکنده استانی بخصوص در استان‌های شرقی و غربی کشورمان صورت گرفت و تقریبا 250 واحد صنفی تاسیس شد.

دبیر اسبق اتحادیه تولید کنندگان چیپس و اسنک تصریح می‌کند: این نوع سرمایه‌گذاری به دلیل افزایش رقابت و همچنین تغییرات ایجاد شده در بازارهای هدف باعث شد تا تولیدهای سنتی در استان‌های یاد شده دیگر مقرون بصرفه نبوده و بسیاری از تولیدی‌ها یا به کشور هدف منتقل شد یا اینکه بطور کلی حذف شدند.

وی با اشاره به 93 واحد فعال این صنف در کشورمان به خبرنگار ما می‌گوید: وزن پایین، حجم بالا و قیمت نازل عاملی است که اصولا در افزایش بازارهای هدف بسیار تاثیرگذار است و در نهایت می‌تواند بقاء یک سرمایه‌گذاری را تضمین نماید. به همین دلیل لازم است مشاوره‌های کارشناسی دقیقی برای سرمایه‌گذاران ایجاد شود تا تجربه خوبی از این سرمایه‌گذاری داشته باشند.

بهترین سرمایه‌گذاری فرآوری سیب‌زمینی

این متخصص در صنعت غذایی کشورمان با اشاره به اینکه صنعت تولید غلات حجیم شده و سیب زمینی فرآوری شده زیر مجموعه صنعت شیرینی و شکلات است به خبرنگار ما می‌گوید:  بطور کلی این صنعت به دو بخش غلات حجیم شده با 20 درصد از سهم کل تجارت و سیب زمینی فرآوری شده (چیپس و سیب زمینی نیمه سرخ شده) با 80 درصد گردش مالی صنعت تقسیم بندی می‌شود.

شریعتی به علاقمندان و سرمایه‌گذاران برای ورود به این صنعت توصیه می‌کند بهترین گزینه سرمایه‌گذاری مربوط به تولید سیب زمینی فرآوری شده در دو بخش نیمه پخته و چیپس با نگاه صادراتی است چون سرمایه‌گذاری در این بخش می‌تواند ارزش افزوده‌ای بالای 200 درصد برای انها به ارمغان آورد.

وی معتقد است با توجه به حجم قابل توجه تولید سیب زمینی در کشورمان کانون‌های تولید بهترین گزینه سرمایه‌گذاری در بخش تولید سیب زمینی فرآوری شده است چون امروز بانک‌ها نیز از این طرح‌ها به خوبی استقبال کرده و برنامه‌ریزی می‌کنند. این درحالی است سرمایه گذاری برای تولید غلات حجیم شده برپای ذرت به دلیل اینکه ذرت مورد نیاز باید از کشورهایی مثل برزیل و ... وارد شوند زیاد اقتصادی و مفید برای اقتصاد کشورمان نیست.

این عضو انجمن صنایع غذایی ایران می‌گوید: در شرایط فعلی ورود سرمایه‌گذاران برای تولید سنتی این محصولات به هیچ عنوان منطقی نیست بلکه لازم است این افراد کاملا هدفمند با رعایت اصول علمی صنعتی وارد شوند، به صورتی که برای سرمایه‌گذاری در تولید غلات حجیم شده حداقل 3 میلیارد تومان هزینه از صفر تا صد احداث یک کارخانه به ظرفیت‌ محدود لازم است و برای ورود به تولید سیب‌زمینی فراوری شده حداقل ده برابر این مبلغ لازم است.

35 میلیون دلار صادرات کل صنعت

دبیر اسبق اتحادیه تولیدکنندگان چیپس و اسنک  درباره میزان صادرات این صنعت نیز می‌گوید: در کل صنعت چیپس و پفک حدود 35 میلیون دلار صادرات داریم و کشورهای اطراف ایران به عنوان هدف‌های صادراتی بسیار مناسبی هستند.

وی می‌افزاید با افزایش توانمندی و استفاده از تکنولوژی‌های بالا برای سرمایه‌گذاری‌های صنعتی قابل اعتماد می‌توانیم به بازارهای صادراتی دور دست هم فکر کنیم، اما با درنظر گرفتن بازار 400 میلیون نفری اطراف ایران شاید اقتصادی‌تر باشد در همین محدوده فعالیت اصولی صورت پذیرد.

این متخصص صنایع غذایی معتقد است بزرگترین آفت این صنعت واردات کالاهای قاچاق است بخش‌های مختلف کشور بخصوص مرزهای غربی ایران است. چون در بخش‌های مختلف صنعت یاد شده ایران دارای توانمندی‌های مناسبی است و تولید کنندگان می‌توانند نیازهای داخلی را کاملا تامین کرده و در نهایت صادرات هم داشته باشند.

شریعتی با اشاره به اینکه در این صنعت معضل قاچاق کاملا هدفمند و برنامه‌ریزی شده است می‌گوید: با توجه به حجم بالا و ارزش کم محصولات می‌بینیم محصولاتی مثل چیپس، اسنک خارجی بخصوص از کشور ترکیه در بازار ایران به وفور دیده می‌شود، بنابراین اگر بگوییم قاچاق سازمان‌یافته در این صنعت شکل گرفته دور از واقعیت سخن نگفته‌ایم.

باکس 1

از کجا شروع کنیم

با درنظر گرفتن امتیازها و شرایط سرمایه‌گذاری در صنعت چیپس و پفک ممکن است برخی از صاحبان سرمایه علاقمند به حضور در این صنعت شده و بخواهند به قول معروف از صفر کارشان را شروع کنند. برای آغاز داشتن یک طرح توجیحی از مقدمات کار است و پس از آن اداره صنایع استان مورد نظر دروازه اول خواهد بود. پس از دریافت موافقت‌نامه اصولی و تصویب طرح نوبت به اداره بهداشت، شرکت آب و فاضلاب، اداره برق و استاندارد است که باید تمام مجوز‌های مورد نظر را نیز از این مراکز تامین کنید. البته این پایان کار نیست چون برای طراحی بسته بندی و محصولاتی که قصد تولید آنها را دارید طرح‌های مورد استفاده نیز باید از سوی وزارت ارشاد تایید شوند.

باکس 2

موانع تولید

اصلی‌ترین مانع تولید و سرمایه‌گذاری در این صنعت را می‌توان معضل قاچاق آنهم از نوع سازمان‌یافته عنوان کرد اما اگر از این معضل گسترده در اغلب صنایع کشورمان بگذریم باقی موارد به تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی خود صاحبان سرمایه بستگی خواهد داشت. به عبارت دیگر احداث کارخانه در کانون‌های تولید مواد اولیه برای کاهش هزینه حمل، استفاده از سیستم‌های نوین برای افزایش بهره‌وری و دوری از سرمایه‌گذاری‌های سنتی مواردی هستند که می‌توان از آنها به عنوان موانع تولید یاد کرد.

این درحالی است که نباید فراموش کنیم در بخش ذرت حجیم شده وابستگی به مواد اولیه وارداتی نکته دیگری است که باید سرمایه‌گذاران درباره آن خوب دقت داشته باشند تا جریان ورود مواد اولیه به خط تولید به هر دلیل قطع نشود چون وقتی ماده اولیه تامین نشده باشد در واقع خطوط تولید و کارگران بیکار خواهند بود.

باکس 3

نیازمندی‌ها

با درنظر گرفتن توصیه کارشناسان مبنی بر سرمایه‌گذاری در صنعت سیب زمینی فرآوری شده بد نیست اطلاعاتی از حداقل‌های مورد نیاز سرمایه‌گذاری در این زمینه داشته باشیم به این ترتیب برای احداث یک کارخانه تولید چیپس سیب زمینی در دو نوع خلالی و ورقه‌ای با تولید 1080 تن سالانه چیزی حدود 7 هزار مترمربع زمین برای بخش‌های تولید، انبار و اداری نیاز داریم. این کارخانه با توجه به ظرفیت تولید و خطوط تولیدش اشتغالزایی 41 نفری خواهد داشت و به نزدیک 4400 تن سیب زمینی و 490 تن روغن دارد. دستگاه‌های تولید ایرانی هستند و خطوط بسته‌بندی وارداتی به این ترتیب مجموعه هزینه مورد نیاز برای این  کارخانه در یکی از کانون‌های تولید سیب‌زمینی مثل آذربایجان غربی، گرگان و ... رقمی نزدیک به 27 میلیارد تومان از صفر تا صد کار است.

 

بررسی تجهیزات مورد نیاز برای احداث خط تولید چیپس و پفک

دستگاه‌های ایرانی مناسب‌تر از چینی‌ها

درحالی فرصت‌های سرمایه‌گذاری مناسبی در صنایع غذایی کشورمان وجود دارد که اغلب این سرمایه‌گذاری‌ها با استفاده از ماشین‌آلات خارجی به سرانجام می‌رسند.

این اتفاق اگرچه در برخی موارد اجتناب ناپذیر است؛ اما با توجه به اهمیت رعایت سیاست‌های اقتصاد مقاومتی و همچنین ایجاد ارزش افزوده برای تولید کنندگان داخلی کشورمان نامناسب است و می‌توانیم در بخش‌های از توانمندی‌های داخلی استفاده کنیم.

صنعت تولید چیپس و پفک نیز یکی از همین نوع صنایع است که صاحبان سرمایه می‌توانند با  تکیه بر توانمندی‌های داخلی نسبت به راه‌اندازی خطوط تولید خود اقدام کنند و نیازی حداقل به واردات دستگاه‌ها از کشور چین نداریم.

داود اسفندیاری مدیرعامل شرکت صنعت کاران متحد تولید کننده انواع ماشین آلات تولید چیپس و پفک به خبرنگار ما می‌گوید: در بخش تولید سیب‌زمینی فرآوری شده کلا ده مرحله اصلی تولید داریم که تولیدات داخلی می‌تواند تقریبا 95 درصد نیازهای سرمایه‌گذاران را تامین نماید.

اسفندیاری در ادامه می‌افزاید: 5 درصد باقی مانده نیز در بخش بسته‌ بندی است که برخی از تولید کنندگان با توجه به حجم تولید خود علاقمند هستند و ماشین آلات اروپایی استفاده کنند مثل شرکت چی‌توز که اکنون 140 ماشین بسته بندی در خطوط تولید خود از اروپا بکار گرفته است.

این سازنده ماشین‌آلات صنعتی معتقد است در بسیاری از صنایع بخصوص صنایع غذایی تولید کنندگان ماشین آلات ایران محصولاتی بسیار بهتر با کیفیت بالاتر از تولیدات چینی را روانه بازار می‌کنند و لازم است فقط تولید کنندگان به آنها اعتماد کنند.

وی تاکید کرد: یکی از مشکلات در این بازار مربوط به وارد کنندگان ماشین الات خارجی است که این افراد با توجه به امتیازهایی که از تولید کنندگان خارجی بخصوص چینی‌ها دریافت می‌کنند سعی در جلب نظر نیازمندان به این خدمات دارند و به دلیل مشکلات اقتصادی که در کشورمان وجود دارد میدان رقابت را به نفع خود جهت‌دهی می‌کنند.

این فعال صنعتی درباره هزینه‌های خرید تجهیزات و ماشین‌آلات نیز به خبرنگار ما می‌گوید: تفاوت قیمتی در بخش‌های مختلف و تجهیزات میان تولیدات ایران و اروپا بسیار مشهود است به صورتی که یک دستگاه پرکن ایرانی نهایتا 300 میلیون تومان قیمت گذاری شده اما نوع اروپایی آن حداقل یک میلیارد تومان قیمت دارد. این درحالی است که دستگاه چینی با کیفیتی بسیاری پایین‌تر به دلیل دامپینگ قیمتی و سوء استفاده از شرایط فعلی با ارقامی پایین‌تر از تولیدات ایران فروخته می‌شود.

وی معتقد است با توجه به تولید 5/4 میلیون تن سیب زمینی در ایران فرصت مناسبی برای سرمایه‌گذاری در این زمینه هم وجود دارد بخصوص اینکه اکنون بانک عامل کشاورزی درباره تهیه و خرید ماشین‌آلات داخلی به خریداران وام‌ها مناسبی بخصوص برای خطوط تولید فرآوری سیب‌زمینی پرداخت می‌کند. این درحالی است که در حال حاضر حداکثر 20 درصد از این حجم تولید سیب‌زمینی در صنایع تبدیلی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اسفندیاری در ادامه با اشاره به ارزش افزوده 200 درصدی در بخش سیب‌زمینی فرآوری شده تاکید می‌کند در صورتی که تولید کنندگان از ماشین آلات داخلی خریداری کرده و نسبت به تولید اقدام کنند این ارزش افزوده بالاتر هم خواهد بود به این دلیل که نه ارزی از ایران خارج شده و نه وابستگی داریم و صفر تا صد تولید داخل کشورمان بوده است.

وی می‌افزاید: یکی از مشکلات صنعت غذایی ایران در بخش بسته بندی به دلیل نبود برخی از مواد اولیه بخصوص درباره پاکت‌های چند لایه در بخش لبنیات است بنابراین اگر واقعا تصمیم به رشد و رونق سرمایه‌گذاری در این بخش داریم لازم است به گونه‌ای زنجیره تولید را بخصوص در این بخش نیز مدنظر داشته باشیم و برای تامین مواد اولیه بخش بسته‌بندی هم برنامه‌ریزی دقیقی داشته باشیم.

مدیرعامل شرکت صنعت کاران متحد درباره میزان صادرات ماشین‌آلات این صنایع نیز به خبرنگار ما می‌گوید: اکنون صادرات برخی ماشین‌آلات بخصوص درباره انواع فر به کشورهای اطراف و حتی اروپا صورت می‌گیرد هنوز نقطه ضعفی در باره بسته بندی وجود دارد که باید آن را برطرف کنیم.

وی می‌افزاید: ماشین سازان ایرانی تخصص کافی دارند اما با توجه به اینکه تعداد سفارشات داخلی آنها زیاد نیست معمولا در پروسه تولید مشکل برایشان ایجاد شده است درصورتی که اگر مسئولان جلوی واردات بی‌رویه تجهیزات و ماشین آلات خارجی را بگیرند و این تقاضای موجود را به سمت کارگاه‌های داخلی هدایت کننده بزودی می‌توانیم شاهد صادرات قابل توجهی در این بخش باشیم.

اسفندریاری حضور در نمایشگاه تخصصی را یکی از نقاط ضعف دیگر این صنعت می‌داند و می‌گوید: حضور در نمایشگاه‌های تخصصی می‌تواند زمینه ورود ماشین آلات ایرانی را به کارخانه‌های خارجی فراهم کند ولی هیچ حمایتی برای حضور در نمایشگاه‌ها از تولید کنندگان ایرانی نمی‌شود و از آنجا که هزینه حضور در نمایشگاه بسیار زیاد است اغلب تولید کنندگان امکان حضور ندارند.

 

 


 
 
سرمایه‌گذاری فقط برای تابلو اشتباه است
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

 

بدون تردید اغلب ما شنیده‌ایم که می‌گویند: «فلان شهر شب‌ها بسیار زیباست» اما آیا تاکنون به این نکته توجه کرده‌اید که چرا این نکته در اذهان عمومی شکل گرفته است؟ پاسخ این سئوال در انواع و اقسام نورپردازی‌ها و تابلوهای تبلیغاتی است.

تابلوهایی که هر کدام به منظور جلب توجه مخاطبانشان ساخته شده و در کوچه و خیابان یا سردر فروشگاه‌ها نصب شده‌اند. این همه رنگ، این همه طرح و از همه مهمتر این همه جلب توجه حکایت از آن دارد که دنیایی از جریان اقتصادی پشت این صنعت قرار گرفته است که این‌بار فرصت امروز سعی کرده اطلاعاتی از آن به دست آورد.

علی بیدگلی، مدیرعامل شرکت اندیشه آفتاب درباره جایگاه و اهمیت سرمایه‌گذاری در این صنعت به خبرنگار ما گفت: با درنظر گرفتن روند جهانی شدن اقتصاد و از همه مهمتر گسترش انواع کسب و کارها تابلوسازی نیز تغییرات عمده‌ای را به خود دیده است که دیگر آن پارچه‌نویسی‌ها یا نئون‌های خودمانی ملاک جلب توجه مشتریان نیست بلکه هنر در کنار فناوری‌های نوین می‌تواند به نوعی تضمین کننده یک کسب و کار باشد.

بیدگلی در ادامه افزود: تغییر سبک زندگی مردم و افزایش زندگی‌های صنعتی عاملی شده تا رقابت شدیدی میان برندها و تولید کنندگان مختلف در بخش‌های گوناگون تولیدی ایجاد شده باشد که این رقابت در نهایت منجر به افزایش تقاضا برای جلب نظر کردن بیشتر یعنی تابلوهای تبلیغاتی شده است.

وی تاکید کرد: به همین دلیل شاید حرفه تابلوسازی کم کم تبدیل به یک تخصص شده باشد چون متقاضیان خدمات انتظار دارند با استفاده از این تابلو به سهم بیشتری از بازار دسترسی داشته باشند و روند سودآوری بیشتری را تجربه کنند.

آتلیه لازم است نه فروشگاه

این فعال صنفی درباره چگونگی سرمایه‌گذاری و ورود علاقمندان به صنعت تابلوسازی نیز گفت: شاید دوران فروشگاه‌ها یا مغازه‌های تابلوسازی کاملا به سر آمده باشد چون اکنون تنوع محصولات، تنوع درخواست‌ها و همچنین حجم تقاضا متفاوت شده است بنابراین داشتن یک آتلیه تبلیغاتی و هنری ضروری است و باید اینگونه برنامه‌ریزی کنیم.

به اعتقاد وی برای ورود حرفه‌ای به دنیای یاد شده حداقل سرمایه‌گذاری مناسب چیزی حدود یک میلیارد تومان است. سرمایه‌ای که می‌تواند کارگاه، دفتر مرکزی و گروه‌های طراحی و اجرایی قابل اعتمادی را به علاقمندان هدیه دهد. هرچند تامین کار و دریافت سفارش رمز موفقیت این سرمایه‌گذاری است.

بیدگلی تاکید کرد: دسترسی همیشگی به مواد اولیه باکیفیت، سرعت عمل در طراحی و نصب و همچنین ارایه خدمات پس از فروش بلند مدت می‌تواند تضمین قابل توجهی برای ادامه فعالیت حرفه‌ای سرمایه‌گذاران باشد. چون وقتی یک تابلو برای فروشگاه ساخته می‌شود قرار است این تابلو چندین سال  دوام داشته باشد نه اینکه پس از یک سال یا چند ماه رنگ و لعاب آن از بین رفته و در نهایت به جای جلب توجه عاملی در دوری مشتریان از فروشگاه باشد.

مدیرعامل شرکت اندیشه آفتاب افزود: با درنظر گرفتن تمام موارد یاد شده بهترین گزینه برای علاقمندان به سرمایه‌گذاری در این صنف تدارک یک دفتر تبلیغاتی است تا بتوانند علاوه بر تابلوسازی در بحث غرفه‌سازی، طراحی و ساخت دکوراسیون و دیگر مواردی که مشابه همان فعالیت هست نیز شرکت داشته باشند.

تامین کنده نیاز دیگران باشیم

وی با اشاره به یکی از سیاست‌های موفقیت آمیز حضور در بازار به خبرنگار ما گفت: علاقمندان به سرمایه‌گذاری می‌تواند به نوعی تامین کنند نیاز دیگر همکاران خود باشند، چون بسیاری از تابلوسازان سنتی امروز توان تولید برخی از سفارش‌ها را نداشته و باید مواد مورد نیاز خود را به نوعی تامین کنند به همین دلیل می‌توانیم در میان همکاران نیز برای خودمان بازار سازی کنیم.

وی تاکید کرد: ساخت و طراحی تابلوهای چلنیوم یا حتی غرفه‌های کامپوزیتی امروز در نمایشگاه‌ها کاملا تخصصی شده است که می‌تواند همین امر به قول معروف بازاری مناسب در میان همکاران برای سرمایه‌گذاران ایجاد کند.

اهمیت تولید انبوه

بیدگلی با اشاره به تغییر روند سفارشات به فرصت امروز گفت: امروز برگزاری نمایشگاه‌ها و همچنین فروشگاه‌های زنجیره‌ای یا شعب مختلف نمایندگی‌ها و بانک‌ها باعث شده تا سری سازی به صنعت تابلوسازی هم رسوخ کند. از این رو آن شرکتی برنده است که بتواند در طول دوره سفارش کیفیتی یکسانی را به مشتریان خود ارایه دهد.

وی افزود: به عنوان مثال وقتی تابلویی برای یک بانک طراحی می‌شود، طراحی، نوع ماده اولیه و حتی رنگ‌های مورد استفاده باید یکسان باشد بنابراین آن تولید کننده‌ای می‌تواند برنده میدان شدید رقابت باشد که دسترسی قابل قبولی به مواد اولیه مناسب با کیفیت یکسان داشته باشد.

مدیرعامل این شرکت تولیدی تصریح کرد: این مهم تاکیدی مجدد بر سرمایه‌گذاری اصولی و هدفمند در صنعت تابلوسازی است و در نهایت شاهد مثالی دقیق از به پایان رسیدن دوران فعالیت سنتی . 


 
 
بازارهای صادراتی؛ نیاز امروز
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٠٠ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/۱٢/٢۳
 

هرچه سختر‌تر؛ گرانتر

نویسنده: شیدا رمزی

یکی از سیاست‌های اصولی اقتصادی و ایجاد ارزش افزوده قابل ملاحظه سرمایه‌گذاری در بخش فرآوری محصولات مختلف است که نه تنها به تولید کننده این امکان را می‌دهد تا برای فروش محصولاتش برنامه‌ریزی کند بلکه درآمدی قابل توجه نیز برای سرمایه‌گذاران به ارمغان خواهد آورد.

تولید پنیر هم به عنوان یکی از بخش‌های فرآوری شیرخام شناخته شده است و توجه به آن می‌تواند توسعه‌ای مناسب، اشتغالزایی بالا و ارزش افزوده قابل ملاحظه‌را برای اقتصاد با توجه به پیشینه‌ صنعت لبنیات در ایران  داشته باشد، دقیقا همانگونه که در برخی کشورها صادرات محصولات لبنی در بخش‌های مختلف تولید به نوعی اصلی‌ترین صادرات آن منطقه است.

رضا باکری، دبیر انجمن صنایع لبنی با اشاره به سرمایه‌‌گذاری‌های انجام شده در صنایع لبنی به خبرنگار فرصت امروز گفت: با توجه به سرمایه‌گذاری‌های انجام شده در کشورمان اکنون اغلب تولیدات این واحدها بخصوص در تولید پنیر به عنوان فرآورده‌ای پرمخاطب در 50 واحد صنعتی  تولید پنیر UF داخل کشورمان مصرف می‌شود . این درحالی است که تعداد بخش‌های تولیدی سنتی در کشور نیز فعال هستند که آمار دقیقی از تعداد آنها در دست نیست.

باکری، در ادامه افزود: با درنظر گرفتن حجم تولید 9 میلیون تن شیر خام کشور برای رسیدن به ظرفیت تولید و همچنین سهم بازار تولیدکنندگان سنتی پنیر کشورمان می‌توان به آمارهای منتشر شده از سوی وزارت جهاد کشاورزی استناد کرد. در آمارهای مربوط به این نهاد قانونی آمده است بطور کلی 30 درصد از حجم کلی شیر خام تولید شده کشور در واحدهای تولیدی سنتی استفاده شده و مابقی در صنایع لبنی صنعتی مصرف می‌شود.

این مقام صنفی با اشاره به آمار تولید پنیر در دو بخش صنعتی و سنتی ایران گفت: با درنظر گرفتن ظرفیت خطوط نصب شده تولید پنیر و همچنین توانمندی تولید واحدهای سنتی رقمی در حدود 480 هزار تن پنیر تولید می‌شود که از این بخش 355 هزار مربوط به واحدهای تولیدی صنعتی پنیر و 125 هزار تن هم در واحدهای سنتی تولید می‌شود.

وی معتقد است اشتغالزایی در صنعت لبنیات با توجه به سیستم‌های تولید و بسته‌بندی آنچنان بالا نیست اما بیشتر اشتغال لبنیات در بخش غیر مستقیم وجود دارد به صورتی که امروز کارگرانی که مستقیم در صنعت لبنیات فعال هستند حدود 120 هزار نفر رسمی  (بیمه شده) و تقریبا 450 هزار نفر هم به صورت غیر مستقیم در این صنعت فعالیت دارند.

باید برای صادرات بازاریابی کنیم

دبیر انجمن صنایع لبنی درباره مصرف پنیر داخل کشورمان و میزان صادرات آن نیز تاکید کرد: در فرهنگ غذایی ایران پنیر در انواع زیاد مختلفی مصرف نمی‌شود و برخی از انواع پنیر به تازگی وارد سبد غذایی گروهی از مردم شده‌اند و بیشتر بازار صادراتی دارند اما درباره مصرف پنیر‌های متعارف سبد غذایی ایران تقریبا 70 درصد از تولید پنیر UF در کشورمان مصرف می‌شود و باقی مانده به بازارهای صادراتی کشورمان یعنی عراق، افغانستان و برخی کشورهای جنوب خلیج فارس صادر می‌شود.

باکری در ادامه تصریح کرد: برای توسعه صنایع لبنی در بخش‌های مختلف لازم است بازارهای صادراتی را تقویت کنیم و در مقابل رقبای سنتی کشور یعنی ترکیه و عربستان به گونه‌ای سیاست‌گذاری کنیم که سهم بیشتری از بازار کشورهای اطراف را به خود اختصاص دهیم..

این مقام مسئول تاکید کرد: دستیابی به بازارهای صادراتی درحالی غیرقابل اجتناب است که صنعت لبنیات ایران کمتر از 8 درصد وابستگی به خارج از مرزهای کشورمان دارد و در واقع دقیقا براساس سیاست‌های اقتصاد مقاومتی یعنی فرموده‌ها و تاکید مقام معظم رهبری گام برداشته است. به عنوان مثال اکنون قیمت متوسط پنیر در بازارهای صادراتی و دو بخش پنیرهای سخت و نرم به ترتیب کیلویی 8  و 5/2 دلار است. که این قیمت با توجه به قیمت مواد اولیه، انرژی، کارگر و همچنین مشوق‌های درنظر گرفته شده از سوی دولت می‌تواند عاملی در موفقیت محصولات با کیفیت ایران در بازارهای خارجی باشد.

وی درباره مشوق‌های صادراتی تعیین شده از سوی دولت نیز گفت: امسال با توجه به بازار بکر روسیه دولت سیاست‌مشوق‌های صادراتی را تقویت کرد به صورتی که اکنون 200 میلیارد تومان مشوق صادراتی برای تامین برخی هزینه‌های تولیدکنندگان و افزایش قدرت رقابت‌‌انها در بازارهای هدف اختصاص داده که تولید کنندگان می‌توانند با طی مراحل قانونی به آن دسترسی داشته باشند.

50 میلیارد تومان سرمایه منطقی

دبیر انجمن صنایع لبنی درباره میزان سرمایه مورد نیاز احداث یک کارخانه لبنیات که پنیر هم بخشی از تولیدات آن است به خبرنگار ما گفت:  در شرایط فعلی و همچنین اصول اقتصادی یک کارخانه لبنیات باید حداقل برای دریافت 150 تن شیر طراحی شود تا اقتصادی بوده و بتواند در دوره بازگشت حداکثر 3 سال سرمایه‌گذاری را منطقی کند، بنابراین برای رسیدن به اصول اقتصادی علاقمندان نیازمند سرمایه‌گذاری حداقل 50 میلیارد تومانی هستند تا با میزان تولید محصولات مختلف توان رقابت با رقبای داخلی یا خارجی را داشته باشند.

وی تاکید کرد: در حال حاضر تهدید خاصی به جز کیفیت شیر در صنعت لبنیان نیست و می‌توان صنعت لبنیات را به عنوان یکی از صنایع بی حاشیه دانست درحالی که استانداردسازی در تولید برخی از محصولات مثل پنیر باید هرچه سریعتر صورت‌پذیرد تا بتوانیم برای دستیابی به بازارهای بین المللی سریعتر و راحتر گام برداریم.

باکری در پایان با اشاره به دو نوع پنیرهای سخت و نرم تاکید کرد: سرمایه‌گذاران لازم است به این نکته توجه داشته باشند که پنیرهای سخت که برای تولید آنها نیازمند شرایط و اصول خاصی هست گرانتر و پرطرفدارتر از پنیر‌های UF در بازارهای صادراتی است بنابراین بد نیست برای رسیدن به تولید قابل قبولی در این بخش سخت سرمایه‌گذاری منطقی‌تری صورت پذیرد چون ارزش افزوده و درآمدزایی آن بیشتر از نمونه‌های نرم و متداول است.

 

20 هزار تومان خمیرمایه تولیدمان بود

اغلب ما درباره چگونگی تولید پنیر ممکن است مطالبی خوانده  باشیم و حتی گاهی هم دستی بر آتش برده‌ایم، اما در کشورمان براساس آمار تقریبا 30 درصد از شیرخامی که در صنعت لبنیات به کار می‌رود در تولیدی‌های سنتی لبنیات از جمله پنیر استفاده می‌شود که به نوعی دستمایه سرمایه‌گذاری‌های کوچکی شده و گروهی را مشغول به کار کرده است.

میثم ناصح لیقوان که مدیرعامل شرکت فاخر لبن است در این زمینه به فرصت امروز می‌گوید: سال 1372 با توجه به شرایط موجود در منطقه و البته تجارب خانوادگی تصمیم به راه‌اندازی یک واحد تولیدی پنیر سنتی لیقوان گرفتم و برای شروع فعالیت 20 هزار تومان تجهیزات تولید تهیه کردیم و در بخشی از منزل – حدود 30 متر - تولید پنیر لیقوان را آغاز کردیم.

ناصح در ادامه می‌افزاید: در اوایل کار با توجه به اینکه کارگاهی نوپا داشتیم تنها با همکاری 4  نفر از اعضای خانواده روزانه یکصد کیلوگرم شیر تولیدی خودمان را به پنیر تبدیل می‌کردیم که اغلب این تولید در بازارهای محلی به فروش می‌رسید اما با توجه به کشش بازار تقریبا اواسط دهه هفتاد بود که تصمیم به گسترش کارگاه گرفتیم و در نهایت با احداث یک واحد تولیدی روند تولید را افزایش دادیم.

این تولید کننده پنیر لیقوان می‌گوید: در گارگاه جدید 16 نفر بطور مستقیم مشغول به کار شدند و فضای کاری به 500 متر مربع برای تولید، بسته‌بندی و سردخانه (3 تنی) و 150 متر مربع  فضای دفتری افزایش یافت، گسترشی که امکان تولید حدود 2500 کیلوگرم پنیر لیقوان را برایمان فراهم کرد.

وی می‌افزاید: تا سال 1388 روند تولید و تقاضا روبه رشد بود و بازار خوبی برای تولیدکنندگان سنتی پنیر وجود داشت اما به یکباره با جریان‌سازی‌های غیر منطقی و همچنین اخبار غیرواقع کیفیت پنیر و سلامت پنیر سنتی زیر سئوال رفت و تقریبا 80 درصد واحدهای سنتی تولید پنیر تعطیل شدند و گروهی هم مثل ما تنها با یک سوم تولید در منطقه فعالیت می‌کردند. این رویه تا اوایل 1390 ادامه داشت تا در آن زمان سازمان غذا و دارو و وزارت جهاد کشاورزی دوباره مجوز فعالیت صادر کرده و کارگاه‌ها یکی پس از دیگری دوباره فعالی شدند.

تولید و ارزش افزوده

ناصح درباره ارزش افزوده تولید پنیر سنتی به خبرنگار ما می‌گوید: با توجه به قیمت ماده اولیه پنیر یا همان شیر خام، بسته بندی، پرسنل و انرژی تقریبا 80 درصد قیمت عمده فروشی پنیر امروز هزینه می‌شود به این ترتیب که اگر قیمت عمده فروشی پنیر را 22 هزار تومان در نظر داشته باشیم رقمی معادل 19 هزار تومان هزینه تولید هرکیلوگرم پنیر لیقوان است.

وی در ادامه هزینه‌های تولید را اینگونه تفکیک می‌کند که برای تولید یک کیلو پنیر لیقوان سه کیلو شیر گوسفندی لازم است که قیمت آن به ازای هر کیلوگرم 5 هزار تومان است. این درحالی است که هزینه‌های دیگر مثل کارگر، بسته بندی و انرژی قیمت تمام شده محصول را به کیلویی 19 هزار تومان افزایش می‌دهد و یک کیلو پنیر لیقوان درجه یک صادراتی به صورت عمده 22 هزار تومان قیمت می‌خورد.

این تولید کننده پنیر سنتی می‌گوید: به دلیل نبودن اتحادیه‌های صنفی در این صنعت دلال‌ها و واسطه‌ها سود اصلی را به جیب می‌زنند و تولید کننده در واقع زیان می‌کند چون نمی‌تواند قیمت واقعی محصول را دریافت کند به عنوان مثال امروز قیمت پنیر عمده 22 هزار تومان است ولی اگر به بازارهای خرده فروشی مراجعه کنید همان پنیر حدود 34 هزار تومان فروخته می‌شود که بخش عمده‌ای از این افزایش 12 هزار تومانی مربوط به فعالیت دلال‌هاست.

ناصح معتقد است اگر مثل کشورهای خارجی بخصوص هلند یا سوئیس شرایط تشکیل اتحادیه‌های تولیدی و روستایی مهیا باشد تولید کنندگان می‌توانند خودشان مستقیم وارد بازار فروش داخل یا خارج از ایران بشوند تا علاوه بر کنترل قیمت کیفیت محصولات را نیز برای مصرف‌کنندگان تحت نظر داشته باشند چون همین سودجویان و دلال‌ها بعضا پنیر‌های بی‌کیفیت را به جای محصولات درجه یک با قیمت بالاتر در بازار عرضه می‌کنند درحالی که اتحادیه‌ها می‌توانند با استانداردسازی و تعیین استانداردهای مشخص مانع از این انحراف شوند.

واردات بلای جان تولید سنتی

مدیر عامل فاخر لبن می‌گوید: اگر از بحث نوسان قیمت‌ها بخصوص برای شیر خام در بازار بگذریم و قوانین دست‌وپاگیر تولید را کنار بگذاریم امروز بیشترین ضربه را واردات رانتی پنیر از کشورهایی مثل استرالیا عامل شکست سرمایه‌گذاری‌های سنتی است. به عنوان مثال اوایل سال 1390 ناگهان برخی افراد که ارتباطات دولتی داشتند و با تولید کنندگان عمده نیز مرتبط بودند حجم قابل توجهی از پنیر سنتی را از استرالیا به ازای هرکیلوگرم 4 هزار تومان وارد کردندکه این واردت زندگی بسیاری از تولید کنندگان سنتی را تحت تاثیر خود قرار داد و آنها را از چرخه تولید حذف کرد.

ناصح در پایان می‌گوید: در بسیاری  از کشورهای پیشرفته مسئولان با استفاده از زنجیره تولید سنتی و همچنین محلی نه تنها زمینه رسیدن به تولیدی انبوه را ایجاد می‌کنند بلکه به همین روش مانع از مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ می‌شوند اما در ایران این روند دقیقا معکوس شده است و دست‌اندرکاران به جای حمایت از تولید سنتی آن را غیر اقتصادی عنوان کرده و در واقع رانتی در اختیار تولید کنندگان سنتی قرار می‌دهد که سیاستی غیر اصولی است چون اگر روستاهاخالی از سکنه باشند بسیاری از مواد اولیه تولید صنعتی اصلا تولید نمی‌شود که تولید صنعتی زنده بماند.

سرمایه و نیازها

برای تولید پنیر شاید در نگاه اول صرفا در اختیار داشتن ماده اولیه که همان شیر است با فضایی برای تولید و بسته بندی کالا به نظر برسد؛ اما در عمل می‌بینیم این خوراکی سپید رنگ اگر بخواهیم به صورت صنعتی تولید داشته باشیم به پیش‌نیازهایی غیر از شیر خام نیاز داردکه عبارتند از خطوط پاستوریزه، بسته بندی، همزن‌های مختلف، مخزن‌های نمک، سردخانه و ده‌ها مورد دیگر اما درباره دودوتای سرمایه‌گذاری باید بدانیم دو گزینه مختلف مقابل سرمایه‌گذاران قرار دارد که یکی درباره تولید صنعتی یا پنیر UF است.

 در این زمینه حداقل سرمایه‌گذاری مورد نیاز برای تولیدی قابل قبول و اقتصادی 50 میلیارد تومان با فضایی حدود 3 هزار متر مربع برای سردخانه‌ها و سالن تولید است. این درحالی است که برای تولید پنیر به شیوه سنتی مثل پنیر لیقوان چیزی معادل 100 میلیون تومان و فضایی 300 متری برای تولید 2 تن پنیر نیاز داریم.

تهدیدها

در زمینه تولید پنیر اصلی‌ترین تهدید، تداوم تهیه ماده اولیه یا همان شیر خام با کیفیت‌های متعارف و مورد نیاز است که اغلب تولید کنندگان با توجه به شرایط بازار فعلی کشورمان کمی در این زمینه با مشکل مواجه هستند. اما اگر از این مشکل بگذریم نکته بعدی مربوط به سرمایه در گردش برای تولید‌های صنعتی است چون به نوعی این نقدینگی برای درجریان بودن تولید لازم و واجب است.

از سوی دیگر دسترسی به بازارهای صادراتی و همچنین خطوط توزیعی مناسب در تولیدی‌های صنعتی و قوانین زودگذر و بدون پشتوانه برای تولید کنندگان سنتی معضلی است که باعث بروز نگرانی در تولید آنها می‌شود. هرچند عدم دسترسی به سیستم‌های نوین بسته بندی و به نوعی متغییر بودن قیمت مواد اولیه این بخش از زنجیره تولید در نهایت می‌تواند کل پروسه را با مخاطره‌ روبرو کند، تهدیدی که در بخش تولید صنعتی بسیار تاثیرگذار است و می‌تواند هزینه‌های تولید را برای سنتی‌ها تقریبا 15 درصد افزایش دهد.


 
 
← صفحه بعد