صندوقچه

دوشنبه هر هفته از رادیو اقتصاد موج اف ام فرکانس98 مگاهرتز با شماره تلفن 22652525 و پیامک300003637 از ساعت 05/12 تا 15/13 پاسخگوی پرسش های شما عزیزان در زمینه گردشگری خواهم بود. برای اطلاع از موضوع برنامه هر هفته و مشارکت در آن می توانید به وب سایت رادیو اقتصاد مراجعه فرمایید و با مشارکت در آن در بهبود کیفیت برنامه بنده را یاری نمایید

عرضه و تقاضا ؛ تمدن ایران زمین را گران می کند
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳٩ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
 

تقریبا سه سالی است با افزایش نرخ برابری ارزهای خارجی در کشورمان بسیاری از فعالان عرصه گردشگری ایران را به عنوان یکی از ارزان ترین کشورهای گردشگر پذیر دهکده جهانی معرفی کرده اند و با این شعار سعی در جلب نظر گردشگران به دیدن تمدن ایران زمین داشتند اما آیا واقعا ایران ارزان شده یا اینکه ارزان شدن باعث جلب نظر گردشگران خواهد شد اینها سئوال هایی هستند که کسب و کار امروز قصد بررسی آنها دارد.

هرچند بسیاری معتقدند هستندکه با افزایش نرخ برابری دلار با پول ملی کشورمان می توانیم بسیاری از خدمات گردشگری را ارزانتر به متقاضیان خارجی بدهیم اما شاید نتوان این واقعیت را بیان کرد که ظاهرا در صنعت گردشگری ایران خیر اینگونه نیست چون بسیاری از خدماتی که به گردشگران ارایه می شود به رقابت بین بخش های خصوصی مربوط شده و زیاد ربطی به گرانی یا ارزانی نرخ ارزها در کشورمان ندارد .

اگر از گشت و گذار و تفریح بگذریم به دودوتای چهارتای خودمان در اقتصاد برسیم در می یابیم قیمت تعیین شده در بسیاری از خدمات و کالاها ارتباط بسیار زیادی با سیستم عرضه  وتقاضا دارد ؛ حالا اگر دوباره به تفریح و سفر فکر کنیم به هشدار تازه فعالان گردشگری کشورمان می رسیم که می گویند ایران هنوز زیرساخت های لازم برای پذیرایی از ورود تعداد زیادی از گردشگران خارجی را در اختیار ندارد و در علم اقتصاد یعنی عرضه پایین و تقاضای بالا که باعث افزایش قیمت خواهد شد.

این در حالی است که مدیرکل میراث فرهنگی استان تهران درباره افزایش قیمت گردشگری در ایران می گوید: بی‌ثباتی مدیریتی عامل مهمی در تفاوت قیمت تورهای گردشگری داخلی و خارجی به شمار می‌آید.

این مقام مسئول در صنعت گردشگری کشورمان ضمن تاکید بر برنامه ریزی دقیق برای آینده گردشگری ایران تصریح می کند: گردشگری حاصل همکاری ارگان های مختلفی است و یک ارگان یا یک شرکت خاص نمی تواند تمام امور را هدایت کند. بنابراین اگر قرار است گردشگری ایران رونق بگیرد یعنی ارتباط این ارگان ها باید بیش از پیش شده تا بتوانیم کل مجموعه را در مسیر دقیق و درست هدایت کنیم.

 رجب‌علی خسروآبادی همچنین می افزاید: عدم تعریف برنامه‌های دقیق در حوزه گردشگری علاوه بر اینکه سبب کاهش کیفیت و افزایش قیمت در بخش خدمات‌رسانی می‌شود موجب لطمه زدن به حوزه گردشگری کشور هم می‌شود.

  خسروآبادی، ضمن تاکید بر حاکمیت مدیریت علمی در گردشگری ایران می گوید: ثابت نبودن مدیران بخش گردشگری  در گذشته از نظر کارشناسی از جمله عوامل تفاوت قیمت بسیار بین تورهای داخلی و خارجی به شمار می‌رود.

اما از سوی دیگر رئیس جامعه تورگردانان ایران : هرگونه کاهش در قیمت تورهای داخلی را مستلزم تصمیم گیری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری می داند و می گوید: سازمان سال گذشته افزایش 25 درصدی نرخ خدمات هتل‌ها را اعمال کرد بنابراین نمی توان انتظار داشت که تورها ارزان شده باشند.

 ابراهیم پورفرج همچنین اظهار داشت: فراهم نبودن زیرساخت‌ها در ایران، عامل افزایش چند برابری نرخ تورهای داخلی نسبت به تورهای خارجی به شمار می‌رود.

پورفرج در ادامه اظهارات خود می افزاید: «سیاست کلی دولت بر این است که قیمت ارائه خدمات در گردشگری بالا نرود در حالی که افزایش 25 درصدی نرخ خدمات هتل‌ها از سوی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعمال شد بنابراین تورم داخلی و عوامل دیگر موجب تفاوت قیمت آن با تورهای داخلی با خارجی شده است.

ایران هنوز ارزان نشده است

میترا خاکپور یکی از آژانس داران تهران با اشاره به اینکه شرکت های گردشگری ایران توان رقابت با خارجی را ندارند و در نهایت این ایران است که صادر کننده گردشگر می شود نه میزبان می گوید: بطور کلی ارزان بودن امتیاز برای جذب گردشگر خارجی نیست بلکه یکی از عوامل موثر است اما با توجه به گران بودن قیمت هتلها و سایر خدمات گردشگری درحال حاضر تورهای ورودی به ایران جزو گرانترین تورهای گردشگری به شمار می روند.

این کارشناس و فعال خصوصی گردشگری می گوید: هم اکنون در سراسر دنیا سفرهای ارزان قیمت رونق دو چندانی گرفته در حالی که ایران هنوز از این نوع سفر و گردشگری هیچ اطلاعی ندارد، خدماتی چون  اشتراک منزل و هاستل ها هنوز در کشورمان شکلی نداشته و هیچ تعریفی ندارد بنابراین صرفا هتل ها و یا اقامت گاههای موجود در این زمینه فعالیت دارند و با توجه به تعداد آنها و البته سنتی بودن مدیریت این اماکن هیچگونه نمی توانند با ابتکار عمل هایشان به کاهش قیمت روی آروند و هزینه های خود را مدیریت کنند.

خاکپور که در بخش تورهای ورودی ایران نیز فعال است ضمن اشاره به  تفاوت نرخ تورهای ورودی به ایران نسبت به  سایر کشورها تاکید می کند: قیمت تورهای ورودی ایران از کشورهای دیگر گرانتر است به طور مثال هزینه تور دوهفته ای از آمریکا به ترکیه هزارو 900 دلار است در حالی که نرخ تور آمریکا به ایران کمی بیش از چهارهزار دلار است این تفاوت قیمت دلیل به جز امکانات بالای شرکت های خارجی برگزار کننده در ارایه تخفیف های مناسب در زمینه پرواز، اقامت ، گشت و تفریح نداشته و ندارد؛ مواردی که در ایران به دلیل کمبود امکانات غیر قابل دسترسی است.

میترا خاکپور با اشاره به اینکه قیمت بالای تورها یکی از دلایلی است که مانع سفر توریست ها به ایران می شود، اظهار داشت: تورهای ورودی ایران با چنین نرخهایی در بازارهایی ارایه می شوند که هم اکنون بسیاری از گردشگران حرفه ای در آن کشورها به دنبال سفرهای ارزان قیمت هستند نه سفرهای لوکس در حالی که هرگز خدمات ارایه شده در کشورمان به دلیل مشکلات و معضلات موجود لوکس نیست اما قیمت ها  در محدوده سفرهای لوکس این گروه به مناطق مختلف گردشگری جهان است.

خاکپور به ایرلاین های موجود ایران نیز اشاره می کند و می گوید: اگر کمی دقت کرده باشید ایرلان های ارزان قیمت سراسر جهان مثل رایان ایر ، شرکت ایزی جت ،  ایرآسیا و دیگر موارد با ارایه تخفیف های بسیار بالا در برخی از اوقات سال و بطور کلی کاهش قیمت مسافرت های هوایی توانسته اند تعداد زیادی مسافر و گردشگر را به نقاط مختلف جهان انتقال دهند در حالی که ایران هنوز برای پاسخ گویی به مسافران داخلی خود در حمل و نقل هوایی دچار مشکل است و با معضلات بسیار زیادی دست و پنجه نرم می کند که این مشکل در حمل نقل جاده و ریلی ایران نیز کاملا مشهود است بنابراین با توجه به شرایط کنونی هیچگاه نمی توان انتظار ارزان شدن سفر به ایران متصور شد.

خاکپور در پایان ضمن اشاره به وابسته بودن گردشگری به عوامل مختلف و سازمان های مختلف می گوید: ابتدا باید کل صنعت را خصوصی کنیم و پس از آن اگر می خواهیم ایران واقعا مقصدی ارزان قیمت برای گردشگران تبدیل شود باید تمام صنف های مربوط به گردشگری را به یکدیگر هماهنگ کنیم نه اینکه هتل گران شود اما خدمات هوایی یا زمینی ارزان باقی بماند و رستوران ها هم در نرخ گذاری آزاد باشند به هر حال صنعت گردشگری صنعتی است خصوصی و این رقابت است که می توانددر نهایت علاوه بر افزایش کیفیت نرخ مناسب را به مشتری ارایه دهد نه اجبار و  دستورالعمل های دولتی .

 

 

 


 
 
اکسپوی دبی فرصتی برای گردشگری ایران
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳٧ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
 

اوایل این هفته بود که خبرها از انتخاب امارات متحده عربی برای میزبانی نمایشگاه اکسپوی سال 2020 میلادی حکایت کردند خبری که در سواحل جنوبی خلیج فارس باعث برپایی جشن های مختلف و شادی ساکنان آن شد. اگرچه می توان ناراحتی را در چهره برخی دید که از خود می پرسند چرا ایران با توجه به امکانات و تمدن خود نتوانسته در این رقابت نقش داشته باشد اما باز هم می توان به نیمه پر لیوان توجه داشت و تصور کرد ، باید از فرصت ایجاد شده به بهترین شکل ممکن برای توسعه گردشگری کشورمان بهره برداری کنیم نه اینکه در پی پاسخ این پرسش از فرصت های پیش رو بازهم غافل شویم.

هرچند به خاورمیانه آمدن نمایشگاه اکسپو خبری نوید بخش برای اقتصاد این امارت عرب نشین بوده است اما بدون تردید حضور گسترده شرکت کنندگان در این نمایشگاه شش ماهه می توان فرصتی برای توسعه اقتصاد گردشگری ایران زمین باشد . اقتصادی که هنوز در ابتدای راه است و به دنبال یافتن راهکارهایی مناسب برای دست یابی به بازارهای هدفش در دیگر نقاط جهان است.

همه از اهمیت حضور گردشگری در نمایشگاهها ی بین المللی دیگر نقاط جهان مطلع هستم و می دانیم صنعت گردشگری ایران به واسطه کمبود بودجه و منابع مالی طی سال های گذشته  و البته سال جاری بسیاری از نمایشگاههای مربوطه را از دست داده و یا اگر هم حضور داشته نتوانسته آنطور که شایسته تمدن ایران زمین بوده در این نمایشگاهها ظاهر شود.

 بنابراین به جاست طی فرصتی که تا زمان برگزاری این نمایشگاه، چند ده کیلومتر آنطرف تر از مرزهای جنوبی کشورمان باقی است مسئولان امر برنامه ریزی دقیقی داشته و با بهره گیری از توان بخش خصوصی کشور، مخصوصا آنهایی که دراین منطقه مشغول به انجام امور تجاری هستند به بهترین شکل ممکن از جایگاه واقعی گردشگری ایران پاسداری نموده و توامندی های گردشگری ایران را در اکسپوی یاد شده به دیگر نقاط جهان معرفی نماید.

هرچند طی این مدت نباید بیکار بود و به این نمایشگاه دل بست اما اگر واقع بینانه بنگریم طی یک یا دو سال آینده بدون تردید نمی توان انتظار معجزه ای در صادرات نامرئی برای کشورمان را داشته باشیم بنابراین حدود شش سال وقت داریم تا از همین امروز با برنامه ریزی دقیق و البته جامع؛ جای گشتن به دنبال بازار هدفی ناشناس در نقاط مختلف جهان، روی حضور گسترده و تجمع تمامی کشورها در نقطه ای بسیار کوچک آنهم نزدیک ایران تمرکز کنیم و با استفاده از توانایی های منحصربفرد جاذبه های گردشگری کشورمان آینده طلایی و البته دائمی برای تمدن ایران زمین رقم بزنیم .

این در حالی است که می توانیم طی فرصت باقی مانده با استفاده با از بازارهای سنتی گردشگری ایران که بدون دردسر در دسترس هستند به سرمایه گذاری مناسب و تجهیز زیرساخت های لازم گردشگری ضمن به حرکت درآوردن چرخ اقتصاد گردشگری کشورمان برای حضوری گسترده از گردشگران خارجی پس از برگزاری اکسپوی دبی آماده شویم.

 


 
 
افتتاح راه آهن سریع السیر بین فرانسه و اسپانیا
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳٥ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
 

با توجه به رشد روبه افزایش تقاضای سفر بین کشورهای فرانسه و اسپانیا این دو کشور اواسط ماه جاری با یک قطار سریع السیر به یکدیگر متصل خواهند شد. رهبران دو کشور فرانسه و اسپانیا طی یک نشست خبری ضمن تایید این خبر اعلام کردند از 15 ماه دسامبر سال جاری میلادی این مسیر افتتاح شده و برای استفاده عمومی آماده ارایه خدمات است.

ماریانو راخوی ، نخست وزیر اسپانیا  این خبر را پس از نشستی دو جانبه با فرانسوا اولاند رئیس جمهور فرانسه اعلام کرد و گفت: این مسیر که بین بارسلون و پاریس با زمانی تقریبا 6 ساعت و بیست دقیقه برنامه ریزی شده است.

به گزارش فرانس پرس، راخوی در این کنفرانس خبری  گفت: این راه آهن جدید در واقع به واقعیت پیوستن یک رویای تاریخی بوده است . این در حالی است اولاند نیز در این کنفرانس گفتته  «این یک موفقیت تاریخی بوده که 20 سال طول کشیده است.»

اتصال شبکه راه آهن سریع العسیر  بین دو کشور اوایل سال آینده میلادی انجام خواهد شد اما هم اکنون مسافران می توانند از این مسیر برای سفر بین دو کشور استفاده کنند اما زمان تعویض قطار در ایستگاه فیگورس (Figueres) فقط 20 دقیقه به طول سفرشان اضافه خواهد شد که در آینده نزدیک این جابجایی نیز حذف خواهد شد این در حالی است که قبل از اتصال این دو شبکه به یکدیگر مسافران باید مسافت بین دو کشور را در مدت یک شبانه روز طی می کردند.

این گزارش می افزاید: شرکت حمل و نقل ریلی اسپانیا RENFE و شرکت حمل و نقل ریلی فرانسه SNCF با سرمایه گذاری مشترک این پروژه را تا انتها انجام خواهند داد.

شرکت خدمات حمل و نقل ریلی فرانسه طی بیانیه ای اعلام کرده است ابتدا این مسیر با دو قطار رفت و برگشت بین شهرهای پاریس و بارسلون ، یک قطار رفت و برگشت بین لیون و بارسلون و یک قطار رفت و برگشت بین تولوس و بارسلون شروع به کار خواهد کرد.

اما برای ایجاد رفاه بیشتر مسافران بین دو کشور یک قطار رفت و برگشت روزانه بین بندر مارسی ، بارسلون و مادرید نیزدر نظر گرفته شده است. این درحالی است که هدف نهایی برای این پروژه پیمودن مسافت بین پاریس تا بارسلون در زمانی حدود 5 ساعت و سی و پنج دقیقه است .

بد نیست بدانیم اسپانیا هم اکنون با داشتن سه هزار کیلومتر راه آهن پرسرعت دومین کشور جهان در این زمینه است .

 

 


 
 
ایران؛ تمدنی ناتوان در جذب گردشگران معلول
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳٢ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
 

 

نویسنده : عماد عزتی

بازهم روز جهانی معلولان از راه رسید و صدها جلسه و سخنرانی برگزار خواهد شد اما یک نکته همواره در ذهن مسئولان طبق روال گذشته کشورمان فراموش خواهد شد در حالی که خارج از مرزهای کشورمان بیشترین توجه به آن صورت گرفته و هم اکنون به عنوان بازاری بسیار مناسب برای سرمایه گذاری درنظر گرفته شده است.

هرچند آمار گردشگران بین المللی سال گذشته میلادی از مرز یک میلیارد نفر در سال گذشته و همه ابراز امیدواری کردند سال آینده رونق گردشگری می تواند رکود اقتصادی جهان را برطرف کند اما هیچ کس به آمار نیم میلیاردی معلولانی که در سطح جهان زندگی می کنند توجهی نداشت ؛افرادی که همگی بالقوه گردشگر هستند و می توانند به عنوان بازار هدفی بسیار مناسب برای این صنعت ایجاد درآمد کنند .

 به طور کلی با توجه رشد فزاینده فرصت های برابر شغلی و تحصیلی و تفریحی برای معلولان مسئله توریسم ویژه معلولان نیز به عنوان بخشی از صادرات نامرئی جهان مورد توجه قرار گرفته است . صرف نظر از آمارها، هنوز این پرسش مطرح است که چه چیزی ناگهان سبب توجه و علاقه جهانی به این مبحث شده است؟

بررسی ها نشان می دهد که در هر هشت دقیقه یک کودک معلول به دنیا می آید و سازمان های بین المللی نرخ جهانی معلولیت را 10 تا 12 درصد اعلام کرده اند که براساس برآوردهای این سازمان در حال حاضر 500 میلیون معلول در جهان زندگی می کنند و نزدیک به 80 درصد آنها در کشور های جهان سوم به سر می برند.

همچنین طبق آخرین بررسی های انجام شده از سوی یکی از موسسات آکادمیک انگلستان تخمین زده شده است که حدود 27 درصد از کل جمعیت اتحادیه اروپا از طرح ویژه توریسم برای همه که دراین کشور طراحی و اجرا شده بهره می برند و این بخش از صنعت گردشگری طبق همین بررسی ها درآمدی بالغ بر 80 میلیارد یورو در سال تولید می کند. هرچند این آمار و ارقام بخش عظیمی از جمعیت با ناتوانی های خاص نظیر زنان باردار و خانواده هایشان و نیز کودکان را مورد توجه قرار نداده و از نظر جغرافیایی نیز چنان که آمد تنها بر کشورهای اروپایی تمرکز داشته است ولی می توان مسافران خاص از سایر نواحی جهان از جمله امریکا و استرالیا و آسیا را بر این ارقام افزود که بی تردید رقم شگفت آوری خواهد شد.

بنابراین با توجه به این ارقام سرمایه گذاری در گردشگری معلولان و همچنین ارائه مقاصد توریستی با شرایط مناسب معلولان نه تنها یک اقدام خیریه نیست بلکه هم اکنون به عنوان یک تجارت عالی و مقرون به صرفه است.

گردشگری معلولان از کی مطرح شد

شاید نخستین کنفرانس بین المللی توریسم آسان در سال 2006 میلادی را بتوان به عنوان اولین گام در این زمینه دانست که پس از آن با تاکید سازمان جهانی گردشگری و پیگیری کنفرانس های مشابه در بانکوک و اسپانیا توجه صنعت گردشگری به این نوع از سفر نیز جلب شد و کم کم سرمایه گذاری در آن شکل گرفت و هم اکنون توجه بسیاری از کشورهای توسعه یافته نظیر امریکا، بریتانیا، ژاپن ، هنگ کنگ ، سنگاپور استرالیا ، چین و نیوزیلند به این نوع از گردشگری معطوف شده و با ایجاد امکانات مناسب روی این بخش از گردشگری سرمایه گذاری کرده اند ولی درسایر کشورهای جهان همچنان مورد غفلت است.

بهترین مقصد گردشگری برای معلولان کجاست؟

شاید بتوان شهر برلین را به عنوان بهشتی برای گردشگران معلول یا صنعت گردشگری معلولان مطرح کرد این شهر که هم اکنون یکی از بهترین مقاصد گردشگری معلولان در قاره سبز است از سال 2009 میلادی سعی در توسعه امکانات سفرهای آسان برای معلولان کرده و هم اکنون تمام امکانات و تجهیزات شهری را برای افراد معلول همچون نابینایان ، ناشنواها و دیگر معلولان فراهم کرده است .

هرچند مسئولان این امر در برلین از آمادگی 95 درصد این شهر برای پذیرایی از معلولان بدون نیاز به کمک دیگران سخن می گویند اما هنوز هم گاهی اوقات موانعی بر سرراه گردشگران معلول در برلین وجود دارد که امیدوارند تا سال 2015 میلادی این موانع نیز برطرف شود و برلین به عنوان شهری بسیار مناسب برای گردشگری معلولان آماده ارایه خدمات باشد.

 

گردشگری معلولان فرصتی برای رونق گردشگری ایران

هرچند در آمار موجود تعداد افراد معلول ایران هنوزهم اما و اگرهای فراوانی وجود دارد اما با توجه به تعداد حدود هفت میلیون معلولی که در کشورمان زندگی می کنند می توان با ایجاد زیرساخت های مناسب در این نوع از گردشگری و تکیه بر رونق گردشگری معلولان داخلی کم کم با توجه به رویکرد جدید دولت به معلولان دیگر نقاط جهان نیز فکر کنیم .

 رضا میرحیدری یکی از فعالان عرصه گردشگری در این زمینه می گوید: اگر به این نکته توجه داشته باشیم که هزینه گردشگری معلولان با هزینه های گردشگری عمومی یکی نیست،  فکر کنید با ایجاد انگیزه گردشگری برای حدود هفت میلیون شهروند ایرانی، چه درآمد اقتصادی بالایی را به صنعت نوپای گردشگری ایران تزریق شده و باعث توسعه گردشگری معلولان کشورمان می شود؟

این فعال عرصه گردشگری می افزاید: همه می دانیم این گردشگران هرگز بدون همراه سفر نخواهند کرد بنابراین با توجه به توسعه و رشد گردشگری معلولان ناخودآگاه به توسعه گردشگری عمومی کشورمان نیز کمک کرده ایم.

کمبود اطلاعات در این زمینه  

به نظر می رسد اطلاعات ناقص و یا فقدان هر گونه اطلاعات درزمینه تورسیم معلولان ، یکی از مهم ترین عوامل رشد بالقوه این حوزه از توریسم باشد. درنتیجه افراد معلول اغلب اطلاعات مورد نیازشان را  به صورت شفاهی از اطرافیان و بستگان به عنوان تنها منبع اطلاعات دریافت می کنند در حالی که کشورهای پیشرفته با استفاده از دنیای مجازی و خدمات آن توانسته اند تمام اطلاعات کامل و البته بروز مورد نیاز این گروه را در اختیارشان قرار دهند و آنها را به عنوان گردشگری بالفعل به جامعه گردشگری بین المللی تحویل می دهند.

پس جای تردید نیست که اگر ایران قصد توسعه این نوع از گردشگری را دارد باید بر ایجاد سایت های وابسته به صنایع و خدمات گردشگری معلولان تمرکز کنند تا با ارایه اطلاعات دقیق از خدمات موجود در مقاصد گردشگری ایران این بخش از جامعه را که به عنوان گردشگرانی بالفعل زندگی میکنند را در زمینه مدیریت زمان و البته مخارج سفرشان یاری کند.


طرح جامعی وجود ندارد
محمد حسن کرمان رئیس هیات مدیره انجمن صنفی دفاترخمات مسافرت هوایی ایران ضمن تاکید بر آماده نبودن زیرساخت های این نوع گردشگری در کشورمان می گوید: با توجه به بازار بسیار بکر این نوع از گردشگری به دلیل عدم اطلاع رسانی دقیق مسئولان و البته ناآگاهی بسیاری از برگزارکنندگان تور از این بازار هنوز هیچ اقدام مناسبی در این زمینه صورت نگرفته و نتوانسته ایم در این زمینه گام موثری برداریم .

کرمانی به استفاده نکردن از متخصصان امر در این زمینه اشاره می کند و می افزاید: استفاده نکردن از نظر متخصصان امر در این زمینه و البته فراهم نبودن اطلاعات و آمار دقیق از تعداد معلولان کشورمان و در نهایت نبود امکانات گردشگری در سایت های گردشگری ، تفریحی ، زیارتی و البته مراکز خرید ایران باعث شده تا این نوع گردشگری بدون توجه به حال خود رها شود حال آنکه بازار چند میلیارد دلاری آن در سطح جهان هم اکنون روبه توسعه است.


 
 
«سیراف» دری برای صادرات نامرئی ایران
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳٠ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/٩/۱٥
 

دیدن صحنه به هم پیوستن رشته کوه هها و دریا یکی از جاذبه های دیدنی برای همه ماست که علاقمند به دیدن آن هستیم. اما ممکن است برخی از ما تصور کنیم این تصاویر مخصوص کشورهای خارجی است و داخل مرزهای ایران باستانی خبری از این  مناظر نیست، در حالی که جنوب کشورمان خودمان و در سواحل خلیج فارس دست هنرمند طبیعت مناظری منحصر به فرد را خلق کرده که هاری کمراینن سفیر کشور فنلاند هنگام دیدن آنها می گوید: با دیدن این زیبایی تصور کردم در سواحل مدیترانه هستم که ناگهان متوجه شدم اینجا ایران است و مشغول قدم زدن در سواحل بسیار زیبای بندر سیراف در خلیج فارس هستم .

بله درست خواندید این نظر سفیر کشور فنلاند به عنوان گردشگری خارجی بود درباره زیبایی های طبیعی منطقه سیراف یا ماسوله جنوبی ایران در استان بوشهر که شاید بسیاری ازما حتی نامش را تا کنون نشنیده ایم بود که قدمتش به دوره ساسانی و اردشیر بابکان نبست داده شده است. این بندر که به شماره 1348 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده، یکی از مناطق با ارزش و زیبای باستانی استان بوشهر است و به دلیل ساخت و ساز‌های بی‌رویه و بی توجهی مسئولان گردشگری  آرام آرام زیبایی و طراوت خویش را از دست می‌دهد.

مورخان نوشته‌اند: در فاصله قرن دوم تا پنجم هجری، سیراف مرکز تجارت خلیج‌فارس بوده و با کشورهای آفریقایی و همچنین کشورهای هند و چین ارتباط مستقیم و مستمر داشته است.  صیادی در سیراف رونق فراوان داشته و آوازه‌ صید مروارید در این بندر به اکثر نقاط دنیا رسیده بود و مرواریدهای معروف سیرافی در جهان مشتریان فراوانی داشتند.

کشف رازهای تاریخ در دل سیراف

بندر باستانی سیراف از دوره‌ ساسانی تا اواخر دوره سلجوقی مهم‌ترین بندر ایران در آب‌های جنوبی کشور محسوب می‌شده است اما زلزله‌ مرگ‌باری در نیمه‌ دوم قرن چهارم هجری به زندگی این بندر باستانی پایان داد و بعدها کیش جایگزین بندر سیراف شد. ولی  از آن زمان تا کنون گذر تاریخ هرگز این شهر را به فراموشی نسپرده و همچنان باستان‌شناسان و گروه‌های کاوشگر در تلاش برای کشف بقایای بیشتر از آثار گذشته‌ این شهر بود‌ه‌اند و چندین کتاب نیز در وصف شکوه و عظمت آن زمان سیراف به رشته تحریر درآورده‌اند.

 مرحله اول کاوش‌های باستان شناسی در بندر سیراف پیش از انقلاب انجام شد و باستان شناسان خارجی روی آن کار کردند و مسجد و خانه‌‌های تاریخی این بندر را بیرون آوردند.  اما پس از انقلاب نیز میراث فرهنگی  قراردادهای مختلفی با شرکت‌های داخلی و خارجی برای کاوش بیشتر در بخش خشکی و دریای این شهر امضا کرده است به صورتی که هم اکنون نخستین مرکز مطالعات باستان‌شناسی زیر آب خلیج‌فارس در بندر تاریخی سیراف راه‌اندازی شده است.

نصراله ابراهیمی سرپرست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان بوشهر در این باره  می گوید: این مرکز طی سالهای گذشته با هدف بررسی و مطالعه مناطق و آثار تاریخی و تمدنی خلیج‌فارس و بخشی از بندر سیراف که در زیر آب مدفون است، راه‌اندازی شده است.

ابراهیمی ضمن تاکید بر حفاظت از آثار باستانی منطقه می افزاید: مرکز مطالعات باستان‌شناسی زیر آب خلیج‌فارس با همکاری شرکت توتال گاز فرانسه و پژوهشکده باستان‌شناسی در قلعه شیخ نصوری بندر سیراف تأسیس شده است.

ابراهیم بااشاره به تاریخچه حاکمیت ایران در ابراهه خلیج فارس می گوید: راه‌اندازی مرکز مطالعات باستان‌شناسی زیر آب خلیج‌فارس می‌تواند بخشی از تاریخ سکونت و سیادت تاریخی ایرانیان بر خلیج‌فارس را آشکار کند.

بندر سیراف باید ثبت جهانی شود

در شرایطی که اکثر مسئولان از توجه ویژه به این بندر تاریخی سخن می گویند و حفظ آثار آن را تاکیدی دوباره بر حاکمیت ایران در خلیج فارس عنوان می کنند ؛ سیراف این بندر باستانی آرام آرام در حال  تخریب است و چند ده کیلومتر آنطرفتر قطر، یک روستای متروکه را در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت کرده است.

طبق گزارش یونسکو این شهر که «بندر الزبورا »نام دارد، واقع در سواحل خلیج فارس است که در اواخر قرن 18 میلادی و اوایل 1900 میلادی، کاملا متروکه شده ولی اکنون به عنوان نخستین میراث جهانی  قطر،در فهرست یونسکو ثبت شده است.

 این اقدام از سوی قطر در حالی صورت می‌گیرد که آثار مسلم باستانی باشواهد معتبر در کتاب‎های جغرافی دانان عرب و مسلمان قرون اولیه هجری، در بندرسیراف و دیلم و دیگر بندرهای باستانی ایران در سواحل خلیج فارس و استان بوشهر روز به روز بیش از پیش تخریب می‌شوند . این در حالی است که تازه  به همین منظور تیرماه امسال مدیر کل میراث فرهنگی بوشهر خبر از تشکیل کارگروه تخصصی ثبت جهانی بندر باستانی سیراف داده است.

ساخت و سازهای غیر مجاز

زمانی که اکثر مقامات مسئول چه در دولت دهم و چه در دولت یازدهم از اهمیت توجه به این اثر باستانی و نمادی از تمدن ایران زمین در منطقه سخن می گویند و برای ثبت جهانی آن کارگروه تشکیل می دهند هم اکنون ظاهرا روند ساخت و سازهای بدون قاعده و البته غیر مجاز باعث تهدید این اثر تاریخی در جنوب ایران زمین شده است.

شاپور رستمی معاون امور عمرانی استانداری بوشهر با اشاره به مشکلات موجود در سیراف می گوید: سیراف یکی از نقاط با ارزش تاریخی ایران است و قابلیت ثبت جهانی را دارد و مسوولان استان بوشهر باید برای این امر تلاش کنند و بندر تاریخی سیراف که هویت حاکمیت دریانوردی ایرانیان بر آبهای نیلگون خلیج فارس است راساماندهی کنند.
رستمی با تاکید بر جلوگیری از ساخت و سازهای غیر مجاز در بندر تاریخی سیراف افزود: باید با ایجاد زیرساخت‌های لازم و جلوگیری از ساخت‌و سازهای غیر مجاز جایگاه بندر تاریخی به جهان معرفی کنیم.
وی ادامه داد: برای استفاده از اعتبارات ملی برای ساماندهی این بندر تاریخی و رساندن آن به جایگاه واقعی خود باید طرح‌ها و برنامه‌های اداره کل میراث فرهنگی ارائه شود تا بتوان برنامه‌های حمایتی اجرا کرد و اعتبارات لازم تخصیص داد.

نبود امکانان و زیرساخت های گردشگری

شاید برخی از اخبار حاکی از حضور یک میلیونی گردشگران در منطقه سیراف طی نوروز 1392 بوده و برخی مسئولان با افتخار این ارقام را اعلام کرده اند اما به گفته محمد حسین بوشهری یکی از فعالان گردشگری منطقه علی رغم پتانسیل بالای منطقه برای جذب گردشگران چه از خارج و چه از داخل ایران هنوز امکانات مناسبی در زمینه جذب گردشگران در منطقه موجود نیست و ماندگاری گردشگران در بندر سیراف به کمتر از یک روز رسیده است و بیشتر به صورت گذری هستند.

بوشهری می گوید در صورتی که اقامت گاهها و هتل های مناسبی در منطقه ساخته شود با استفاده از سواحل بسیار بکر سیراف می توان دوباره شاهد رونق اقتصاد گردشگری منطقه باشیم این در حالی است که بسیاری از گردشگران خارجی برای گذراندن تعطیلات زمستانی خود به سواحل جنوبی جلیج فارس یعنی دوبی و بحرین یا قطر سفر می کنند.

به هر حال این جاذبه تاریخی و باستانی در جنوب کشورمان که بهترین فرصت برای توسعه گردشگری را به واسطه نزدیکی به منطقه عسلویه را در اختیار دارد هنوز به عنوان یکی از جاذبه های گمنام در گردشگری ایران باقی مانده در حالی که سیراف همانند گذشته هم اکنون هم می تواند به عنوان جاذبه ای بسیار معقول برای سرمایه گذاران و البته گردشگران در صادرات نامرئی کشورمان باشد و در صورت برنامه ریزی و البته مدیریت دقیقی در این زمینه می توانیم دوباره از این مروارید خلیج همیشگی فارس به نفع اقتصاد و کارآفرینی منطقه کسب درآمد کرد و شاهد رونق دو چندان اقتصاد ساکنان منطقه بود.