صندوقچه

دوشنبه هر هفته از رادیو اقتصاد موج اف ام فرکانس98 مگاهرتز با شماره تلفن 22652525 و پیامک300003637 از ساعت 05/12 تا 15/13 پاسخگوی پرسش های شما عزیزان در زمینه گردشگری خواهم بود. برای اطلاع از موضوع برنامه هر هفته و مشارکت در آن می توانید به وب سایت رادیو اقتصاد مراجعه فرمایید و با مشارکت در آن در بهبود کیفیت برنامه بنده را یاری نمایید

رنگ طلا و خاک بازار
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

گشت و گذاری در کوچه پس کوچه‌های بازار زرگرهای تهران

نویسنده: عماد عزتی

شاید بارها و بارها به منطقه بازار بزرگ تهران رفته و گذرتان به بخش‌های مختلف آن افتاده باشد و نام‌هایی چون سبزه‌میدان، تیمچه، سرای مشیر، پاساژ فروردین، پاساژ اردیبهشت ، بازار رضا و تکیه دولت را شنیده‌اید و ازدحام و گرد و غبار موجود در فضای این اماکن را تجربه کرده‌ باشید اما همیشه یکی از این گذرهاست که رنگ و رویش می‌تواند شما را برای ساعت‌ها به خود خیره کرده و در نهایت این زیبایی و قیمت برخی محصولاتش است که آسمان رویاهایتان را تیره‌و تار می‌کند بله درست حدس زدید منظور بازار زرگرهاست. بازاری که حداقل یکبار آنهم که شده در گرماگرم مراسم خواستگاری یا عروسی اگر پایتخت نشین باشید گذرتان به آن افتاده است. آیا تا به حال از خودتان پرسیده اید چرا این نقطه از بازار اینقدر مشهور شده و اصلا چرا بسیاری از خانواده‌ها به صورت سنتی برای برگزاری مراسمی اینچنینی سر ازاین بازار تاریخی با تمام شلوغی و گرد و غبارش درمی‌آورند؟ یا اینکه قیمت مغازه‌های اینجا چقدر است و میزان فروش مغازه‌ها در این منطقه تاریخی از پایتخت چقدر است؟

اینها همه سئوال‌هایی هستند که ممکن است شما تا کنون برایشان پاسخی نداشته و فقط در رویاها و خیال‌پردازی خود براساس آنچه دیده‌اید اعداد و ارقامی برایش متصور شده اید یا اینکه به دنبال آنها نبوده اید اما در این شماره فرصت امروز سری به تمام کوچه پس کوچه‌های بازار زرگرها با تمام اما و اگرهایش زده تا شما اینبار با کلی اطلاعات قدم به این بازار رنگ و وارنگ بگذارید و به جای جستجو کردن پاسخ سئوال‌هایتان صرفا به ویترین مغازه‌ها نگاه کنید.

تاریخچه و وصف حال منطقه

بناى اولیه بازار تهران به دوره شاه‌تهماسب صفوى در حدود سال‌هاى ۹۴۸-۹۳۰ هـ.ق مربوط شده است و ظاهراً چهار بازار لباف‌ها، کرجى‌دوزها، سراج‌ها و نعل‌چى‌ها، قدیمى‌ترین بخش بازار تهران است.

به نوشته صنیع‌الدوله، چهار سوق بزرگ و کوچک بازار در زمان فتحعلى‌شاه قاجار بنا شد. در این زمان مجموعه بازار به طرف شمال غرب و غرب توسعه یافت، به طورى که به تدریج حدفاصل بین ارک و مسجد جامع به بخش پررونق بازار تبدیل شد و معروف‌ترین و معتبرترین سراها و تیمچه‌ها در این محدوده فعال شدند.

اما همانطور که می‌دانید مقصد ما بازار زرگرهاست که در محدوده بازار قیصریه است و زیاد قرار نیست در سراهای دیگر به جستجوی برگ‌هایی از تاریخ باشیم، بازار زرگرها که به امر شاه عباس و به وسیله محبعلى الله بیک بنا شد دارای راه‌های ارتباطی بسیاری در محدوده خود بوده بصورتی که  این بازار از چهارسوى کرباس فروش‌ها به بازار قهوه کاشی‌ها منتهى شده و وسط آن چهارسوى زیبائى قرار دارد و انشعاب آن بازارى است که به دارالشفا منتهى می‌شود.

 از مکان‌های مهم این بازار می‌توان به پاساژ فروردین ، پاساژ اردیبهشت و بازار مکاره  اشاره کرد هرچند زیرگذر سبزه‌میدان و پاساژ آیینه نیز به صورت گسترده‌ای در این حرفه مشغول به کار است و هرکدام گفتنی‌های بسیاری برای مشتریان خود دارند. این درحالی است که امروزه با توجه به رشد و توسعه حرفه زرگری در کشور بسیاری از خیابان‌های اطراف بازار اصلی زرگرها به این حرفه یا حرفه‌های وابسته اختصاص یافته اند. به‌عنوان مثال می‌‌توان به پاساژ آیینه اشاره کرد که بیشتر جواهرفروشان و سنگ فروشان در آن مشغول به فعالیت تجاری خود هستند و در ساختمان تکیه دولت نیز بسیاری از بنکداران کار می‌کنند. این درحالی است که اگر در بازار اصلی طلافروش‌ها به بالای سرخودتان نگاه کنید گروهی را در رفت و آمد خواهید دید که در واقع این افراد در راه رسیدن به کارگاه‌های طلا سازی و برخی فروشندگان سکه هستند.

اهمیت بازار

وقتی صحبت از اهمیت بازار است همه به یاد جایگاه ویژه کل منطقه بخصوص بازار زرگرها در دوران انقلاب شکوهمند اسلامی خواهیم افتاد که بیانگر اهمیت و جایگاه کسبه بازار و صنوف مختلفش خواهد بود این درحالی است که هر برگ از تاریخ می‌توان گواهی بر اهمیت و جایگاه ویژه منطقه بازار بزرگ تهران باشد. اما بازار زرگرها به عنوان یکی از ارکان اصلی در منطقه بازار به دلیل حضور برخی تاجران عمده می‌توان یکی از مهمترین جایگا‌ه ها را به خود اختصاص داده است و وقتی صحبت از جایگاه اقتصادی سخن می‌کنیم جای تردید نیست که دوباره همان صفرهای تجارت کلی خودنمایی کرده و می‌تواند شاهدی از اهمیت جایگاه واقعی بازار زرگرها در پایتخت باشد این درحالی است که جایگاه سیاسی و اهمیت آن را نمی‌توان در این مجال به میان آورد. اما بطور کلی شاید بتوان گفت  این بازار شاخه‌‌های مختلفی از کسب و کار را به خود مشغول کرده از همان ابتدا تا کنون نقش عمده‌ای در تعیین برخی سیاست‌های مالی دولت‌ها را برعهده داشته است و معمولا در تصمیم گیری‌های سیاسی نیز تاثیرگذار هستند.

کالاهایی که عرضه می‌شود

هنگام گشت و گذار دربازار زرگرها ممکن است رنگ و ظاهر ویترین‌ها نگاه شما را به خود جلب کند و این تصور را داشته باشید که در این بازار مکاره فقط صحبت از طلا و جواهر است و کالاهای دیگر رنگ و بوی خود را درکنارش از دست داده اند. هرچند به نوعی درست حدس زده‌اید اما فراموش نکنید قبلا اشاره شد در این بازار تعداد زیادی از حرفه‌های وابسته به طلا فروشی نیز مشغول به کار هستند و صرفا مصنوعات طلا نیست که در مقابل دیدگان شما قرار گرفته که در این زمینه می‌توان به ساعت فروشی‌ها، سنگ‌فروشی‌ها، نقره فروشی‌ها، زیروآلات عتیقه (قدیمی)، فروشگاه‌های تجهیزات طلاسازی، لوازم جانبی طلافروشی‌ها مثل لوازم ویترین، جعبه‌های کادویی نیز اشاره کرد اما انچه عیان است و افراد عادی به آن توجه دارند همان ویترین‌های پراز رنگ و لعاب است که شامل دستبند، گوشواره، گردنبند، النگو، آویز ، مدال ، سکه یا حلقه‌های نامزدی و عروسی است.

تعداد کسبه و میزان درآمد

همانطور که قبلا نیز اشاره شد بطور کلی طلا و جواهر فروش‌ها دربازار بزرگ تهران متناسب با توسعه دیگر مناطق بازار نیز رشد کرده است و در بخش‌های مختلف گروهی را به خود مشغول کرده که عبارتند از سازندگان، بنکداران، کیفی‌ها ، تعمیرکاران، آبکاران، مخراجکاران، قالکاران، کسبه ری‌گیری ، فروشندگان تجهیزات و لوازم ، سنگ فروشان، سکه فروشان، جعبه و باکس فروشان و ... به همین دلیل نمی‌توان واقعات تعداد دقیقی از فروشندگان طلا و جواهر را در این منطقه از بازار متصور شد، هرچند بطور کلی اکثر کسبه این بازار علاقه‌ای هم به صحبت کردن در این زمینه ندارند و سعی می‌کنند از ارایه اطلاعاتی در این زمینه خودداری نمایند اما مسعود خراسانی یکی از کسبه بازار زرگرها که تقریبا 4 دهه از زندگی حرفه‌ای خود را از نوجوانی در این منطقه فعالیت کرده تعداد طلافروشی‌های موجود در بازار اصلی زرگرها و دو پاساژ معروفش را تقریبا حدود 800 واحد می‌داند و می‌گوید شاید تصور اینکه 600 باب مغازه صرفا دراین زمینه فعالیت کنند کمی خارج از ذهن باشد اما ممکن است این میزان حتی بیشتر از یک‌هزار باشد چون گاهی اوقات برخی مغازه ها مربوط به دو نفر بوده و باید آنها را دو باب مغازه مجزا درنظر گرفت و گاهی هم یک مغازه در اختیار چهار نفر است چون هرکس اصطلاحا روی ویترین خودش مشغول به فعالیت است و به جز هزینه‌های آب و برق مشترک مغازه و سرمایه خرید اولیه مغازه هیچ بده بستانی با یکدیگر ندارند.

این فعال بازار زرگرها در ادامه می‌افزاید: در بازار زرگرها بخصوص در مکانهایی که اصطلاحا پاخور ندارند مثل زیرزمین‌ها یا حتی دالان‌های انتهایی و طبقات فوقانی معمولا امور دفتری در صنف طلا فروشی، سازندگان  و بنکداران بازار فعال هستند و در برخی موارد آنهایی که لوازم جانبی می‌فروشند به کسب و کار خود ادامه‌ می‌دهند. این در حالی است که بسیاری از فعالان بازار طلا فروش‌ها بخصوص آنها که بنکدار و عمده فروش هستند در خیابان‌های اطراف مثل چهار راه 15 خرداد مشغول شده و به اصطلاح دفتری کار می‌کنند که ممکن است حتی بیشتر به صادرات و واردات مصنوعات طلا و برخی تجهیزات مشغول باشند اما در این بین بسیاری از زیرمجموعه‌های زرگری مثل ری‌گیری‌ها ، قالکاران و سازندگان نیز در این بازار معروف فعالیت می‌کنند.

در ادامه مسعود خراسانی درباره قیمت‌های اجاره و خرید مغازه در بازار زرگرها می‌گوید: شاید تصور این که برای برخی از مغازه‌ها متری چند صد میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است واقعا برای خیلی‌ها غیر قابل تصور باشد اما بطور کلی در بازار بسیاری از مغازه‌ها متناسب با پاخورشان یا محل قرار گیری آنها قیمت‌گذاری می‌شوند و زیاد مبنی قیمت‌گذاری متری یا همان عرف خرید و فروش یا اجاره برآنها دخیل نیست و تقریبا همه چیز به طالب بودن فروشنده و خریدار ارتباط مستقیم دارد.

به عقیده وی گرانترین قیمت مغازه‌ها در پاساژ جدید التاسیس اردیبهشت است که تقریبا مدتی‌پیش حدود متری 500 میلیون تومان قیمت گذاری شده بود اما در این بازار پر از زرق و برق حتی میزها و ویترین‌ها نیز قیمت و اجاره مخصوص به خود را دارند چون ممکن است در برخی از مغازه‌ها چند نفر مشغول به کار باشند. این درحالی است که بطور کلی اجاره مغازه در این بازار در راهروهای همکف و اصلی به صورت توافقی تعیین می‌شود و ممکن است مبلغ 300 میلیون ودیعه و 10 میلیون تومان بابت اجاره در شرایط مناسب بپردازید هرچند می‌توان در این میان مغازه‌هایی با پاخور بسیار کمتر در دالان‌های بازار مکاره، پاساژ فروردین یا حتی خود بازار زرگرها نیز با ارقامی مناسب تر یافت اما این مغازه ها به کار تک فروشی‌ها نمی‌آید و معمولا به صورت پاتوق هستند.

خراسانی درباره اجازه ویترین یا میزها نیز می‌گوید: درباره خرید و فروش ویترین باید بگویم معمولا خرید رسمی در این زمینه نیست چون سند رسمی که ملاک مالکیت خریدار باشد رد و بدل نمی‌شود و کل ملک مربوط به یک فرد یا چند نفر است بنابراین بیشتر ویترین‌های اجاره‌ای هستند اجازه ویترین و میز کاملا توافقی و براساس فروش کل مغازه یا ابعاد آن تعیین می‌شود که در این زمینه می‌توان به اجاره ماهیانه تا 3 میلیون تومان اشاره کرد.

در ادامه گفت‌گوی فرصت امروز با این فعال بازار زرگرها نوبت به همان جمله معروف یعنی «حساب حساب کاکا برادر» خودمانی رسید که لب خندی شیرین برچهره‌اش نشست و گفت: واقعا فکر کرده‌اید طلافروشان اجازه می‌دهند کسی از حساب و کتابشان سردرآورد؟ فراموش کرده‌اید چندی پیش وقتی بحث مالیات به میان آمد چه سر و صدایی بپا شد؟ البته این درست است که وقتی صحبت از بارقه طلا فروشی در ذهن مردم می‌شود ارقام نجومی نیز به دنبال آن حرکت می‌کند اما واقعا دودوتای حساب و کتاب طلا فروشی‌ها را فقط حسابداران مغازه‌ها می‌دانند که البته گاهی به دلیل سیاست‌های کسبه این حسابداران نیز فقط آنچه باید بدانند، می‌دانند! بنابراین به شما توصیه می‌کنیم در این زمینه زیاد کنجکاو نباشید و اجازه بدهید مردم یا حتی خود شما صرفا با همان حساب و کتاب خیالی خود خوش بوده و مشغول جمع زدن صفرها باشند.

پاخور این بازار

همانطور که می‌دانید کسبه بازار بطور کلی در هر صنفی که باشند برای خود دارای فرهنگ لغاتی خاص هستند و معمولا این فرهنگ لغت پس از مدتی روانه سطح جامعه به دلیل ارتباط گسترده آحاد مردم با کسبه بازار خواهد شد. یکی از این کلمات «پاخور» است که مبنایی برای تعیین بسیاری از ارزش‌ها در این مکان تاریخی است. این کلمه که حکایت از رفت و آمد مشتریان می‌کند می‌تواند سرنوشت خرید و فروش ، اجاره و حتی آینده تجاری بسیاری را تعیین نمایید. در این زمینه امیرفرهاد رضایی‌اصل یکی دیگر از کسبه بازار زرگرها که جزو ریش سپیدان بازار است با احتیاط به فرصت امروز می‌گوید: بطور کلی برای دهانه‌های اصلی بازار نمی‌توان تعریف دقیقی از پاخور داشته باشیم چون افراد زیادی از آنها به مقاصد مختلفی عبور می‌کنند که گروهی از همکاران ما در بازار هستند و گروهی‌هم در صف خریداران اما با یک حساب سرانگشتی می‌توان اینگونه گفت دوهانه اصلی بازار زرگرها ممکن است در روزهای عادی حتی تا سه میلیون نفر را به خود ببیند این درحالی است که مراسم و اعیاد خاص این میزان کمی بیشتر خواهد شد اما صحبت در بازارچه‌ها و پاساژهای اطراف کمی متفاوت است چون همانطور که از مسیر اصلی خارج می‌شویم معمولا افراد گذری کاهش یافته و صرفا این خریداران خاص و همکاران هستند که در رفت و آمدند.

رضایی که تجربه زیادی در بازار زرگرها دارد در ادامه می‌افزاید: از زمانی که حمل و نقل در تهران رنگ و بویی دیگری با ورود مترو به خود دیده موضوع رسیدن افراد به بازار کمی‌متفاوت شده است و بسیاری از مردم حتی برای خریدهای معمول و روزانه خود سر از این مکان تاریخی درمی‌اورند که طلا فروش‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند به عنوان مثال اگر فردی اهل نارمک باشد بدون تردید اطلاع دارد که منطقه هفت حوض نارمک بورس طلافروشی منطقه شده اما معمولا بیشتر افراد برای خرید طلا و جواهر به دلیل سهولت در رسیدن به مقصد سر از سراهای مختلف بازار زرگرها درخواهند آورد چون اعتقاد دارند قیمت ها در این بازار متفاوت است و می‌توانند خرید بهتری داشته باشند.

این فعال بازار زرگرها با تقسیم بندی بازار زرگرها می‌افزاید: اگر از سراهای اصلی بگذریم که محل عبور و مرور اکثر مردم است بیشتری پاخور برای فروش مصنوعات طلایی به ترتیب درپاساژ فروردین، اردیبهشت و آیینه است این درحالی است که بیشتر فعالان نصف و آنهایی که به واسطه آشنایی یا معرفی برخی از همکاران سر از بازار درآورده اند بیشتر به راهروهای فرعی و طبقات زیرین یا فوقانی مراجعه می‌کنند که واقعا قابل محاسبه نیستند. به عنوان مثال افرادی که به طبقات زیر همکف پاساژ آیینه مراجعه می‌کنند صرفا افرادی هستند که از سوی برخی همکاران ما به بنکداران مراجعه می‌کنند نه اینکه افراد معمولی برای خرید به آنجا مراجعه کند چون بیشتر کسبه این محل عمده فروش یا سنگ فروش هستند و با خرده فروشی کاری ندارند.

در ادامه گفتگو با رضایی صحبت از قیمت کف و سقف محصولات موجود بازار زرگرها به میان آمد که گفت: معمولا قیمت طلا در بازار روزانه تعیین می‌شود و مبنایی برای قیمت گذاری روی مصنوعات است اما هزینه‌های دیگری مثل اجرت ساخت، سود مغازه دار ، مالیات بر ارزش افزوده نیز در آن دخیل است که رقم نهایی فاکتور را برای خریدار تعیین می‌کند.

وی در ادامه می افزاید: شما ممکن است در این بازار با چند ده هزار تومان بتوانید یک قطعه ساخته شده طلا خریداری کنید و ممکن است برای یک سرویس جواهرنشان تا چند صد میلیون تومان نیز بپردازید بنابراین سقف و کف دقیق نمی‌توان در این صنف و این راسته درنظر داشته باشیم چون همه چهیز بر مبنای گرم تعیین می‌شود. اما بطور معمول اگر قصد خرید یک حلقه نامزدی بدون نگین را داشته باشیم در این بازار باید به ازای هرگرم تقریبا 125 هزار تومان (قیمت روز) بپردازید و اگر به دنبال سرویس کامل بازهم در سطح معمول باشید کمتر از 5 میلیون تومان چیزی برای خرید نخواهید یافت.

این فعال بازار که عمده فروش همکارانش را مربوط به حلقه و النگو می‌دانید می ‌گوید: واقعا نمی‌توان در میان انبوهی از تولیدات گروهی خاص را پرفروش دانست اما از آنجا که توان خرید بیشتر مردم به واسطه افزایش‌ قیمت طلا که وابسته به قیمت جهانی و دلار است اینگونه می‌توان گفت که مصنوعات زیر یک میلیون تومان که شامل گوشواره، حلقه‌های مختلف، زنجیر، النگو، دستبند و ... هستند را می‌توان به بیشترین فروش مغازه‌ها ربط داد این درحالی است که گروه دیگری هم به دنبال اجناس خاص هستند و برای آن هزینه می‌کنند. به عنوان مثال مدال‌های قدیمی، حلقه‌های قدیمی و برخی مصنوعات طلایی دیگر که قیمت گذاری روی آنها توسط کارشناسان و خبره‌های بازار صورت می‌گیرد و واقعا قیمت ندارند.

رضایی به فرصت امروز درباره مقایسه بازارهای فروش مصنوعات طلا مثل خیابان کریم‌خان، بازار تجریش، میدان صادقیه، میدان هفت حوض نارمک، بازار طلافروش‌های میدان رهبر(منطقه جوادیه تهرانپارس) می‌گوید اگر قصد مقایسه این بازارها با بازار بزرگ تهران داشته باشیم باید بگویم غیر قابل مقایسه هستند چون بحث تک فروشی در بازار و سطح شهر کاملا متفاوت است.

وی می‌گوید: بیشتر فعالان طلا فروشی در منطقه بازار جمع شده‌اند بنابراین تنوع جنس بسیار بیشتر است که این موضوع برای خریداران علاوه‌براینکه حسن بسیار خوبی است می‌تواند دردسر ساز نیز باشد چون در انتخاب خود ممکن است اشتباه کنند اما یک تفاوت عمده را می‌توان میان فروشگاه‌های سطح شهر و مغازه های بازار دانست اینکه ممکن است برخی از این فروشگاه‌های سطح شهر با گلچین کردن ساخته‌های طلایی بتوانند شما را بهتر به مقصود خود برسانند که قاعدتا باید هزینه بیشتری بپردازید اما این موضوع در بازار به دلیل انبوه کار و تجارت بالا شاید در برخی از فروشگاه‌ها ممکن نباشد هرچند بطور کلی حرفه‌ طلا فروشی برمبنی ذوق و سلیقه بنا شده است و بیشتر فروشندگان سعی می‌کنند بهترین مصنوعات را در ویترین خود داشته باشند.

 اما به عقیده این فعال با سابقه در بازار زرگرها از زمانی که سازندگان طلا و جواهر زیاد شدند و تنوع طرح‌های بسیاری روانه بازار طلا و جواهر شده شاید تصمیم گیری برای خرید بسیار سخت‌تر از قبل شده باشد بنابراین این سلیقه و توان مالی خریداران است که آنها را روانه بازارهای فروش می‌کند.

در پایان رضایی با توجه به تجربه چندین ساله خود در بازار زرگرها به خریداران توصیه می‌کند بدون هدف وارد بازار زرگرها نشوند چون تنوع بازار و البته زیبایی محصولات ممکن است آنها را دچار خطای انتخاب کرده و در نهایت خریدی غیر اصولی داشته باشند و مهمترین نکته از نظر وی این است که درباره خرید خود دقت کنند و با دریافت فاکتور رسمی از فروشگاه نسبت به سلامت و کیفیت محصولی که خریداری کرده‌اند مطمئن باشند این درحالی است که در صورت بروز هرگونه اختلاف میان خریدار و فروشنده با ارایه مدارک از جمله فاکتور معتبر خرید می‌توانند با مراجعه به اتحادیه مشکل را بررسی نمایند.

 

 


 
 
رنگ طلا و خاک بازار
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:۳٢ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

گشت و گذاری در کوچه پس کوچه‌های بازار زرگرهای تهران

نویسنده: عماد عزتی

شاید بارها و بارها به منطقه بازار بزرگ تهران رفته و گذرتان به بخش‌های مختلف آن افتاده باشد و نام‌هایی چون سبزه‌میدان، تیمچه، سرای مشیر، پاساژ فروردین، پاساژ اردیبهشت ، بازار رضا و تکیه دولت را شنیده‌اید و ازدحام و گرد و غبار موجود در فضای این اماکن را تجربه کرده‌ باشید اما همیشه یکی از این گذرهاست که رنگ و رویش می‌تواند شما را برای ساعت‌ها به خود خیره کرده و در نهایت این زیبایی و قیمت برخی محصولاتش است که آسمان رویاهایتان را تیره‌و تار می‌کند بله درست حدس زدید منظور بازار زرگرهاست. بازاری که حداقل یکبار آنهم که شده در گرماگرم مراسم خواستگاری یا عروسی اگر پایتخت نشین باشید گذرتان به آن افتاده است. آیا تا به حال از خودتان پرسیده اید چرا این نقطه از بازار اینقدر مشهور شده و اصلا چرا بسیاری از خانواده‌ها به صورت سنتی برای برگزاری مراسمی اینچنینی سر ازاین بازار تاریخی با تمام شلوغی و گرد و غبارش درمی‌آورند؟ یا اینکه قیمت مغازه‌های اینجا چقدر است و میزان فروش مغازه‌ها در این منطقه تاریخی از پایتخت چقدر است؟

اینها همه سئوال‌هایی هستند که ممکن است شما تا کنون برایشان پاسخی نداشته و فقط در رویاها و خیال‌پردازی خود براساس آنچه دیده‌اید اعداد و ارقامی برایش متصور شده اید یا اینکه به دنبال آنها نبوده اید اما در این شماره فرصت امروز سری به تمام کوچه پس کوچه‌های بازار زرگرها با تمام اما و اگرهایش زده تا شما اینبار با کلی اطلاعات قدم به این بازار رنگ و وارنگ بگذارید و به جای جستجو کردن پاسخ سئوال‌هایتان صرفا به ویترین مغازه‌ها نگاه کنید.

تاریخچه و وصف حال منطقه

بناى اولیه بازار تهران به دوره شاه‌تهماسب صفوى در حدود سال‌هاى ۹۴۸-۹۳۰ هـ.ق مربوط شده است و ظاهراً چهار بازار لباف‌ها، کرجى‌دوزها، سراج‌ها و نعل‌چى‌ها، قدیمى‌ترین بخش بازار تهران است.

به نوشته صنیع‌الدوله، چهار سوق بزرگ و کوچک بازار در زمان فتحعلى‌شاه قاجار بنا شد. در این زمان مجموعه بازار به طرف شمال غرب و غرب توسعه یافت، به طورى که به تدریج حدفاصل بین ارک و مسجد جامع به بخش پررونق بازار تبدیل شد و معروف‌ترین و معتبرترین سراها و تیمچه‌ها در این محدوده فعال شدند.

اما همانطور که می‌دانید مقصد ما بازار زرگرهاست که در محدوده بازار قیصریه است و زیاد قرار نیست در سراهای دیگر به جستجوی برگ‌هایی از تاریخ باشیم، بازار زرگرها که به امر شاه عباس و به وسیله محبعلى الله بیک بنا شد دارای راه‌های ارتباطی بسیاری در محدوده خود بوده بصورتی که  این بازار از چهارسوى کرباس فروش‌ها به بازار قهوه کاشی‌ها منتهى شده و وسط آن چهارسوى زیبائى قرار دارد و انشعاب آن بازارى است که به دارالشفا منتهى می‌شود.

 از مکان‌های مهم این بازار می‌توان به پاساژ فروردین ، پاساژ اردیبهشت و بازار مکاره  اشاره کرد هرچند زیرگذر سبزه‌میدان و پاساژ آیینه نیز به صورت گسترده‌ای در این حرفه مشغول به کار است و هرکدام گفتنی‌های بسیاری برای مشتریان خود دارند. این درحالی است که امروزه با توجه به رشد و توسعه حرفه زرگری در کشور بسیاری از خیابان‌های اطراف بازار اصلی زرگرها به این حرفه یا حرفه‌های وابسته اختصاص یافته اند. به‌عنوان مثال می‌‌توان به پاساژ آیینه اشاره کرد که بیشتر جواهرفروشان و سنگ فروشان در آن مشغول به فعالیت تجاری خود هستند و در ساختمان تکیه دولت نیز بسیاری از بنکداران کار می‌کنند. این درحالی است که اگر در بازار اصلی طلافروش‌ها به بالای سرخودتان نگاه کنید گروهی را در رفت و آمد خواهید دید که در واقع این افراد در راه رسیدن به کارگاه‌های طلا سازی و برخی فروشندگان سکه هستند.

اهمیت بازار

وقتی صحبت از اهمیت بازار است همه به یاد جایگاه ویژه کل منطقه بخصوص بازار زرگرها در دوران انقلاب شکوهمند اسلامی خواهیم افتاد که بیانگر اهمیت و جایگاه کسبه بازار و صنوف مختلفش خواهد بود این درحالی است که هر برگ از تاریخ می‌توان گواهی بر اهمیت و جایگاه ویژه منطقه بازار بزرگ تهران باشد. اما بازار زرگرها به عنوان یکی از ارکان اصلی در منطقه بازار به دلیل حضور برخی تاجران عمده می‌توان یکی از مهمترین جایگا‌ه ها را به خود اختصاص داده است و وقتی صحبت از جایگاه اقتصادی سخن می‌کنیم جای تردید نیست که دوباره همان صفرهای تجارت کلی خودنمایی کرده و می‌تواند شاهدی از اهمیت جایگاه واقعی بازار زرگرها در پایتخت باشد این درحالی است که جایگاه سیاسی و اهمیت آن را نمی‌توان در این مجال به میان آورد. اما بطور کلی شاید بتوان گفت  این بازار شاخه‌‌های مختلفی از کسب و کار را به خود مشغول کرده از همان ابتدا تا کنون نقش عمده‌ای در تعیین برخی سیاست‌های مالی دولت‌ها را برعهده داشته است و معمولا در تصمیم گیری‌های سیاسی نیز تاثیرگذار هستند.

کالاهایی که عرضه می‌شود

هنگام گشت و گذار دربازار زرگرها ممکن است رنگ و ظاهر ویترین‌ها نگاه شما را به خود جلب کند و این تصور را داشته باشید که در این بازار مکاره فقط صحبت از طلا و جواهر است و کالاهای دیگر رنگ و بوی خود را درکنارش از دست داده اند. هرچند به نوعی درست حدس زده‌اید اما فراموش نکنید قبلا اشاره شد در این بازار تعداد زیادی از حرفه‌های وابسته به طلا فروشی نیز مشغول به کار هستند و صرفا مصنوعات طلا نیست که در مقابل دیدگان شما قرار گرفته که در این زمینه می‌توان به ساعت فروشی‌ها، سنگ‌فروشی‌ها، نقره فروشی‌ها، زیروآلات عتیقه (قدیمی)، فروشگاه‌های تجهیزات طلاسازی، لوازم جانبی طلافروشی‌ها مثل لوازم ویترین، جعبه‌های کادویی نیز اشاره کرد اما انچه عیان است و افراد عادی به آن توجه دارند همان ویترین‌های پراز رنگ و لعاب است که شامل دستبند، گوشواره، گردنبند، النگو، آویز ، مدال ، سکه یا حلقه‌های نامزدی و عروسی است.

تعداد کسبه و میزان درآمد

همانطور که قبلا نیز اشاره شد بطور کلی طلا و جواهر فروش‌ها دربازار بزرگ تهران متناسب با توسعه دیگر مناطق بازار نیز رشد کرده است و در بخش‌های مختلف گروهی را به خود مشغول کرده که عبارتند از سازندگان، بنکداران، کیفی‌ها ، تعمیرکاران، آبکاران، مخراجکاران، قالکاران، کسبه ری‌گیری ، فروشندگان تجهیزات و لوازم ، سنگ فروشان، سکه فروشان، جعبه و باکس فروشان و ... به همین دلیل نمی‌توان واقعات تعداد دقیقی از فروشندگان طلا و جواهر را در این منطقه از بازار متصور شد، هرچند بطور کلی اکثر کسبه این بازار علاقه‌ای هم به صحبت کردن در این زمینه ندارند و سعی می‌کنند از ارایه اطلاعاتی در این زمینه خودداری نمایند اما مسعود خراسانی یکی از کسبه بازار زرگرها که تقریبا 4 دهه از زندگی حرفه‌ای خود را از نوجوانی در این منطقه فعالیت کرده تعداد طلافروشی‌های موجود در بازار اصلی زرگرها و دو پاساژ معروفش را تقریبا حدود 800 واحد می‌داند و می‌گوید شاید تصور اینکه 600 باب مغازه صرفا دراین زمینه فعالیت کنند کمی خارج از ذهن باشد اما ممکن است این میزان حتی بیشتر از یک‌هزار باشد چون گاهی اوقات برخی مغازه ها مربوط به دو نفر بوده و باید آنها را دو باب مغازه مجزا درنظر گرفت و گاهی هم یک مغازه در اختیار چهار نفر است چون هرکس اصطلاحا روی ویترین خودش مشغول به فعالیت است و به جز هزینه‌های آب و برق مشترک مغازه و سرمایه خرید اولیه مغازه هیچ بده بستانی با یکدیگر ندارند.

این فعال بازار زرگرها در ادامه می‌افزاید: در بازار زرگرها بخصوص در مکانهایی که اصطلاحا پاخور ندارند مثل زیرزمین‌ها یا حتی دالان‌های انتهایی و طبقات فوقانی معمولا امور دفتری در صنف طلا فروشی، سازندگان  و بنکداران بازار فعال هستند و در برخی موارد آنهایی که لوازم جانبی می‌فروشند به کسب و کار خود ادامه‌ می‌دهند. این در حالی است که بسیاری از فعالان بازار طلا فروش‌ها بخصوص آنها که بنکدار و عمده فروش هستند در خیابان‌های اطراف مثل چهار راه 15 خرداد مشغول شده و به اصطلاح دفتری کار می‌کنند که ممکن است حتی بیشتر به صادرات و واردات مصنوعات طلا و برخی تجهیزات مشغول باشند اما در این بین بسیاری از زیرمجموعه‌های زرگری مثل ری‌گیری‌ها ، قالکاران و سازندگان نیز در این بازار معروف فعالیت می‌کنند.

در ادامه مسعود خراسانی درباره قیمت‌های اجاره و خرید مغازه در بازار زرگرها می‌گوید: شاید تصور این که برای برخی از مغازه‌ها متری چند صد میلیون تومان قیمت‌گذاری شده است واقعا برای خیلی‌ها غیر قابل تصور باشد اما بطور کلی در بازار بسیاری از مغازه‌ها متناسب با پاخورشان یا محل قرار گیری آنها قیمت‌گذاری می‌شوند و زیاد مبنی قیمت‌گذاری متری یا همان عرف خرید و فروش یا اجاره برآنها دخیل نیست و تقریبا همه چیز به طالب بودن فروشنده و خریدار ارتباط مستقیم دارد.

به عقیده وی گرانترین قیمت مغازه‌ها در پاساژ جدید التاسیس اردیبهشت است که تقریبا مدتی‌پیش حدود متری 500 میلیون تومان قیمت گذاری شده بود اما در این بازار پر از زرق و برق حتی میزها و ویترین‌ها نیز قیمت و اجاره مخصوص به خود را دارند چون ممکن است در برخی از مغازه‌ها چند نفر مشغول به کار باشند. این درحالی است که بطور کلی اجاره مغازه در این بازار در راهروهای همکف و اصلی به صورت توافقی تعیین می‌شود و ممکن است مبلغ 300 میلیون ودیعه و 10 میلیون تومان بابت اجاره در شرایط مناسب بپردازید هرچند می‌توان در این میان مغازه‌هایی با پاخور بسیار کمتر در دالان‌های بازار مکاره، پاساژ فروردین یا حتی خود بازار زرگرها نیز با ارقامی مناسب تر یافت اما این مغازه ها به کار تک فروشی‌ها نمی‌آید و معمولا به صورت پاتوق هستند.

خراسانی درباره اجازه ویترین یا میزها نیز می‌گوید: درباره خرید و فروش ویترین باید بگویم معمولا خرید رسمی در این زمینه نیست چون سند رسمی که ملاک مالکیت خریدار باشد رد و بدل نمی‌شود و کل ملک مربوط به یک فرد یا چند نفر است بنابراین بیشتر ویترین‌های اجاره‌ای هستند اجازه ویترین و میز کاملا توافقی و براساس فروش کل مغازه یا ابعاد آن تعیین می‌شود که در این زمینه می‌توان به اجاره ماهیانه تا 3 میلیون تومان اشاره کرد.

در ادامه گفت‌گوی فرصت امروز با این فعال بازار زرگرها نوبت به همان جمله معروف یعنی «حساب حساب کاکا برادر» خودمانی رسید که لب خندی شیرین برچهره‌اش نشست و گفت: واقعا فکر کرده‌اید طلافروشان اجازه می‌دهند کسی از حساب و کتابشان سردرآورد؟ فراموش کرده‌اید چندی پیش وقتی بحث مالیات به میان آمد چه سر و صدایی بپا شد؟ البته این درست است که وقتی صحبت از بارقه طلا فروشی در ذهن مردم می‌شود ارقام نجومی نیز به دنبال آن حرکت می‌کند اما واقعا دودوتای حساب و کتاب طلا فروشی‌ها را فقط حسابداران مغازه‌ها می‌دانند که البته گاهی به دلیل سیاست‌های کسبه این حسابداران نیز فقط آنچه باید بدانند، می‌دانند! بنابراین به شما توصیه می‌کنیم در این زمینه زیاد کنجکاو نباشید و اجازه بدهید مردم یا حتی خود شما صرفا با همان حساب و کتاب خیالی خود خوش بوده و مشغول جمع زدن صفرها باشند.

پاخور این بازار

همانطور که می‌دانید کسبه بازار بطور کلی در هر صنفی که باشند برای خود دارای فرهنگ لغاتی خاص هستند و معمولا این فرهنگ لغت پس از مدتی روانه سطح جامعه به دلیل ارتباط گسترده آحاد مردم با کسبه بازار خواهد شد. یکی از این کلمات «پاخور» است که مبنایی برای تعیین بسیاری از ارزش‌ها در این مکان تاریخی است. این کلمه که حکایت از رفت و آمد مشتریان می‌کند می‌تواند سرنوشت خرید و فروش ، اجاره و حتی آینده تجاری بسیاری را تعیین نمایید. در این زمینه امیرفرهاد رضایی‌اصل یکی دیگر از کسبه بازار زرگرها که جزو ریش سپیدان بازار است با احتیاط به فرصت امروز می‌گوید: بطور کلی برای دهانه‌های اصلی بازار نمی‌توان تعریف دقیقی از پاخور داشته باشیم چون افراد زیادی از آنها به مقاصد مختلفی عبور می‌کنند که گروهی از همکاران ما در بازار هستند و گروهی‌هم در صف خریداران اما با یک حساب سرانگشتی می‌توان اینگونه گفت دوهانه اصلی بازار زرگرها ممکن است در روزهای عادی حتی تا سه میلیون نفر را به خود ببیند این درحالی است که مراسم و اعیاد خاص این میزان کمی بیشتر خواهد شد اما صحبت در بازارچه‌ها و پاساژهای اطراف کمی متفاوت است چون همانطور که از مسیر اصلی خارج می‌شویم معمولا افراد گذری کاهش یافته و صرفا این خریداران خاص و همکاران هستند که در رفت و آمدند.

رضایی که تجربه زیادی در بازار زرگرها دارد در ادامه می‌افزاید: از زمانی که حمل و نقل در تهران رنگ و بویی دیگری با ورود مترو به خود دیده موضوع رسیدن افراد به بازار کمی‌متفاوت شده است و بسیاری از مردم حتی برای خریدهای معمول و روزانه خود سر از این مکان تاریخی درمی‌اورند که طلا فروش‌ها نیز از این قاعده مستثنی نیستند به عنوان مثال اگر فردی اهل نارمک باشد بدون تردید اطلاع دارد که منطقه هفت حوض نارمک بورس طلافروشی منطقه شده اما معمولا بیشتر افراد برای خرید طلا و جواهر به دلیل سهولت در رسیدن به مقصد سر از سراهای مختلف بازار زرگرها درخواهند آورد چون اعتقاد دارند قیمت ها در این بازار متفاوت است و می‌توانند خرید بهتری داشته باشند.

این فعال بازار زرگرها با تقسیم بندی بازار زرگرها می‌افزاید: اگر از سراهای اصلی بگذریم که محل عبور و مرور اکثر مردم است بیشتری پاخور برای فروش مصنوعات طلایی به ترتیب درپاساژ فروردین، اردیبهشت و آیینه است این درحالی است که بیشتر فعالان نصف و آنهایی که به واسطه آشنایی یا معرفی برخی از همکاران سر از بازار درآورده اند بیشتر به راهروهای فرعی و طبقات زیرین یا فوقانی مراجعه می‌کنند که واقعا قابل محاسبه نیستند. به عنوان مثال افرادی که به طبقات زیر همکف پاساژ آیینه مراجعه می‌کنند صرفا افرادی هستند که از سوی برخی همکاران ما به بنکداران مراجعه می‌کنند نه اینکه افراد معمولی برای خرید به آنجا مراجعه کند چون بیشتر کسبه این محل عمده فروش یا سنگ فروش هستند و با خرده فروشی کاری ندارند.

در ادامه گفتگو با رضایی صحبت از قیمت کف و سقف محصولات موجود بازار زرگرها به میان آمد که گفت: معمولا قیمت طلا در بازار روزانه تعیین می‌شود و مبنایی برای قیمت گذاری روی مصنوعات است اما هزینه‌های دیگری مثل اجرت ساخت، سود مغازه دار ، مالیات بر ارزش افزوده نیز در آن دخیل است که رقم نهایی فاکتور را برای خریدار تعیین می‌کند.

وی در ادامه می افزاید: شما ممکن است در این بازار با چند ده هزار تومان بتوانید یک قطعه ساخته شده طلا خریداری کنید و ممکن است برای یک سرویس جواهرنشان تا چند صد میلیون تومان نیز بپردازید بنابراین سقف و کف دقیق نمی‌توان در این صنف و این راسته درنظر داشته باشیم چون همه چهیز بر مبنای گرم تعیین می‌شود. اما بطور معمول اگر قصد خرید یک حلقه نامزدی بدون نگین را داشته باشیم در این بازار باید به ازای هرگرم تقریبا 125 هزار تومان (قیمت روز) بپردازید و اگر به دنبال سرویس کامل بازهم در سطح معمول باشید کمتر از 5 میلیون تومان چیزی برای خرید نخواهید یافت.

این فعال بازار که عمده فروش همکارانش را مربوط به حلقه و النگو می‌دانید می ‌گوید: واقعا نمی‌توان در میان انبوهی از تولیدات گروهی خاص را پرفروش دانست اما از آنجا که توان خرید بیشتر مردم به واسطه افزایش‌ قیمت طلا که وابسته به قیمت جهانی و دلار است اینگونه می‌توان گفت که مصنوعات زیر یک میلیون تومان که شامل گوشواره، حلقه‌های مختلف، زنجیر، النگو، دستبند و ... هستند را می‌توان به بیشترین فروش مغازه‌ها ربط داد این درحالی است که گروه دیگری هم به دنبال اجناس خاص هستند و برای آن هزینه می‌کنند. به عنوان مثال مدال‌های قدیمی، حلقه‌های قدیمی و برخی مصنوعات طلایی دیگر که قیمت گذاری روی آنها توسط کارشناسان و خبره‌های بازار صورت می‌گیرد و واقعا قیمت ندارند.

رضایی به فرصت امروز درباره مقایسه بازارهای فروش مصنوعات طلا مثل خیابان کریم‌خان، بازار تجریش، میدان صادقیه، میدان هفت حوض نارمک، بازار طلافروش‌های میدان رهبر(منطقه جوادیه تهرانپارس) می‌گوید اگر قصد مقایسه این بازارها با بازار بزرگ تهران داشته باشیم باید بگویم غیر قابل مقایسه هستند چون بحث تک فروشی در بازار و سطح شهر کاملا متفاوت است.

وی می‌گوید: بیشتر فعالان طلا فروشی در منطقه بازار جمع شده‌اند بنابراین تنوع جنس بسیار بیشتر است که این موضوع برای خریداران علاوه‌براینکه حسن بسیار خوبی است می‌تواند دردسر ساز نیز باشد چون در انتخاب خود ممکن است اشتباه کنند اما یک تفاوت عمده را می‌توان میان فروشگاه‌های سطح شهر و مغازه های بازار دانست اینکه ممکن است برخی از این فروشگاه‌های سطح شهر با گلچین کردن ساخته‌های طلایی بتوانند شما را بهتر به مقصود خود برسانند که قاعدتا باید هزینه بیشتری بپردازید اما این موضوع در بازار به دلیل انبوه کار و تجارت بالا شاید در برخی از فروشگاه‌ها ممکن نباشد هرچند بطور کلی حرفه‌ طلا فروشی برمبنی ذوق و سلیقه بنا شده است و بیشتر فروشندگان سعی می‌کنند بهترین مصنوعات را در ویترین خود داشته باشند.

 اما به عقیده این فعال با سابقه در بازار زرگرها از زمانی که سازندگان طلا و جواهر زیاد شدند و تنوع طرح‌های بسیاری روانه بازار طلا و جواهر شده شاید تصمیم گیری برای خرید بسیار سخت‌تر از قبل شده باشد بنابراین این سلیقه و توان مالی خریداران است که آنها را روانه بازارهای فروش می‌کند.

در پایان رضایی با توجه به تجربه چندین ساله خود در بازار زرگرها به خریداران توصیه می‌کند بدون هدف وارد بازار زرگرها نشوند چون تنوع بازار و البته زیبایی محصولات ممکن است آنها را دچار خطای انتخاب کرده و در نهایت خریدی غیر اصولی داشته باشند و مهمترین نکته از نظر وی این است که درباره خرید خود دقت کنند و با دریافت فاکتور رسمی از فروشگاه نسبت به سلامت و کیفیت محصولی که خریداری کرده‌اند مطمئن باشند این درحالی است که در صورت بروز هرگونه اختلاف میان خریدار و فروشنده با ارایه مدارک از جمله فاکتور معتبر خرید می‌توانند با مراجعه به اتحادیه مشکل را بررسی نمایند.

 

 


 
 
بازاری پرحرارت در پس پوششی شیشه‌ای
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:٠۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

راهنمای خرید فر آشپزخانه برای آنهایی که در نحوه طبخ غذا تجدید نظر کرده‌اند

 نویسنده‌: عماد عزتی

با توجه به تغییر سبک زندگی و توسعه آپارتمان نشینی برخی از لوازم منزل مثل گازهای فردار به صورت مجزا مورد استفاده قرار می‌گیرند چون فضای کافی برای استفاده از گازهای مبله قدیمی در بسیاری از منازل که اشپزخانه‌هایشان به عنوان بخشی از سالن اصلی منزل طراحی شده؛ نیست. از این رو استفاده از اینگونه لوازم به صورت مجزا به یکی از نیازهای روزمره بسیاری از ما تبدیل شده است اما خرید و تهیه این وسیله اگرچه به ظاهر امری کاملا پیش پا افتاده است اما زیر و بم آن باعث سردرگمی برخی از خریداران شده است.

بنابراین با توجه به اینکه درباره خرید اجاق گاز مطالبی را برای شما بیان کردیم بد نیست کمی‌هم درباره خرید فرهای گازی یا الکتریکی نیز بگوییم تا اگر قصد خرید این وسیله را نیز همراه با اجاق گاز آشپزخانه دارید بدون نگرانی هردو وسیله را همزمان انتخاب کنید.

انواع مختلف فر

هرچه تنوع خوراک برای ما بسیار جذاب است بدون تردید تولیدکنندگان لوازم منزل را نیز تشویق به ساخت و طراحی انواع و اقسام ابزار موردنیاز این نوع خوراک‌ها می‌کند که فر نیز یکی از آنهاست اما این وسیله از دو منظر مورد تفکیک قرار گرفته که عبارتند از : 1) نوع نصب و 2) نوع سوخت موردنیاز.

در بخش اول بازهم متناسب با طراحی دکوراسیون آشپزخانه سازندگان اقدام به تولید انواع فر به صورت ایستاده، پرتابل (معمولی) و توکار کرده‌اند که در بخش اول فر به صورت مجزا در ابعاد استاندارد همانند اجاق گازهای قابل حمل تولید شده و در گروه دوم که از آنها به عنوان فرهای توکار یاد شده ابعادی چون 60 سانتی‌متری، 90 سانتی‌متری و 120 سانتی متری دیده می‌شود.

این درحالی است که فرهای آشپزخانه از نظر سوخت نیز به سه گروه اصلی یعنی فرهای گازی، الکتریکی و ترکیبی (کانوکشن) تقسیم بندی شده اند که با توجه به قیمت بالای الکتریسیته در ایران انواع برقی آن زیاد برای پخت و پز مقرون به صرفه نیست و از این رو نمونه‌های گازی می‌تواند گزینه مناسب‌تری برای خانواده‌ها باشد هرچند بسیاری اعتقاد دارند پخت غذا داخل فرهای گازی باعث ایجاد طعمی خاص در غذا خواهد شد.

حجم مورد نیازتان چقدر است

حجم داخلی فرها به عنوان نمادی برای تفکیک آنها با استفاده از واحد لیتر درنظر گرفته شده است بصورتی که هم اکنون تولیدکنندگان مختلف داخلی و خارجی برای ساخت فرهای خود در هر نوعی که باشد از ظرفیت‌هایی چون 25، 28، 40، 55، 65 و 70 لیتر استفاده می‌کنند از این رو شما می‌توانید متناسب با تعداد نفرات منزل یا رفت‌و آمدهای فامیل و دوستان یکی از ظرفیت‌های موجود را برای استفاده درنظر بگیری اما فراموش نکنید هرچه ظرفیت فر افزایش یابد به ابعاد و قیمت آن نیز افزوده خواهد شد.

برقی یا گازی کدام مقبول‌تر است

همانطور که عنوان شد هم اکنون انواع و اقسام محصولات موجود از یکی از روش‌های گازی، الکتریکی یا ترکیبی برای پخت غذا استفاده می‌کنند اما مهمترین سئوال در ذهن اکثر خریداران فر این است که کدام یک از روش‌های پخت مناسب‌تر است.

برای پاسخ به این سئوال کافی است به سنت پخت و پز خانواده توجه داشته باشید چون در فرهای ترکیبی یا الکتریکی معمولا دستور پخت برای مواد مختلف از پیش توسط سیستم کامپیوتری تعیین شده و شما در آن دخالتی نخواهید داشت بنابراین ممکن است پس از پایان کار پخت غذای طبخ شده با ذائقه شما همخوانی نداشته و شما از کیفیت آن رضایت نداشته باشید از این رو انتخاب گازی یا برقی امری کاملا سلیقه‌ای است که باید با استفاده از نظر آنهایی که هر دو وسیله را امتحان کرده‌اند تصمیم گیری نمایید اما فراموش نکنید فرهای گازی از نظر هزینه مقرون به‌صرفه‌تر هستند و از آنجا که سیستمی ساده برای کارکرد آنها درنظر گرفته شده و دستگاه‌های دجیتالی زیاد در نحوه کارکردن آنها دخیل نیست در نهایت هزینه نگهداری کمتری نسبت به نمونه‌های الکتریکی خواهند داشت.

 

کاتالیزورها را جدی بگیرید

نظافت داخل محفظه پخت فرهای آشپزخانه با هرنوع سوختی که طراحی شده باشند همواره یکی از دغدغه‌های کاربران است و گاهی اوقات استفاده از مواد و لوازم غیر اصولی باعث ایجاد خسارت جبران ناپذیری به سیستم پخت فرها بخصوص انواع کانوکشنی (ترکیبی) می‌شود به همین دلیل مدتی است برخی از سازندگان با استفاده از حرارت سعی در اسان کردن کار برای کاربران کرده اند.

اگر برای خرید به فروشگاه مراجعه کرده باشید یا اینکه به دنبال یافتن بهترین گزینه در دنیای مجازی گشت و گذاری داشته‌اید با کلماتی چون پیرولیک یا کاتالیزوری بسیار برخورد کرده‌اید که درواقع هردو یکی است و سازندگان با تعبیه یک کاتالیزور داخل محفظ پخت، ذرات و رسوبات غذا هنگام پخت را جذب کرده و با استفاده از حرارت بالا سعی در از بین بردن رسوبات غذایی داخل محفظه پخت دارند. بنابراین بخصوص برای فرهای توکار با روش پخت ترکیبی این نوع امکانات جزو کاملا ضروری و لازم است هرچند برای آن مجبور به پرداخت هزینه‌ بیشتری هستید. در غیر این صورت اگر از نمونه‌های معمولی خرید کرده اید برای نظافت داخل محفظه پخت حتما با استفاده از توضیحات دفترچه راهنما اقدام کنید.

نکاتی که هنگام خرید باید خوب به آنها دقت داشته باشید

  • به میزان مصرف انرژی دستگاه خوب دقت کنید.
  • خدمات پس از فروش و گارانتی را به دقت بررسی کنید.
  • نحوه عایق بندی و جنس بدنه دستگاه را درنظر داشته باشید. بخاطر داشته باشید نمونه‌های شیشه‌ای و استیل برای خانواده‌های پرجمعیت گزینه‌مناسبی نیست چون پس از مدتی لکه‌های موجود روی بدنه دردسرساز خواهد شد.
  • نوع شیشه محفظه (درب) را بررسی نمایید. برای این منظور شیشه‌ای که تحمل تنش دمایی بالاتری دارد گزینه مناسب شماست.
  • به کیفیت موتورجوجه گردان نیز دقت کنید.
  • تعداد سینی و سبدهای موجود داخل محفظه پخت و ارتفاع قابل تنظیم آنها درنظر داشته باشید.
  • هرگز خارج از ظرفیت فر از آن انتظار پخت نداشته باشید چون با اینکار به سیستم پخت خسارت وارد خواهد شد.
  • نسبت به تهویه مطبوع داخل آشپزخانه حساس باشید بخصوص در مواردی که از فرهای توکار استفاده می‌کنید.

 

 


 
 
پوشاک بدون چروک؛ واتی چند؟
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:٠٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

بررسی راه و رسم خرید اتو از بازاری پر از حرارت و بخار

نویسنده: عماد عزتی

در صندوقچه خاطراتمان هنوز جایگاه ویژه‌ای برای انواع اتو بخصوص آنهایی که زغالی بودند، وجود دارد اما شاید بوی زغال این نوع اتو یا حرارتش مدت‌هاست جای خود را به صدای خروج بخار از محفظه مخصوص خود داده و انواع مختلفی از این وسیله را روانه منازل ما کرده است.

از این رو بدون تردید اگر شما هنوز از آن دسته افراد هستید که البسه خود را شخصا اتو می‌کنید برای خرید اتوبخار مناسب منزل بارها و بارها فکر کرده و راهی بازار خرید شده‌اید به همین دلیل بازار این هفته جام جم برای شمایی که به دنبال خط اتویی مناسب روی لباس خود هستید سری به سه راه امین حضور و بازار تهران زده تا برایتان از چند و چون بازاری پر از حرارت و بخار بگوید بازاری که نچسبیدن کالایش شرط اصلی کیفیت کالاست.

لازم به یادآوری است که به دلیل حجم گسترده تقاضای خرید اتوبخار دستی در بازار ابتدا به معرفی راهکارهای انتخابی اقتصادی و مناسب برای شما در این گروه می‌پردازیم و پس از آن دیگر انواع اتو را مورد بحث و بررسی قرار خواهیم داد.

انواع اتو

بطور کلی اتوی برقی (چیزی شبیه به اتوی امروزی منزل ما) اولین بار در 6 ژوئن 1882 توسط یک مخترع آمریکایی به نام Henry W. Seeley، اختراع ساخته شد در آن زمان وزن این اتو 15 پوند (حدود 7 کیلوگرم) بود و زمان زیادی برای گرم شدن اتو صرف لازم بود. این مشکل باعث شد تا دیگر مخترعین و البته سازندگان دست بکار شده و بااستفاده از همین فن‌اوری و توسعه آن لوازمی کاربردی تر برای مصرف روزانه خانواده‌ها تهیه کنند.

از این رو نسل جدید اتو را امروزه می‌توان در انواع مختلف اتوی خشک، اتوی بخار و بخارگر تقسیم بندی کرد که هرکدام دارای ویژگی‌ متفاوت خود بوده و برای خریدنشان باید نکاتی ظریف را مد نظر داشته باشیم.

  1. اتوی خشک: همانطور که از نامش پیداست در این نوع اتو هیچ مخزن آبی برای تهیه بخار تدارک دیده نشده است و کاربر باید صرفا روی درجه حرات صفحه اتو برای صاف کردن البه تکیه کند.
  2. اتو بخار: در این نوع اتو مخزن آب از سوی سازندگان تدارک دیده شده است تا کاربران بتوانند علاوه بر قدرت حرارت کفی اتو با استفاده از حرارت بخار البسه خود را با مصرف انرژی کمتری بدون چروک برتن کنند. اما این نوع اتو خود به دو نوع مختلف مخزن همراه و مخزن مجزا تقسیم شده است که در بخش اول یعنی همان اتو بخارهایی که هم اکنون در منازل ماست مخزن کوچکی برای نگهداری آب مورد نیاز طراحی شده اما در گروه دیگر که بیشتر برای مصارف صنعتی و تولیدی‌ها از آن استفاده می‌شود مخزن بزرگتری جدا از خود اتو طراحی شده که حجم بیشتری آب داخل ان جای می‌گیرد.

این درحالی است که در گروه اتوبخار می‌توان به اتوی پرسی هم اشاره کرد یعنی چیزی شبیه به همان لوازمی که در خشکشویی‌ها استفاده می‌شود اما در ابعاد کوچکتر این نوع اتو نیز دارای دو کاربرد خانگی و صنعتی است.

  1. آخرین گروه از انواع اتو را می‌توان به بخارگرها اختصاص داد که در این نوع از اتوها هیچ صفحه داغی برای صاف کردن چین و چروک البته تدارک دیده نشده و صرفا این قدرت بخار است که این وظیفه را برعهده دارد.

استاندارد ، گارانتی و خدمات پس از فروش را جدی بگیرید

اتوبخار به دلیل سروکار داشتنش با برق و وجود حرارت یکی از لوازم خطرساز در منازل و کارگاه‌هاست بنابراین استاندارد بودن آن را می‌توان اولین جزو از شرایط انتخاب درنظر گرفت و باید به آن بسیار حساسیت داشته باشیم .

به عنوان مثال یکی از مشکلات اصلی ایجاد شده برای اتوبخار مربوط به محل اتصال سیم برق به خود وسیله است چون دایم درحال کشیدگی یا چرخ است و بسیاری از تولید کنندگان بنام برای کاهش فرسایش این سیم و ایجاد قطعی در آن یا خطر اتصالی اقدام به طراحی و استفاده قطعه ای خاص در محل اتصال سیم به بدنه اتو کرده اند به صورتی که این سیم به صورت خودکار به جهتی که شما حرکت می‌کنید چرخید و موقع قرار دادن اتو به صورت عمودی هرگز فشاری را تحمل نخواهد کرد این نوع طراحی هم اکنون به عنوان استانداردی برای بسیاری از تولیدکندگان درنظر گرفته شده است.

 از سوی دیگر همانطور که قبلا نیز اشاره شد چون اتوبخار قرار است به دفعات از سوی کاربر مورد استفاده قرار گیرد بدون تردید خدمات پس از فروش و شرایط گارانتی برای این وسیله از سوی سازنده یا وارد کننده مورد نیاز است از این رو هنگام خرید باید به خوبی نسبت به این دو مقوله توجه داشته باشیم تا نه تنها سلامت و کیفیت اتوبخار مورد نیاز را داشته باشیم بلکه برای خدمات پس از فروش آن نیز مطمئن شده باشیم.

نیازتان را بررسی کنید

یکی از اصلی‌ترین موارد هنگام مراجعه به بازار برای خریداتو شناخت میزان مصرف خانواده است بنابراین قبل از اینکه از منزل خارج شوید کافی است کمی به حجم شستشو و تعداد افراد منزل توجه داشته باشید تا با این روش دریابید چه اندازه اتو برای منزل شما مورد نیاز است و می‌تواند به خوبی از عهده اتوکشی لباس‌هایتان برآید این درحالی است که می‌تواند با کمک از دنیای مجازی کمی هم از برندها و توانایی‌هایشان بیشتر اطلاع به دست آورید تا هنگام مراجعه به فروشگاه دچار دردسر نشوید.

در این دنیای غیر واقعی می‌توانید به طراحی، امکانات و البته توانایی و کارایی اتوی مورد نظرتان نیز دستیافته و در نهایت با اطلاعات کامل منزل را به مقصد فروشگاه ترک کنید اما فراموش نکنید خریدهای اینترنتی هنوزهم در ایران به خوبی جانیافتاده است و ممکن است دچار مشکل شوید بنابراین حضورا به فروشگاه‌های معتبر مراجعه کنید و از نزدیک با کارایی اتو آشنا شوید.

هرچه داغ‌تر بهتر!

همانطور که می‌دانید مبنی تقسیم بندی اتوهای امروز درجه گرمایی است که می‌توانند تولید کنند که از 1400 تا 2200 وات تقسیم بندی شده‌اند. براساس نظر کارشناسان هرچه درجه حرارت ایجاد شده توسط اتو بالاتر باشد قدرت اتوکشی آن برای پارچه مناسبش بسیار بهتر است اما نباید فراموش کرد هرچه حرارت بالاتر باشد آمپر قیمتی نیز افزایش خواهد یافت. این درحالی است که در این وسیله همانند دیگر لوازم منزل که مصرف کننده انرژی هستند باید به هفت رنگ معروف خودمان یعنی برچسب انرژی نیز توجه ویژه داشته باشید چون در صورت انتخاب غیر اصولی و استفاده زیاد هنگام دیدن قبض برق خودتان داغ می‌شوید.

سنسورهایی بسیار کارآمد

ممکن است هنوز داغ کف اتوی قدیمی شما بر تن یکی از لباسهایتان مانده باشد و با دیدنش کمی ناراحتی شوید اما نگران نباشید تولید کنندگان امروزی برای مشتریان حواس پرت خود چاره‌ای بسیار هوشمندانه درنظر گرفته‌اند چون دریافتند با توجه به مشغله‌های امروزی احتمال سوختن البسه زیر صفحه‌داغ اتو بسیار زیاد است.

تولیدکنندگان با استفاده از سنسورهای حرارتی هم اکنون دو امتیاز بسیار کارآمد را برای اتوهای ساخته شده درنظر گرفته اند که عبارتند از:

1)    سنسور سرکنند (عمودی): این سنسور یکی از مهمترین امتیازات برای خانواده‌های بچه‌دار است چون برای خنک شدن صفحه اتو پس از اتمام کار یا بی تحرک ماندن اتو زیاد زمان لازم نیست و در کوتاه‌ترین زمان ممکن باعث خنک شدن صفحه داغ اتو می‌شود. تا نه تنها خطری برای کودکان نباشد بلکه مانع از آتش سوزی احتمالی نیز باشد.

2)    سنسورهای ضد سوختگی: امتیاز دیگری که سنسورهای حرارتی بخصوص در تولیدات جدید اتو در اختیار کاربران قرار گرفته شده این است که در صورت ثابت ماندن اتو برای مدتی چه به صورت عمودی یا افقی، سیستم به صورت خودکار جریان برق را قطع و با استفاده از همان سیستم اولی یعنی سیستم سردکننده مانع از ایجاد سوختگی در لباس یا آتش سوزی خواهدشد.

بنابراین سعی کنید هنگام انتخاب به وجود این سنسورها در اتوی مورد نظرتان خوب دقت کنید چون باعث آرامش خاطرتان خواهند شد هرچند باید کمی اضافه‌تر بپردازید.

سرامیکی بهترین گزینه

یکی از مهمترین اجزای تشکیل دهنده اتو مربوط سطحی است که دایم با البسه در ارتباط است و بیشترین فرسودگی را به خود خواهد دید به همین دلیل سازندگان بیشترین تلاش خود را براین داشتند تا علاوه بر ایجاد استحکام مناسب این سطح از افزایش وزن خود اتونیز جلوگیری کنند چون در ابتدای راه کفی اتو از فولاد و آهن طراح شده بود و پس از آن استیل از راه رسید اما هر دو این مواد باعث ایجاد مشکلاتی در خود اتو بودند به عنوان مثال فولاد و آهن باعث سنگین شدن کلی اتو و سخت شدن استفاده از اتو بود و استیل می‌توانست باعث تغییر رنگ البته و ایجاد همان برق معروف بخصوص در لباس‌های تیره رنگ شود.

برای از بین رفتن این مشکل سازندگان به استفاده از نوعی روکش بسیار مقاوم برای کفی اتو روی آوردند تا علاوه بر کاهش مشکلات یاد شده مانع از خط و خش افتادن کفی اتو نیز باشد اما پس از مدتی این پیشرفت فن‌اوری بود که به داد سازندگان رسید و کفی‌های سرامیکی را روانه بازار مصرف کرد. بنابراین اتوهایی که دارای کفی سرامیکی هستند نه تنها سبک‌تر هستند بلکه در مقابل انواع خط و خش و البته برق افتادن لباس‌ها نیز ایمن شده اند.

نظافت خودکار امری ضروری

شاید بارها و بارها با مشکل گرفتگی منافذ کف اتوبخار به دلیل رسوب آب در آنها برخورد کرده اید و پس از مدتی از خیر استفاده از اتو گذشته باشید اما نگران نباشید بازهم تکنولوژی به کمک مصرف‌کنندگان آمده چون بسیاری از سازندگان اتوبخار دستگاه‌های تولیدی خود را به نوعی سنسور که از آن را به عنوان سنسور خودکار نظافت یاد می‌کنند استفاده می‌کنند این سنسور از ایجاد رسوب داخل مخزن یا مجراهای خروجی بخار و آب جلوگیری می‌کند بنابراین اگر یکی از انتخاب های شما این امتیاز را نداشت به دنبال دیگری باشید. چون شرایط سختی آب لوله‌کشی در بسیاری از شهرهای ایران در این زمینه مشکل ساز خواهد شد و در صورت گرفتگی ممکن است استفاده از اتوبخار به امری خسته کننده برای شما تبدیل شود.

این درحالی است که یک روش قدیمی می‌تواند به کمک شما آمده و دوباره مجاری خروجی بخار را برایتان باز کند. می‌توانید با مخلوط کردن مقداری سرکه سفید یا قرمز و آب مقطر آن را داخل مخزن آب اتو بریزید و اتو را روشن کنید تا خوب گرم شود پس از چند دقیقه اتو را از برق کشیده و مخزن را خالی کنید. دوباره مخزن را با فقط با آب مقطر پر کنید و اتو را روشن کنید و چند دقیقه صبر کنید تا خوب گرم شود چند بار از افشانه اتو استفاده کنید و اجازه دهید بخار به خوبی از مجاری مخصوص خارج شود پس از آن اتو را خاموش کرده و آب مخزن را خارج کنید.

 

پرسی های محبوب

همانطور که قبلا اشاره شد در بازار فروش اتوبخار مدتی است اتوهایی مرسوم به اتوپرسی جایگاه ویژه‌ای به خود اختصاص داده اند که شرایط و نکات خریداری کردن آنها در برخی موارد مثل توجه به گارانتی، استاندارد بودن وسیله و خدمات پس از فروش دقیقا همانند اتوبخارهای معمولی است اما نوع کارآیی و البته طراحی آنها برخی نکات را به خود اختصاص داده که باید هنگام خرید آن خوب به آنها توجه داشته باشید.

اگر امتحان نکردید هرگز انتخاب نکنید

تفاوت اصلی اتوپرسی و اتوبخار معمولی مربوط به نحوه کارکردن با آن است و از آنجا که این وسیله دارای پایه‌ای مستقل است و نحوه استفاده از آن کمی متفاوت است بهترین گزینه این است که قبل از خرید مدل موردنظرتان را در فروشگاه امتحان کنید بنابراین از فروشنده بخواهید نمونه بازشده مدل مورد نظرتان را به شما نشان دهد تا بتوانید نحوه استفاده و البته کارکردن با دستگیر این نوع اتورا امتحان کنید چون مشکل بسیاری از کاربردان نوع دستگیره و طراحی آن است . اما فراموش نکنید نوع و طراحی پایه که قرار وزن کل دستگاه را هموره به دوش داشته باشد نیز بسیار مهم است که با این روش به خوبی از نحوه و کیفیت قطعات استفاده شده در آن نیز روبرو خواهید شد.

اندازه صفحه کار را دقت کنید

بطور کلی اتوبخار پرسی در اندازه 26، 28 و 32 اینچی از سوی سازندگان طراحی شده است که دقیقا سایز صفحه کار آن بوده که شما می‌توانید از حرارت و بخار مجود استفاده کنید بنابراین با توجه به نیاز خودتان در میان سازهای موجود اتوپرسی مناسب ترین را انتخاب کنید البته باید به فضایی که قرار است این وسیله در آن قرار گیرد نیز توجه ویژه داشته باشید چون با گسترش آپارتمان نشینی واقعا باید حواستان به سانت سانت منزل باشد تا مبادا به جای اسایش برای خودتان جنگ اعصاب خریده باشید.

آنالوگ یا دیجیتال مسئله این است

با توجه به گسترش تکنولوژی و البته مدرن شدن زندگی ما شاید عادت کرده باشید بیشتر لوازم منزل را با صفحه‌ای پراز اعداد و ارقام و درجه‌های متفاوت ببینید درحالی که در بحث خرید اتوبخار پرسی واقعا این اعداد و ارقام یا صفحه‌هایی با انواع و اقسام چراغ ال‌ای دی لازم نیست بلکه می‌توانید به همان کنترل‌های دستی و پیچ‌های گردان نیز اکتفاء کنید . پس به خاطر داشته باشید دیجیتال بودن اتوی پرسی جزو مزیت‌های آن نیست چون اصل موضوع همانی است که می‌خواهید باقی کار جزو تزئینات و افزایش هزینه‌های شماست به عنوان مثال نشان دادن میزان آب مخزن یا درجه حرارت لحظه برای شما واقعا کارآمد نیست چون پیچ تنظیم و نشانه مخزن می‌تواند همانکار را برای شما انجام دهد. پس به اعداد و ارقام دیجیتالی زیاد دلخوش نکنید.

 

جدول قیمت برخی اتوها در بازار تهران

ردیف

برند

نوع اتو

توضیحات

قیمت (تومان)

1

فلر

مخزن دار

مخزن یک لیتری، جنس کفی ترومالین، 1800 وات، بخار دهی عمودی، سیستم ضد رسوب

435000

2

دلونگی

مخزن دار

مخزن یک لیتری، جنس کفی استیل، 2200 وات، بخار دهی عمودی، ترموستات ایمنی، مخزن جوش آور

620000

3

آ ا گ

مخزن دار

مخزن یک لیتری، جنس کفی استیل، ضد رسوب، تنظیم الکترونیکی حرارت وبخار 2200 وات

380000

4

بوش

مخزن دار

مخزن 3/1 لیتری، 2400 وات، بخار دهی عمودی، جنس کف پالادیوم

950000

5

تفال

بخار

مخزن 3/0 لیتر، کف سرامیک، 2400 وات، تمیزکننده خودکار، سیستم ضد رسوب و بخار دهی عمودی

240000

6

پارس خزر

بخار

مخزن 35/0 لیتری، کف پلی سرامیک، 1320 وات، سیستم ضد چکه، سیستم تمیز کننده رسوبات، کنترل دما متناسب با نوع پارچه، بخار عمودی

98000

7

بوش

بخار

مخزن 3/0 لیتری، جنس کف پالادیوم، سیستم خاموش کن اتوماتیک، بخار عمودی

285000

8

فیلیپس

بخار

مخزن 35/0 لیتری، 2800 وات، سیستم بخار یونی، بخار مداوم تا 50 گرم در دقیقه و بخار لحظه تا 200 گرم در دقیقه

540000

9

مولینکس

بخار

مخزن 3/0 لیتری، بخار 85 گرم در لحظه، 2100 وات ، بخار ممتد 35 گرم

175000

10

فلر

پرسی

ابربخار 110 گرم در دقیقه، 2200 وات، سیستم ضد رسوب، خاموش کن اتوماتیک، پوشش محافظ صفحه، خروجی بخار اتوماتیک

730000

11

بایترون

پرسی

1350 وات، صفحه نچسب، پایه تلسکوپی

720000

12

دومنا

پرسی

2100 وات، 140 بخار در دقیقه، مدت زمان لازم برای شروع به کار 3 دقیقه

1230000

13

بیم

پرسی

تنظیم حرارت از 60 تا 200، سیستم میکرو کامپیوتر مانع سوختگی،

1200000

14

راداکس

پرسی

فیلتر ضد رسوب، فقل مخصوص ایمنی، سیستم اتوماتیک خاموش

1850000

15

ژانومه

پرسی

مجهز به نمایشگر دیجیتالی، زمان آماده به کار 3 دقیقه

800000

 


 
 
جشن طولانی‌ترین شب سال با قیمت‌های سربه فلک کشیده
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:٠٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

یلدای امسال گرانتر از سال گذشته بگذار می‌شود

سردی بازار در گرماگرم دید و بازدیدهای طولانی‌ترین شب سال

رخوت و سردی بازار در کانون گرم شب نشینی یلدا

چله نشینی ایرانیان امسال گرانتر از پارسال

چله نشینی برای ایرانیان امسال چقدر آب می‌خورد؟

بررسی هزینه برگزاری مراسم شب یلدا برای خانوار ایرانی

نویسنده: عماد عزتی

دیرزمانی است شب‌نشینی در طولانی‌ترین شب سال به عنوان یکی از مراسم باستانی ایرانیان شناخته شده است  و دلیلی برای دورهم جمع شدن فامیل؛ اما این عادت پسندیده که از سوی دین مبین اسلام نیز به عنوان صله رحم از آن یاد شده و تاکید است تحت تاثیر برخی عوامل مثل اقتصاد خانواده قرار گرفته و تقریبا حال و هوایش تغییر کرده است.

به خاطر داریم شب‌ چله‌های دوران کودکی را که فامیل بدون دودوتا چهارتای جیبشان منزل بزرگان فامیل دور هم جمع می‌شدند و ما هم کنار تمام بچه‌های فامیل به عشق خوراکی‌های روی میز یا روی کرسی که به سبک خاصی چیده شده بودند و هرکدام برای خودشان فلسفه‌ای و داستانی داشتند منتظر بفرما می‌ماندیم، به راستی چه حال و هوایی بود. درحالی که امروز فامیل همان فامیل است و شب یلدا همان، اما دودوتای محاسبه نشده گذشته امروز جوابش کمی با چهارتای خودمانی متفاوت شده و چیدمان سفره‌اش نیز کمی تغییرکرده است.

هرچند براساس آموزه‌های دین مبین اسلام میهمان حبیب خداوند است و مسلمانان به برگزاری صله رحم بدون تجملات توصیه شده‌اند اما آیا واقعا از خودتان سئوال کرده‌اید شب چله امسال واقعا اگر قصد دور هم جمع شدن را داشته باشید باید چقدر هزینه کنید و شب چله 1393 برای شما چقدر آب می‌خورد؟

جام جم این هفته در آستانه شب چله سری به بازار خوراکی‌های مخصوص این شب بلند با خواص درمانی و طبیعی مخصوص بخود، زده تا علاوه برچند توصیه مفید برای تهیه برخی از اقلام آن کمی از دخل و خرجتان در این طولانی ترین شب سال بگوید. اگرچه امسال ایام سوگواری بازار خرید این شب نشینی را تحت تاثیر خود قرار داده است.

زیر و بم آجیل شب یلدا

همه ما از فواید خوردن خشکبار اطلاع داریم و بدون تردید برای سلامتی خود و فرزندانمان سعی در قرار دادن این مواد پرخاصیت طی ایام مختلف در سبد غذایی خانواده داریم اما فارغ از ارزش غذایی و دودوتا چهارتای هر یک از آنها و حتی خوش خوراک بودن این نوع تنقلات، آجیل شب یلدا شاید به عنوان اصلی ترین خوراک این شب طولانی زیر دندان هر یک از ما مزه دیگری داشته و دارد چنانچه جعفر شهری در کتاب «طهران قدیم» در رابطه با خواص مواد غذایی این شب آورده است: «مردم معتقدند با خوردنی‌های سفره شب یلدا، مثل خوراکی‌های پای سفره هفت‌سین طبیعت گرم خود را می‌توانند سرد کنند و طبیعت سرد خود را گرم. به این صورت که اگر از گرمی مزاج رنج می‌برند، هندوانه و انار و اگر از سردی ناراحت می‌شوند، توت و کشمش و خرما و مثل آن بخورند». درحالی که نباید از سلامتی و کیفیت اصلی‌ترین خوراکی این شب طولانی غافل شد چون افزایش تقاضا در این زمان می‌تواند عاملی برای سودجویی برخی افراد بوده و سلامت شما را به خطر بیاندازد.

براساس رسم و رسوم‌های دیرینه آجیل شب یلدا که به آجیل شیرین نیز معروف شده ترکیبی از برخی از انواع خشکبار (چهار مغز یا هفت مغز)، میوه‌های خشک شده و برخی شیرینی‌ها مثل آبنبات و باسلوق است که هر یک از آنها دارای خاصیتی انکار نشدنی هستند اگر به راه و روش تهیه آنها توجه شده باشد و نباید فراموش کرد همواره کارشناسان بهداشتی و متخصصان علم تغذیه توصیه می‌کنند برای تهیه این نوع خشکبار از انواع بسته بندی با مهر استاندارد و وزارت بهداشت استفاده شود.

  • برقی خطرناک

اگر برای تهیه اجیل شب یلدا به خشکبار فروشی محله مراجعه کرده باشید بدون تردید براقی برخی از انواع خشکبار مثل بادام ، بادام زمینی و برخی میوه‌های خشک شده نظر شما را به خود جلب کرده است و در ظاهر خبر از کیفیت مناسب آنها می‌دهد درحالی که این برق خطرناک واقعا جز بیمای برای شما خبر دیگری نخواهد داشت.

به گفته کارشناسان تغذیه، برخی تولیدکنندگان برای افزایش زمان ماندگاری و البته جلوه ویژه‌ این محصولات اقدام به استفاده موادی واکس مانند (پارافین) در این اقلام خوراکی می‌کنند که مصرف طولانی مدت آنها می‌تواند صدمات جبران ناپذیری به بدن بخصوص کبد مصرف کننده وارد نماید بنابراین بهتر است از خیر این برق خیره‌کننده هنگام خرید آجیل شب یلدا گذشته و زیاد به آن دلخوش نکنید.

  • بو داده یا خام مسئله این است

هرچند براساس رسم و رسوم آجیل شب یلدا از خشکبار خام (تفت داده نشده) تشکیل می‌شود اما ممکن است طعم خوش برخی از انواع آجیل بو داده شده نیز نظر شما را به خود جلب کرده باشد درحالی که نباید فراموش کنیم تفت دادن آجیل می‌تواند عاملی برای پنهان کردن کهنگی و طعم نامطلوب گذشت زمان در خشکبار باشد.

این درحالی است که برخی از فروشندگان سودجو با استفاده از رنگ‌ها (تخمه‌ و پسته زعفرانی) نیز سعی در پنهان کردن کیفیت نامطلوب محصولات خود دارند درحالی که این نوع آجیل می‌تواند خطری نگران کننده برای شما به همراه داشته باشد چون عمدتا رنگ‌های استفاده شده در این مواد جزو رنگ‌های خوراکی و بهداشتی نیستند و با توجه به آلوده بودنشان به برخی فلزات سنگین می‌تواند سلامتی مصرف کننده بخصوص کودکان و بانوان باردار را دوچندان به خطر بیاندازند.

بنابراین اگر قصد خرید آجیل بو داده شده را در کنار آجیل شیرین شب یلدا دارید بهترین تصمیم این است که آجیل خام را خریداری کنید و خودتان در منزل اقدام به تفت دادن آن کنید حتی اگر کاری به ظاهر سخت است.

  • خنده‌ای تلخ برلبان پسته‌ها

یکی از اقلام تشکیل دهنده آجیل شب یلدا پسته است و براساس رسوم قدیمی خندان بودنش حکایت از کیفیت مطلوب آن دارد اما ظاهرا این اصلی‌ترین جزء به عنوان یکی از اما و اگردار ترین خشکبار این شب نشینی است. بطوری که اگر از بحث آلودگی‌های قارچی آن بگذریم برخی افراد سودجو برای خنداندن پسته‌های معمولی خود از روشی که باعث ایجاد فساد و کاهش ارزش غذایی آن می‌شود استفاده می‌کنند. این افراد ابتدا بسته‌های بسته یا معمولی را در آب بسیار داغ برای مدتی قرار می‌دهند و پس از آن به یکباره پسته‌ها را در آب یخ می‌ریزند این شوک حرارتی باعث ترک خوردن پوست پسته و باز شدنش به صورت خندان می‌شود . این فرایند می‌تواند رطوبت داخلی پسته را به صورت مصنوعی و غیر عادی بالابرده و علاوه بر کاهش ارزش غذایی زمینه رشد و فعالیت انواع قارچ بخصوص آفلاتوکسین را فراهم می‌کند.

بنابراین بهترین و عاقلانه ترین کار این است که از خیر خنده بیش از حد پسته‌ها گذشته و نمونه‌های معمولی را انتخاب کنیم حتی اگر لبخندی بر لب نداشتند.

  • آفلاتوکسین را جدی بگیرید

بارها و بارها شنیده‌ایم که کارشناسان تغذیه و مسئولان بهداشتی توصیه می‌کنند برای خرید خشکبار حتما از نمونه‌های بسته‌بندی شده با تایید استاندارد و وزارت بهداشت خریداری کنیم اما ممکن است شما جزو افرادی باشید که خرید سنتی و فله خشکبار را ترجیح می‌دهید و ترک عادت به نوعی برای شما سخت و دشوار است.

این درحالی است که سلامت و کیفیت خشکبار فله به عوامل بسیاری از تولید تا رسیدن آنها به دست شما بستگی دارد و عمده‌ترین این موارد در بحث نگهداری و حمل و نقل آنهاست. بطور چرخه تولید تا مصرف در این مواد خوراکی کمی طولانی است و هر یک از آنها می‌تواند عاملی برای آلوده شدنشان به برخی میکروب‌ها باشد که رطوبت ، دمای محیط و جریان هوا باعث تشدید و تسریع آلودگی انها خواهد شد. اصلی ترین نگرانی از آلودگی بخصوص در خشکبار سم آفلاتوکسین ، نتیجه وجود نوعی قارچ در خشکبار است.

براساس تحقیقات انجام شده وارد شدن این سم به سیستم گوارشی و درنهایت به بدن در موارد طولانی مدت می‌تواند ناراحتی‌های گوارشی و کبدی را به دنبال داشته باشد که در برخی موارد باعث بروز سرطان نیز خواهد شد این نگرانی زمانی افزایش می‌یابد که دریابیم زنان باردار و کودکان بیشتر از دیگران در معرض خطر هستند.

از این رو بهترین راه حل ترک عادت دیرینه خرید خشکبار فله است اما اگر بازهم مزه آنها تفاوت عمده ای با انواع بسته بندی برای شما دارد می‌توانید از فروشگاه‌های معتبر آجیل مورد نظرات را خریداری کرده و پس از ضدعفونی کردن مصرف کنید تا با این روش خطر بروز برخی بیماری‌ها را به حداقل خود رسانده باشید.

 

  • بسته بندی‌های تزئینی ممنوع

هرچه زرق و برق تجمل گرایی و زندگی شهری به آداب و رسوم کهن ما بیشتر وارد می‌شود زمینه نگرانی، سودجویی افراد فرصت طلب و البته دورشدن فامیل از یکدیگر بیش از پیش نمود خواهد داشت، بصورتی که می‌توان رد پای یکی از این موارد را  در شب نشینی‌های شب یلدا مشاهده کرد.

تزئین و سفره‌ آرایی خوراکی‌های این طولانی ترین شب سال از گذشته‌های دور جزو یکی از سنت‌های خانواده بوده که البته حس نوستالژیکی برای بسیاری از ماست چون سینی‌های بزرگ روی کرسی را با کاسه‌های رنگارنگ آجیل، ظروف زیبای میوه و شیرینی را در کنار چای قندپهلو متصور خواهیم شد اما از آنجا که زندگی صنعتی و گرفتاری‌های شهرنشینی بیش از پیش وقت روزانه ما را به خود اختصاص داده مدتی است خبری از این تزئینات سنتی نیست و برخی اقلام حاضری مثل سبد تزئین شده آجیل شب یلدا جای پای خود را در مراسم سنتی ما محکم کرده اند؛ حال آنکه همین موضوع باعث به خطرافتادن سلامتی و البته جیبمان خواهد شد.

به عقیده بسیاری از کارشناسان اینگونه سبدهای تزئین شده از خشکبار مراسم شب یلدا می‌تواند زمینه بسیار مناسبی برای سودجویان باشد تا با استفاده از زیبایی مصنوعی ظروف و سبدهای خوش قیافه محصولات بدون کیفیت و غیر بهداشتی خود را به مصرف کنندگان با قیمت‌های بسیار گرانتر از ارزش واقعی آنها بفروشند. بنابراین بهتر است کمی سلیقه به خرج دهیم و خودمان نسبت به تهیه مواد خوراکی با کیفیت برای تزئین و سفره‌ آرایی شب نشینی شب چله اقدام کنیم چون نه تنها به روحیه خودمان کمک شایانی کرده‌ایم بلکه سلامت و اقتصاد خانوده را نیز در پوشش مناسب حفاظتی قرار داده‌ایم.

 

  • چند توصیه
  1. تا جایی که ممکن است از خرید آجیل فله خودداری نمایید
  2. آجیل‌های مخلوط فرصتی برای سودجویی چون درصد قابل توجهی از آنها از اقلام با خاصیت غذایی بسیار پایین و ارزان قیمت تهیه شده است البته اگر سلامت کل مجموعه زیر سئوال نرفته باشد.
  3. بطور کلی سعی کنید آجیل شب چله را به صورت جداگانه تهیه کرده و خودتان مخلوط کنید با این کار میزان قابل توجهی در اقتصاد خانوده صرفه‌جویی کرده اید.
  4. هنوز هم کمی فرصت باقی مانده و می‌توانید با استفاده از حرارت لوازم گرمایشی منزل یا استفاده از روش‌های خانگی برخی میوه‌های خشک شده لازم را با سلامت و کیفیت بسیار بالایی خودتان تهیه کنید.
  5. هنگام خرید آجیل فله مشتی از آن را برای چند دقیقه داخل مشت خود نگهداری و پس از آن خوب به کف دستتان نگاه کنید اگر رنگی از خشکبار داخل مشتتان روی پوست شما باقی مانند بدون درنگ از خرید خود منصرف شوید چون این خوراکی‌ها رنگ شده هستند.
  6. ظاهر خشکبار و میوه‌های خشک شده را خوب بررسی کنید تا مبادا آفت زده باشند.
  7. تست کردن یکی از روش‌های مرسوم برای تایید کیفیت است بنابراین آن را فراموش نکنید.
  8. از خرید خشکبار مغز شده تاحد امکان خودداری نمایید چون پوست این خشکبار خود مانعی برای آلوده شدن آنهاست.
  9. سعی کنید تا جای ممکن از خرید آجیل وارداتی خودداری نمایید.
  10. رنگ غیر طبیعی برای محصولات را نشانه کیفیت ندانید بلکه مشکلی در پس پرده است.

 

حساب حساب و کاکا برادر!

حالا که از چند و چون انتخاب خشکبار مناسب به عنوان اصلی‌ترین تنقلات این شب نشینی طولانی برای شما گفتیم به قول معروف نوبت به حساب وکتاب رسیده تا ببینم شب یلدای امسال برای یک شب نشینی شش نفره چقدر هزینه خواهد داشت؟ با یک دودوتا چهارتای سرانگشتی می‌توانیم مواد و لوازم خوراکی مورد نیاز را ارزیابی کنیم که عبارتند از : آجیل، 2. شیرینی، 3. میوه 4، چای ، 5. غذا 6. برخی تزئینات اختیاری

برای بررسی هزینه این مراسم می‌توانیم برخی از موارد یاد شده را از فهرست مربوطه مثل تزئینات که شامل شمع و گل یا برخی سفره‌ آرایی‌های خاص است بگذریم اما اقلام اصلی را نمی‌توان فراموش کرد و باید در جدول دخل و خرجمان آنها را کاملا درنظر داشته باشیم. لازم به یادآوری است کلیه قیمت‌ها براساس قیمت مصوب میادین میوه و تربار (تاریخ 19/9/193) درنظر گرفته شده است درحالی که قیمت سطح شهر متناسب با منطقه کمی متفاوت است.

از آجیل شروع می‌کنیم با توجه به تمام توصیه‌های انجام شده برای تهیه یک کیلوگرم آجیل شب یلدا شامل (پسته، بادام، کشمش، گردو ، توت خشک، انجیر، باسلوق ، برگه هلو، برگه آلو، تخمه ژاپنی، تخمه کدو ، تخمه آفتاب گردان و نخودچی) چیزی حدود 50 هزار تومان نیاز داریم و برای تهیه یک کیلوگرم شیرینی تر با قیمت مصوب هم باید 11000 تومان درنظر داشته باشیم. جداول زیر قیمت تک تک اقلام یاد شده را نشان می‌دهند.

قیمت انواع آجیل در میادین  میوه و تربار و سطح تهران

نام محصول

درجه یک

درجه دو

سطح شهر (درجه یک)

آلبالو خشک

10500

8500

12000

آلو بخارا

11000

10000

11500

آلو بخارا

8900

7700

10000

آلو جنگلی درشت

8500

7500

9500

انجیر خشک نیمه پرک ممتاز

35000

30000

36500

انجیر خشک معمولی

16500

14500

17200

بادام با پوست

8000

7000

9200

بادام زمینی غلاف دار

8600

7600

9800

بادام منقا دو پوست(بادام پوست کاغذی)

32000

28000

33000

بادام منقا یک پوست(بادام پوست کاغذی )

35500

33500

38000

بادام هندی ( خام ) سایز 320

35500

33500

37500

بادام هندی ( شور ) سایز 320

36500

34500

38000

برگ زردآلو

11000

9000

12000

برگ قیسی

18000

15000

20000

برگ هلو

11000

9000

12500

پسته احمد آقایی

39000

34000

40000

پسته اکبری

41000

36000

43000

پسته فندقی

35000

30000

38200

پسته کله قوچی

39000

34000

42500

تخمه آفتابگردان ( کله قوچی )

8900

7900

9200

تخمه آفتابگردان شمشیری ممتاز

11000

10000

12200

تخمه جابانی شور(ژاپنی شور)

21000

17000

22000

تخمه جابانی ممتاز(ژاپنی )

24000

20000

25300

تخمه کدو درشت مرمری خام

15500

12500

17500

تخمه کدو درشت مرمری شور

15000

12000

16200

تخمه کدو طرح مشهدی

18500

15500

19800

تخمه کدو گوشتی

19800

17000

20000

تخمه کدو مشهدی ریز

21000

18000

22000

تخمه محبوبی

15900

12900

17500

توت خشک سفید

15200

13400

16500

توت خشک سفید( اعلا )34,000

27000

 

29000

خلال بادام زمینی

12000

10500

13000

سنجد

10000

8500

11000

سویا آجیلی

4900

3900

5500

شاهدانه

6500

5500

7200

فندق با پوست

23000

18000

24500

کشمش پلویی

7500

6500

9200

کشمش سبز پیکانی

12000

10500

13200

کشمش سبز معمولی

10200

8700

11000

کنجد بوداده

11500

9500

13000

کنجد خام

10500

8500

11800

گردو با پوست

26000

21000

28000

گوجه برغان طلایی

9800

8800

10000

گوجه برغان سیاه

9800

8800

10000

مغز بادام

39500

34500

42000

مغز بادام زمینی ( پسته شامی )

9500

8000

11000

مغز پسته

68000

58000

71000

مغز فندق

53000

48000

56000

مغز گردو

47000

42000

48500

مغز گردو دو پر سفید

52000

---

54200

مویز بدون هسته

16000

13000

17000

مویز با هسته

9800

8300

11000

نخودچی دو آتیشه ( بی نمک )

7200

6200

8000

نخودچی دو آتیشه ( شور )

7200

6200

8200

نخودچی سفید بدون پوست ( گل )

6500

5500

8000

توضیح: قیمت‌ها به تومان ذکر شده است

قیمت شیرینی در فروشگاه‌های سطح شهر

نوع شیرینی

 قیمت مصوب

 قیمت فروش واقعی

شیرینی تر و خامه‌ای (درجه یک)

10500

12000

شیرینی گل محمدی (درجه یک)

8000

9500

شیرینی زبان و پاپیونی (درجه یک)

9000

10500

شیرینی برنجی (درنج یک)

9000

10000

کیک یزدی (درجه یک)

7000

8000

 

  • ·         قیمت فروش واقعی در محدوده خیابان میرداماد، شریعتی، دولت و میدان تجریش
  • ·         قیمت‌ها به تومان

 

اما ظرف میوه با محاسبه دقیقا یک کیلوگرم از هر نوع میوه کمی ارزانتر از ظرف آجیل و تنقلات شده است این ظرف با توجه به جدول زیر رقمی حدود 20 هزار تومان خواهد بود حال اگر یک هندوانه 5 کیلوگرمی میناب با قیمت مصوب هر کیلو 1100 تومان به آن اضافه شود جمع کل ظرف میوه این شب خاطره انگیز 25500 تومان خواهد شد.

نوع میوه

قیمت (تومان)

انار

3000

لیموشیرین

2500

موز

3350

سیب لبنان

2900

نارنگی

3100

خیار گلخانه‌ای

2450

پرتقال تامسون شمال

2550

جمع کل

19850

 

پس از گپی دوستانه و کمی گفت و شنود فامیل درکنار خوردن تنقلات و میوه و شعرخوانی نوبت به نشستن سر سفره شام رسیده است و در این زمینه یک نوع غذا همان زرشک پلوی خودمانی از سوی کدبانوی خانواده تدارک دیده شده است .

مواد لازم این شام خانوادگی حدود 2 کیلو گرم مرغ تازه پاک شده و بسته بندی با قیمت مصوب  هرکیلوگرم 6370 تومان، نزدیک به یک کیلوگرم برنج هاشمی 6800 تومان (برنج شیرودی کیلویی 4700 تومان و برنج وارداتی محسن نیز هرکیلو 5200 تومان) ، روغن ، زرشک و زعفران (در مجموع نزدیک به 5000 هزار تومان) که برای تکمیل شدن سفره یک عدد ماست کم چرم 2300 تومان و یک ظرف سالاد فصل با قیمتی حدود 4000 هزار تومان درنظر گرفته شده است.  صورتحساب این سفره دلچسب نیز در جمع حدود 30 هزار تومان خواهد شد.

حالااگر چرتکه شب یلدای سال 1393 را تراز کرده و شروع به بالا و پایین بردن مهر‌ه‌هایش در ردیف های یکان و دهگان کنیم جمع کل این شب نشینی حدود 116500 تومان در خوش بینانه ترین حالت و بدون هرگونه تجمل‌گرایی خواهد شد حالا اگر قصد خرید از فروشگاه‌های سطح شهر و البته کمی چاشنی تجمل را در این شب نشینی خاطره انگیز داشته باشیم ، صورتحساب شب چله امسالمان تفاوت قابل ملاحظه‌ای خواهد داشت. 

 


 
 
سرعت پخت غذا برایتان چه هزینه‌ای دارد؟
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

بررسی بازار پرسروصدای زودپز برای آنهایی که فرصت آشپزی ندارند

نویسنده: عماد عزتی

جای تردید نیست با دیدن نام زودپز دوباره همان سر و صدای مخصوص آشپزخانه دوران کودکی بخصوص آبگوشت روزهای تعطیل را به خاطر می‌آوریم؛ روزهایی که سفره‌ رنگینش در کنار دیگر افراد خانواده و فامیل حکایت از صمیمتی وصف ناشدنی داشت؛ اما امروزه با کمتر شدن آن صدای معروف خبری از صفا و صمیمت جمع شدن فامیل کنار هم نیست بلکه این کمبود وقت کدبانوی خانه است که برای تهیه غذا دوباره زودپز را روی کار آورده.

 هرچند هنگامی که ارقام نجومی این وسیله ظاهرا ساده را پشت ویترین فروشگاه می‌بینیم ناگهان تمام مزه‌ خوراک روزهای تعطیل دوران کودکی و امروز خانواده را فراموش می‌کنیم و از خود می‌پرسیم ، چه فن‌اوری خاصی در این وسیله ظاهرا ساده که مدت‌هاست صدایش در اکثر منازل شنیده می‌شود به کار رفته  و چرا این قیمت برایش تعیین شده است؟

این سئوال‌ها و چند سئوال دیگر درباره چگونگی و معیارهای تهیه زودپزی مناسب خانواده باعث شد تا این هفته جام جم سری به بازار پرحرارت و فشرده زودپز در سبزه میدان و تیمچه‌هایش بزند تا برایتان از دلایل گرانی و چند و چون انتخابی مطمئن این وسیله بگوید؟ چون در صورت انتخاب صحیح و البته نگهداری اصولی از زودپزی که امروز می‌خرید، می‌توانید با توجه به طول عمر بالای این وسیله آن را به فرزند خود یادگاری بدهید.

زودپز چیست؟

بطور کلی با صنعتی شدن زندگی اکثرا فرصت طبخ غذا همانند گذشته زیاد در اختیار بانوان نیست و انواع و اقسام لوازم و تجهیزات آشپزخانه برای جبران این فرصت محدود و طبخ غذایی لذیذ توسط بانوان روانه بازار شده است و یکی از این لوازم که حدود هشتاد سال پیش برای اولین بار در آشپزخانه‌ها به کار گرفته شد همان زودپز خودمانی است؛ وسیله‌ای که با استفاده از فشار بخار و حرارت می‌تواند شرایط طبخ غذا را به گونه‌ای تنظیم کند تا سریعتر آماده شود. این وسیله با توجه به کاهش زمان پخت در کنار حفظ ارزش غذایی مواد خوراکی در حد قابل قبول توانست به سرعت جایگاه محکمی برای خود در میان دست و پا کند و تا امروز نیز جزو لوازم محبوب کابینت آشپزخانه‌ باشد. 

اما همین جایگاه ویژه در کنار خوشنامی زودپز که با بکارگیری فشار بخار و حرارت داخل دیگش به ارمغان آمده بود به دلیل برخی مشکلات در طراحی اولیه و استفاده نادرست کاربران مشکل ساز شد و تولید کنندگان را برآن داشت تا در طراحی خود تجدید نظر و با بکارگیری فن‌اوری‌های نوین مدل‌های جدید زودپز را با سروصدا و خطرات کمتر اما کارایی بیشتر برای کاربران و علاقمند تولید و روانه بازار کنند.

ایمنی را جدی بگیرید

همانطور که اشاره شد نحوه کارکرد این وسیله طبخ غذا، استفاده از بخار تحت فشار و حرارت است بنابراین این سیستم تحت فشار می‌تواند در صورت رعایت نکردن برخی موارد ایمنی توسط مصرف کننده و استفاده از مواد اولیه نامناسب از سوی سازنده باعث ایجاد مشکلاتی غیر قابل جبران شود. از این رو بد نیست کمی درباره انواع مواد اولیه این وسیله بدانیم تا هنگام خرید بهترین گزینه را متناسب بودجه و اقتصاد خانواده انتخاب کنیم.

بطور کلی زودپز از دو قسمت اصلی درب و بدنه تشکیل شده است که هر دو بخش  با مواد اولیه مختلفی از جمله آلومینیوم، استیل، چدن و سرامیک یا ترکیبی از همه تولید می‌شود این درحالی است که اصول طراحی مختلف و استفاده از فن‌اوری‌های نوین را می‌توان در طراحی محفظه‌های خروج بخار و درب زودپز به وضوح دید؛ هرچند نمی‌توان از طراحی کفی زودپز به عنوان بخشی بسیار مهم در این وسیله نمی‌توان به سادگی گذشت. چون امروزه تولید کنندگان برای کاهش مصرف انرژی هنگام طبخ غذا و راندمان بالا با استفاده از کفی‌های چند لایه که  از لایه‌های فلزی و سرامیکی در آنها استفاده شده است علاوه بر کاهش مصرف انرژی برای طبخ غذا امکان سوختن یا از بین رفتن مواد داخل ان را برای کاربران به حداقل خود رسانده اند به این ترتیب که مواد سرامیکی لایه میانی باعث توزیع متناسب و قابل قبول حرارت در بدنه زودپز می‌شود.

این درحالی است که نباید فراموش کرد اگرچه زودپزهای آلومینیومی سبک‌تر و ارزانتر از دیگر انواع آن هستند ولی واقعا ارزش هزینه کردن را ندارد چون دربسیاری از موارد به سرعت آسیب دیده و از بین خواهند رفت یا اینکه تهیه غذایی بدون سوختگی درآنها تقریبا غیر ممکن است.

 اما وقتی به درب زودپز که قرار است فشار زیادی را تحمل کند، نگاه می‌کنیم درخواهیم یافت این بخش از زودپز شاید به ظاهر بسیار ساده طراحی شده اما در پس این سادگی استانداردهایی بسیار بالا نهفته است. بطور کلی براساس استانداردهای تعیین شده فشار داخلی زودپز برای راندمانی حداکثری 15PSI تعیین شده است که کمتر یا بیشتر بودن این فشار می‌تواند منجر به ایجاد مشکلاتی برای کاربران بشود.

 بنابراین از آنجا که فشار15PSI  بسیار بالاست ؛ باید درب زودپز به گونه‌ای با بدنه جفت شود که به سادگی هنگام رسیدن دستگاه به حداکثر فشار از ان جدا نشود چون در غیر این صورت می‌توان از زودپز محبوب آشپزخانه‌ها به عنوان بمبی ساعتی در خانه یاد کرد به همین دلیل طراحی بست‌های مخصوص در محل اتصال درب با بدنه و البته قفل‌های داخلی و خارجی  طراحی شده در این بخش از زودپز با توجه به محفظه کنترل خروجی فشار اضافه توانسته محصولات جدید را تا حد زیادی برای کاربران ایمن کرده و مانع از بروز حادثه برای آنها باشد.

 از این رو هنگام خرید ابتدا به میزان فشار تولید شده توسط سیستم که معمولا روی بدنه یا کاتالوگ زودپز نوشته شده خوب دقت کنید و پس از آن به نوع قفل‌ها (داخلی و خارجی)، (سیستم کنترل فشار داخلی) و در نهایت علامت استاندارد و ایمنی‌ حک شده روی بدنه این وسیله توجه داشته باشید تا مبادا سلامتی شما و خانواده به خطر افتاده باشد. این درحالی است که اکنون بسیاری از تولیدات دارای درجه تنظیم فشار داخلی هستند و کاربر می‌تواند بسته به نوع مواد غذایی و فرصتی که قصد منتظر ماندن برای آماده شدن غذایش در اختیار دارد آن را تنظیم نماید.

چند لیتر نیاز داریم؟

یکی از عمده سئوال‌هایی که ذهن بسیاری از خریداران زودپز را به خود مشغول کرده حجم مناسب خانواده است. برای یافتن پاسخ مناسب کافی است به این موضوع دقت داشته باشیم که واحد اندازه گیری اندازه زودپز در بازار لیتر تعیین شده و در حال حاضر زودپزهای موجود بازار با اندازه‌های 4، 6 و 8 لیتری روانه بازار مصرف می‌شوند. اما نکته ظریفی که معمولا خریداران به آن توجه ندارد این است که با توجه به ایجاد فشار بخار و افزایش دما نمی‌توانیم بیشتر از دو سوم حجم زودپز را مورد استفاده قراردهیم از این رو با درنظر گرفتن این محدودیت برای خانواده می‌توانید حجم مورد نیاز را محاسبه نمایید.

 بنابراین در شرایط استاندارد زودپز چهار لیتری برای خانواده‌ای حداکثر سه نفره کافی است و نباید فراموش کنیم در صورت پرکردن بیشتر از این حد استاندارد زودپز با مواد هنگام رسیدن این وسیله به حداکثر فشار داخلی باید منتظر خروج بخار و آب و خرده‌های غذا از داخل محفظه‌های کنترل بخار داخل دستگاه باشیم که اتفاقی بسیار خطرناک برای کاربران است.

برقی یا معمولی مسئله این است؟

هرچند زودپز تقریبا بیش از هفتاد سال است که وارد آشپزخانه‌ها شده اما به تازگی نمونه‌های برقی آن نیز در فروشگاه‌ها خودنمایی می‌کنند حال آنکه به دلایل مختلف این نوع زودپزهای بسیار زیبا هنوز به خوبی دل خریداران را نبرده و طعم طبخشان زیر دندان خریداران خوش نیامده است.

بطور کلی در هر دو مورد یعنی زودپزهای برقی یا معمولی روش طبخ کاملا مشابه است اما تفاوتی عمده راه این دو را از یکدیگر جدا کرده است که عبارت است از منبع تولید گرما. در نمونه‌های برقی این خود دستگاه است که با استفاده از انرژی برق حرارت مورد نیازش را متناسب با برنامه‌ای که کاربر برایش تعیین کرده تنظیم می‌کند اما در نمونه‌های سنتی کاربر با استفاده از منبع حرارتی دیگر مثل اجاق گاز محتویات داخل زودپز را به درجه حرارت مورد نظرش می‌رساند و در نهایت غذای آماده را درکنار خانواده نوش‌جان می‌کند.

این درحالی است که براساس نظرسنجی‌های انجام شده نمونه‌های برقی به دو دلیل عمده هنوز نتوانسته‌اند نظر کاربران را به خود جلب کنند و درواقع بازار را به رقیب دیرینه خود واگذار کرده‌اند چون 1. شرایط گارانتی کمتری نسبت به زودپزهای سنتی دارند درحالی که گارانتی و خدمات پس از فروش دو فاکتور بسیار مهم هنگام انتخاب زودپز هستند(زودپزهای سنتی 10 سال گارانتی در شرکت‌های معتبر دارند و برقی‌ها در خوش بینانه‌ترین حالت 2 سال) 2. هزینه نگهداری بالا چون بسیاری از زودپزهای برقی دارای انواع و اقسام نمایشگرهای دیجیتالی همراه با سنسورهای سنجش درجه حرارت یا زمان پخت هستند و با توجه به تحت فشار بودن کل سیستم طول عمر کوتاه‌تری نسبت به پسرعموهایشان دارند. بنابراین اکنون بهترین و اقتصادی‌ترین انتخاب مربوط به زودپزهای سنتی است هرچند شکل و شمایلشان کاملا با نوادگانشان متفاوت شده است.

توصیه‌های ایمنی

  1. پس از هربار استفاده نوارهای داخلی (واشر) درب زودپز را خوب کنترل کنید و در صورت مشاهده هرگونه پارگی یا ترک آنها را با نوار نو جایگزین نمایید.
  2. پس از هربار استفاده خوب داخل درب و محفظه خروج بخار اضافه را بشویید و مراقب هرگونه گرفتگی باشید.
  3. روش خنک کردن سریع بهترین روش برای کاهش فشار داخلی زودپز است برای این کار یا بدنه زودپز را زیر شیر آب سرد روان قرار دهید یا اینکه آن را داخل سینک ظرفشیویی که با آب سرد پرشده قرار دهید اما فراموش نکنید باید نهایت صرفه‌جویی در مصرف آب را نیز مد نظر داشته باشید.
  4. هرگز قبل از خروج کامل بخار داخل زودپز درب آن را باز نکنید و برای خروج بخار به یکباره شیر تنظیم کننده فشار را کاملا باز نکنید چون آب و محتویات زودپز تحت فشار بیرون ریخته و ممکن است برای شما خطراتی به همراه داشته باشد.
  5. تصور نکنید زودپز وسیله‌ای با کاربرد بسیار ساده است بنابراین قبل از خروج از مغازه از فروشنده بخواهید نحوه کارکرد این وسلیه را برای شما کاملا توضیح داده و قبل از استفاده نیز خودتان دفترچه راهنما را مطالعه نمایید.
  6. تا حدا امکان از زودپزهای تایمردار استفاده کنید چون بسیاری از زودپزهای کنونی سروصدای زیادی تولید نمی‌کنند و ممکن است شما سرگرم انجام دیگر کارهای روزانه خود فراموش کنید به موقع شعله زیر زودپز را خاموش کنید.
  7. هرگز از مدل‌هایی که دارای لایه نچسب داخلی هستند انتخاب نکنید چون فقط هزینه اضافه پرداخت کرده اید با توجه به سیستم پخت زودپز این لایه نچسب به سرعت از بین رفته و خاصیت خود را از دست خواهد داد.
  8. قفل ایمنی زودپز را جدی بگیرید.

 
 
عجایب خلقتی دیدم در این بازار!
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٩:٠۱ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

رنگ و وارنگ از همه رنگ میوه

بدوبدو باغت آباد ...

برخی میوه‌های عجیب از گوشه و کنار جهان

نویسنده: عماد عزتی

همه ما درباره فواید خوردن میوه‌ و اهمیت آن در سلامت بدن مطالب بسیاری شنیده یا خوانده‌ایم و بدون تردید نام بسیاری از این نعمات الهی را متناسب با محل سکونت خود یا حتی کمی دورتر در ذهنمان ثبت کرده‌ایم اما دور از ذهن نیست اگر نام بسیاری از میوه‌هایی که مردم دیگر مناطق جهان می‌خورند را ندانیم و حتی تصوری از مزه‌ آنها نداشته باشیم. پس آماده باشید چون جام جم این هفته برای شما بشقابی پر از رنگ و طعم از میوه‌های ناشناخته تدارک دیده است هرچند بازهم هنوز تعداد بیشمار دیگری باقی خواهد ماند.

کارامبولا؛ ستاره‌ای در سبد میوه

دیدن ستاره‌ها در آسمانی صاف و پاکیزه شب همیشه یکی از تجربیات زیبای بشر بوده و هست اما وقتی ستاره‌ای در بشقاب میوه باشد کمی جای تعجب است و حس کنجکاوی ناخودآگاه دستمان را به سمت آن برای تجربه طعمش دراز می‌کند. استار فروت یا کارامبولا میوه‌ای با 5 پره که وقتی برشی عمودی به آن ستاره‌ای در دست داریم که معمولا به رنگ سبز است و گاهی با رنگی زرد در سبد میوه دیده می‌شود. استارفروت بیشتر در کشورهای گرمسیری مثل تایلند، هندوستان، مالزی و اندونزی رشد و تولید می‌شود هرچند در برخی از مناطق کشورمان نیز قابل پرورش است اما هنوز در سبد غذایی کشورمان جایی به خود ندیده است. مزه ترش و شیرین این میوه گرمسیری که بیانگر وجود مقادیر قابل توجهی از آنتی اکسیدان و ویتامین C است باعث شده تا در بسیاری  از کشورها به عنوان بخشی از سالادهای تابستانی یا سبد میوه را به خود اختصاص دهد. بد نیست بدانیم برای نوش جان کردن این میوه نیازی به پوست کندن نداریم و هسته‌ای هم درکار نیست اما فراموش نکنید آنهایی که لکه دارند و کمی پوستشان به رنگ قهوه‌ای تبدیل شده قابل مصرف نیستند و با توجه به توصیه پزشکان افرادی که از بیماری نارسایی کلیه رنج می‌برند باید مزه و طعم این میوه را فراموش کنند.

 

ساپادیل؛ معجونی از طعم

میوه‌ای که زادگاهش مکزیک ، برخی از کشورهای کارائیب و آمریکای مرکزی بوده هم اکنون در بسیاری از کشورهای گرمسیری بخصوص جنوب شرق آسیا کشت شده و در اقص نقط جهان مصرف می‌شود. این  میوه که از تیره سیب کاستر است پوستی سبز رنگ که با رسیدن بیش از حد به زرد رنگ تبدیل می‌شود طعمی از توت فرنگی و آناناس را همراه با کمی لیموترش به خود  گرفته است و باید برای تجربه طعم منحصربفرد آن پوستش را جداکنیم تا میوه سفید رنگی با دهها هسته سیاه نمایان شود هرچند تعداد زیاد هسته‌ها کمی خوردنش را سخت کرده اما تجربه معجونی از طعم‌ها در یک میوه واقعا لذتبخش است.

جالب است بدانیم این میوه به دلیل طعم خاص و منحصربفردش استفاده بسیاری در صنعت ژله، شیرینی پزی و بستنی سازی دارد و یکی از دسرهای بسیار محبوب در کشور مکزیک که مخلوطی از ساپادیل همراه با شیر ، خامه و شکر است. بومیان مکزیک معتقدند آب این میوه یا چای آن می‌تواند برای انواع دردهای معده مفید بوده و پوره شده ساپادیل مرحمی بر زخم‌هاست. این درحالی است که این میوه مقادیر قابل توجهی کربوهیدارت داشته و سرشار از ویتامین C و انواع ویتامین B است.

پشن فروت ؛ ضد سرطان

این میوه که به میوه اشتیاق نیز معروف شده زادگاهش در جنوب آمریکاست اما با توجه به نوع آب و هوایی که برای رشد و تکثیر نیاز دارد امروزه در بسیاری نقاط جهان چون هندوستان، جزایر کارائیب، پرو، هاوایی، اندونزی، برزیل ، مالزی و استرالیا با دو رنگ ارغوانی و زرد رنگ تولید می‌شود که رنگ زرد آن بزرگ‌تر و اسیدی تر از نوع ارغوانی آن است. پشن فروت دارای پوستی همانند چرم با دانه‌های ریز سفید رنگ که طعم اصلی آن مربوط به ماده لزج با دانه‌های سیاه داخلی آن است این میوه با طعمی بین پرتغال و لیموترش به عنوان یکی از میوه‌های محبوب سراسر جهان شناخته شده که هم به صورت خام مصرف می‌شود و هم برای تهیه انواع دستر کاربردهای فراوانی دارد در مناطق گرمسیری عصاره (پوره شده بدون پوست) میوه پشن فروت را همراه یخ به عنوان آب میوه‌ای گوارا در هوای گرم استفاده می‌کنند.

 این درحالی است که براساس تحقیقات علمی میوه اشتیاق دارای کربوهیدرات ، پروتئین، فیبر، کلسیم ، پتاسیم ، فسفر و آهن است و از این رو درمانی برای فشار خون . هرچند دربرخی کشورها مثل هندوستان جوشانده برگ گیاه اصلی این میوه به عنوان دمنوشی آرامش بخش و درمان بر آسم و اختلالات گوارشی شناخته شده است اما به تازگی دانشمندان دریافتند مهمترین خاصیت میوه اشتیاق ضد سرطان بودنش، است.

رامبوتان؛ میوه ای پر از مو

شاید خواندن نام این میوه کمی خاطر شما را تلخ کرده باشد اما فریب ظاهر و نام چندش آور این میوه را نخورید چون تجربه طعم و مزه آن می‌تواند نظر شما را 180 درجه تغییر داده و شما را به عنوان یکی از مشتری‌های دایم آن تبدیل کند. این میوه مودار با دو رنگ قرمز و زرد که زادگاهش مناطق گرم و استوایی بوده، هم اکنون به میزان انبوهی در کشورهای مالزی، اندونزی ، ویتنام و تایلند تولید می‌شود.

طعم این سرخالوی مژکی چیزی شبیه به انگور با دانه‌ای بزرگ در میانش است و برای نوش جان کردن این میوه نیازی نیست نگران صدمه دیدن دستتان باشید چون پرزهای رامبوتان بسیار نرم و با دست می‌توان غلاف میوه را باز کرد تا به میوه اصلی رسید. برای انتخاب میوه خوشمزه کافی است به رنگ آن خوب دقت کنید چون هرچه تیره‌تر (زرد و قرمز) باشد نشانه رسیده شدن کاملش خواهد بود. اما فراموش نکنید رامبوتان زرد رنگ کمی ترش‌تر از نمونه قرمز آن است.

بطور کلی رامبوتان را هم به صورت خام و هم کنسروی مصرف می‌کنند اما از هرنوع که باشد سرشار از ویتامین C و کلسیم است گرچه مقادیر بالای آهن باعث شده تا این میوه را درمانی برای در افراد کم‌خون بشناسند از سوی دیگر رامبوتان ضد کرم است و برای رفع اسهال، میوه‌ای مفید است و جوشانده پوستش برای درمان برفک مفید است.

دوریان ؛ بدبویی سرشار از ویتامین

بطور کلی همه ما انتظار داریم وقتی میوه‌‌ای را دربشقاب مقابلمان پوست می کنیم یا اینکه آن را نزدیک دهان خود می‌بریم عطر و بویی خاص و خوب داشته و ذائقه ما را تحریک کند اما اینبار نه تنها بشقاب بلکه از چندمتری این میوه پر از خاصیت هم نمی‌توان گذشت چون دوریان به عنوان بدبوترین میوه جهان شناخته شده و برخی رستوران‌ها ، هتل‌ها و تمامی شرکت‌های هواپیمایی از ورودش به داخل محوطه بسته جلوگیری می‌کنند. این میوه گرمسیری که هم اکنون به عنوان یکی از مهمترین میوه‌های صادراتی تایلند به شمار می‌رود دارای  شکل ظاهری شبیه به هندوانه اما خاردار با پوستی بسیار سخت است که برای رسیدن به میوه داخلی باید با وسیله‌ای این پوست سخت و خاردار را بشکنیم ؛ فراموش نکنید اگر از زیر درخت این میوه عبور می‌کنید کاملا احتیاط کنید چون در صورت سقوط یکی از آنها ممکن است جراحاتی به شما وارد شود، هرچند در اندونزی مشهور شده در صورت سقوط این میوه روی فردی نشانه خوششانسی اوست. میوه داخل دوریان در دو رنگ زرد و قرمز وجود دارد که در میانش هسته‌ای بزرگ قرار گرفته است.

 اگر از بوی بسیار بد این میوه (شبیه پیاز گندیده) بگذریم درباره مزه آن یک قانون کلی وجود دارد که می‌گوید اگر فردی این میوه را امتحان کنید یا واقعا عاشقش می‌شوید یا اینکه بطور کلی از کرده خود پشیمان خواهد شد چون طعم شیرین مخصوص آن واقعا با هیچ میوه‌ دیگری که تاکنون امتحان کرده‌اید شباهت ندارد. این میوه هم به صورت خام مصرف می‌شود و هم به صورت پخته شده در برخی از غذاهای محلی و دسرهای بین المللی.

اما این بدبوی بزرگ دارای مقادیر قابل توجهی از قند و چربی است و از این رو برای بانوان باردار و افرادی که دارای دیابت یا فشار خون هستند بسیار مضرر تشخیص داده شده است. این درحالی است که عصاره بدبوترین میوه جهان اکنون در بسیاری از نوشابه‌های انرژی‌زا استفاده شده و تولیدکنندگان آمریکایی نوعی مکمل غذایی از آن تهیه می‌کند البته فراموش نکنید هرگز این میوه را با قهوه میل نکنید چون سوءهاضمه در کمین شماست.

پی‌تایا؛ اژدهای میوه‌ها

یکی از میوه‌های عجیب در جهان اطراف ما با توجه شکل بسیار خشن و سرخ رنگش به  میوه اژدها یا گلابی توتفرنگی معروف شده که منشاء کاکتوسی داشته و زادگاهش کشور مکزیک است، هرچند اکنون در بسیاری از کشورهای گرمسیری مثل تایوان ، ویتنام ، تایلند ، فیلیپین ، سریلانکا ، مالزی ، بنگلادش، اوکیناوا ، هاوایی ، شمال استرالیا و جنوب چین در حجم انبوهی تولید و روانه بازار می‌شود. اگر اژدها میوه را به صورت عمودی برش دهید میوه اصلی (قسمت خوراکی) شامل ماده نرم و آبادار با دانه‌های سیاه رنگ ظاهر می‌شود که عطر و بویی منحصربفرد دارد. پی‌تایا در 5 رنگ متفاوت در بازار با طعمی شبیه گلابی موجود است که میوه قرمز شیرین ترین و سفید رنگش طعمی ترش تر به خود گرفته است. اژدها میوه گرچه ظاهری ترسناک به خود گرفته اما سرشار از ویتامین و املاح معدنی است و به عقیده پزشکان طب سنتی برای جلوگیری از سرطان روده و دیابت بسیار مفید است این درحالی است که املاح معدنی این میوه می‌تواند درمانی برای آسم ، فشار خون و کاهش کلسترول خون باشد و چون دارای اکسیدان‌های قوی است از تجمع سلول‌های سرطانی در دیگر نقاط دستگاه گوارشی نیز جلوگیری کند.

دست بودا؛ میوه‌ای ترسناک

این میوه که در خانوده مرکبات جای گرفته در کشورهای معتدل کشت و تولید می‌شود اما هندوستان و چین جزو تولید کنندگان برتر آن هستند. این میوه سنگین که دارای پوست بسیار زخیمی است و بیشتر به عنوان طعم دهنده در صنایع غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد هرچند آنتی اکسیدان مناسبی برای جلوگیری از بیماری چربی خون است اما مردم چین و ژاپن به دلیل عطر بسیار خوش این میوه آن را برای معطر کردن فضای داخلی خانه و لباس‌هایشان به کار می‌برند. فراموش نکنید میوه اصلی آن با طعمی شیرین در بخش‌های انگشت مانندش قرار گرفته و بیشتر بدون آب است که برای رسیدن به آن باید از شر پوست زخیم آن خلاص شوید. میوه شیرین مزه دست بودا بیشتر برای تهیه دسر و به صورت کمپوت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خیار آفریقایی؛ ظاهری متفاوت

شاید با دیدن نام خیار همان طعم همیشگی و ظاهر عادی این میوه پرخاصیت را به خاطر آورده باشید اما اینبار این میوه به خربزه شاخدار نیز شهرت یافته است و ظاهری کاملا متفاوت با آنچه شما تصور کرده‌اید روانه بازار شده است. همانطور که از نام این میوه مشخص می‌شود مخصوص منطقه آفریقاست و کمتر در کشورهای دیگر دیده شده اما آمریکای مرکزی، استرالیا و هندوستان نیز به عنوان تولید کننده آن هستند. خیار آفریقایی بیضی شکل به اندازه مشت دستتان با خارهایی اطرافش با رنگ زرد یا سبز است که برای رسیدن به میوه اصلی باید پوست کنده شود و تازه شبیه بافت داخلی همان خیار خودمانی خواهد شد اما باطعمی شبیه به لیموترش و موز گرچه برخی معتقدند مزه آن همانند خیار نمک زده است.  این میوه هم به صورت خام مصرف می‌شود هم برای تهیه انواع دسرهای محلی کاربرد فراوانی دارد. این میوه به دلیل سرشار بودنش از آب به عنوان میوه‌ای برای رفع عطش بسیار مفید است.

آکه ؛ میوه‌ای با رنگ خطر

بسیاری از جانداران و گیاهان موجود روی کره زمین با استفاده از رنگ‌های متفاوت به دیگران این هشدار را می‌دهند که باید مراقب خطرات اطراف خود باشیم و میوه آکه نیز یکی از آنهاست این میوه که به عنوان میوه ملی جامائیکا از آن یاد می‌شود دارای پوستی چرمی و قرمزرنگ بسیار سمی است که گنجی پر از ویتامین و پروتئین را درخود جای داده. نشانه رسیدن این میوه این است که باید غلاف قرمز رنگ میوه اصلی روی درخت از هم باز شده و سه دانه سیاه همراه پوششی سفید رنگ که دور آن پیچیده شده نمایان شود و در واقع قسمت خورکی آکه همان غلاف سفیدرنگ دور دانه‌های سیاه داخلی آن است و باید با احتیاط کامل به آن رسید بنابراین بهتر است برای لذت خوردن آن از دستکش استفاده کنید. گوشت داخل این میوه که طعم مغزهای گیاهی را می‌دهد، اغلب در آب نمک یا شیر جوشانده شده و سپس کمی در کره سرخ می‌شود. این میوه، همچنین با ماهی و روغن زیتون یا در خورشت‌ها به همراه برنج خورده می‌شود.

 آکه سرشار از اسیداستئاریک، پالمیتیک و لینولئیک و روغن‌های امگا 6 است که جزو میوه‌های انرژی‌زا قرار گرفته است اما این پایان خاصیت این میوه نیست چون کربوهیدرات‌ها و ویتامین‌های ب، ث و پتاسیم و کلسیم بسیار زیاد آن می‌تواند برای بدن بسیار مفید باشد.

مونسترا دلیسیوسا؛ بمبی از انرژی

این میوه‌که زادگاهش در جنگل‌های بارانی آمریکای مرکزی است تقریبا منحصر بفرد باقی مانده و هنوز در دیگر نقاط جهان زیاد دیده نشده است. شکل ظاهری آن چیزی شبیه به خوشه ذرت است اما با پوستی سخت و فلس‌دار بد نیست بدانید تنها بخش غیرسمی این گیاه، قسمت داخلی این غلاف چیزی شبیه به آناناس است که یکسال برای خوردنش باید تحمل داشته باشید؛ است و نشانه رسیده شدن میوه فاصله گرفتن فلس‌ها از یکدیگر است. مونسترادلیسیوسا بیشتر برای تزئین سالادها و دسر استفاده می‌شود و طعمی بین موز و آناناس دارد. توجه داشته باشید میوه کال می‌تواند سمی و برایتان دردسرساز باشد در حالی که میوه رسیده سرشار از ویتامین ث است درحالی که بافتن مولکولی آن به نوعی است که انرژی بالای میوه را هنگام خوردن به سرعت در بدن آزاد می‌کند و به نوعی انرژی‌زاست از این رو به آن بمب انرژی نیز می‌گویند.

منگوستین؛ ملکه میوه‌های استوایی

زادگاه واقعی این میوه هنوز دقیقا معلوم نشده اما همه محققان و گیاهشناسان یکصدا آنرا جزو میوه‌های استوایی می‌دانند و به دلیل ویتامین‌های متعددی که در آن وجود دارد به آن لقب ملکه میوه‌های استوایی داده‌اند.

ترگیل یا منگوستین میوه‌ای شبیه بادمجان دلمه‌ای اما کوچکتر با پوستی هم رنگ بادمجان و  وقتی پوست آن‌را بگیرید، داخل آن لطیف‌ترین میوه دنیا که شیرین، آبدار و بسیار لذیذ است را مشاهده خواهید کرد. موقع خرید این میوه دقت کنید، ابتدا پوست آن‌را کمی با انگشت فشار دهید اگر نرم بود سالم است ولی اگر سفت بود و اثر انگشت شما در آن معلوم نشد داخل آن خراب شده است.

این میوه که در واقع محصولی از جنوب شرق آسیاست در کشورهایی چون کامبوج، چین، اندونزی، مالزی، سنگاپور، تایوان  و تایلند تولید و روانه بازارهای جهانی می شود.

منگوستین از دوران باستان برای درمان بیماری‌هایی که با تب‌ همراه است ، استفاده شده است. گمان می‌رود به دلیل خاصیت آنتی باکتریالی و ضد التهابی آن باعث کاهش عفونت و در نهایت از بین رفتن علایم تب در بن خواهد شد. این درحالی است که از این میوه می‌توان در درمان اسهال، عفونت‌های مجاری ادراری و اگزما نیز بهره برد. هرچند پژوهش‌ها نشان داده است انواع گوناگونی از ترکیبات بیولوژیکی فعال، به نام «گزانتون‌ها» در پوسته‌ این میوه وجود دارند که می‌توانند فواید متعددی برای بدن داشته باشند. این مواد بیولوژیکی کارایی سلول‌ها را بالا می‌برند و به آن‌ها انرژی می‌بخشد.

همچنین با بررسی‌هایی که روی بیماران دیابتی به انجام رسید، اثبات شد که این بیماران با مصرف پودر پوست این میوه توانسته‌اند انرژی بیشتری داشته باشند و وزن‌شان را کاهش دهند. همچنین گردش خون در بدن‌شان سرعت یافته، قند خون‌شان پایین آمده است. افراد مبتلا به دیابت نوع اول و دوم که از التهاب بافت‌ها رنج می‌برند، با مصرف این میوه بهبودی را در درجات مختلف تجربه کرده‌اند.

اما خاصیت اصلی این میوه تنها از چهل سال پیش نمایان شده است چون دانشمندان با بررسی این میوه خواص شگفت انگیزی را برای آن کشف کرده‌اند. خواصی که  مدیون مقدار بالایی از گزانتون‌هاست (ترکیبی ضد سرطان) و گفته می‌شود میزان گزانتون‌ها در این میوه بیش از مقدار آن در هر خوراکی‌ دیگری است. بنابراین ملکه میوه‌های استوایی برای درمان بیماری‌هایی چون آلزایمر - پارکینسون - اضطراب - آلرژی - افسردگی - بیماری‌های لثه - میگرن - حساسیت‌های پوستی - فشار خون بالا - دردهای عصبی - تومورها - زخم معده - پوکی استخوان - آب مروارید و دیابت نیز استفاده می‌شود.


 
 
سفینه سلیمانی تار و پود ارتباطی گسترده
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

بررسی6  دهه روابط دیپلماتیک؛ فرصت‌ها و افق‌ها

 

نویسنده: عماد عزتی/ روزنامه‌نگار

بدون تردید نام کشور تایلند یا سیام باستانی، هم‌اکنون برای بسیاری از ساکنان دهکده جهانی نامی آشناست و به واسطه توسعه وسایل ارتباط جمعی اکثرا فارغ از تمام فراز و فرودهای سیاسی و عرف دیپلماتیک از آن کشور به عنوان سرزمین لبخندها یاد می‌کنند، توصیفی که در پس معنایش دموکراسی نهفته و بیانگر ارتباطاتی گسترده و صلح طلبانه از سوی ساکنان این کشور با تمام اقوام دهکده جهانی مثل ایرانیان است .

بنابراین لازم به یادآوری نیست که سرزمین لبخندها یا همان سیام سابق (تایلند کنونی) بیش از 4 قرن ارتباط تنگاتنگ با ایران داشته و از پی آن 6 دهه روابط دیپلماتیک را درکارنامه خود به ثبت رسانده است.  ارتباطی که هنگام مطالعه روند توسعه آن درمی‌یابیم هرچه بر مدتش افزوده شده است، روابط میان این دو سرزمین کهن در زمینه‌های فرهنگی، سیاسی و تجاری در هم تنیده‌تر شده و هر دو کشور مستحکم‌تر از قبل ضمن رعایت حقوق متقابل یکدیگر، مراوات خود را داشته‌ و همواره با در نظر داشتن افق‌های دوردست آن را ادامه داده‌اند.

این در حالی است که علاوه بر درنظر داشتن روابط تاریخی ملت‌ها، می‌توانیم روابط میان ایران و تایلند را پس از گذشت شصتمین سالگرد روابط دیپلماتیک کنونی به دو بخش اصلی روابط تاریخی و روابط معاصر تقسیم‌بندی کنیم که هر دو بخش همچون تار و پودی مستحکم به یکدیگر تنیده شده‌اند. بنابراین بد نیست برای بررسی اهمیت ارتباط میان دو ملت ابتدا کمی از روابط تاریخی آنها بدانیم و کم کم به ارتباط معاصر میان دولت ها و جامعه مدنی بپردازیم.

 

روابط تاریخی پایه‌ای مستحکم برای شروع دوران معاصر

در متون تاریخی آمده روابط ایران و سرزمین سیام و به طور کلی با جنوب شرقی آسیا مربوط به دوران پیش از اسلام و زمان ساسانیان بوده که بیشتر اسناد باقیمانده بیانگر ارتباط تجاری میان دو سرزمین است، در حالی که نقطه عطف این ارتباط پراکنده تجاری در عصر صفویه عنوان شده و از آن زمان تاکنون همواره رو به رشد دیده شده است.

هنگام جستجو در این دوران طلایی درخواهیم یافت نام شیخ احمد قمی، (روحانی و بازرگان ایرانی)، دلیلی محکم برای توسعه این ارتباط بوده که تا همین امروز نام و خاندانش باعث تحکیم ارتباط میان دو ملت و دولت‌هایشان بوده است.

شخصیت و ذکاوت این روحانی و بازرگان ایرانی که در واقع حضور مذهب تشیع را در سیام پایه‌گذاری کرده، توانست در دوران پادشاه نارای مقام صدراعظمی را برای او (شیخ احمد قمی) به ارمغان آورد و عاملی باشد برای خوشنامی قومی به نام «بوناک» در این سرزمین که همواره تا امروز در میان مردم سیام معروف و شناخته شده هستند.

 این ارتباط و ارتقای مقام سیاسی تا پس از مرگ وی نیز ادامه داشت و برای اولین بار پس از شیخ احمد قمی،  آقا محمد استرآبادی در سال 1668 میلادی، پیشنهاد فرستادن اولین فرستاده سیاسی سیام را به دربار ایران داد و این پیشنهاد ذکاوتمندانه از سوی پادشاه نارای (پادشاه سیام در آن دوران) به واسطه همان تجربه خوب از ارتباط با ایرانیان مورد توجه قرار گرفت و عملی شد. این ارتباط میان دو کشور در نهایت سال 1682 میلادی با حاج سلیم مازندرانی به عنوان دومین سفیر سیام هنگامی که وی با هدایایی فراوان شامل طلا و پرندگان نادر، گام به دربار شاه سلیمان صفوی گذاشت، تحکیمی ناگسستنی به خود دید و به عنوان پایه‌ای مستحکم برای روابط دوران معاصر ادامه یافت. (پاک‌ آئین، 1386، 9-11)

این فرستاده به مدت 3 سال در پایتخت حکومت صفوی اقامت داشت و پس از شش‌ماه انتظار در بندرعباس، سال 1685 میلادی همراه اولین سفیر (پیام آور صلح و دوست) ایران، محمد حسین بیگ با یک کشتی انگلیسی روانه سیام شد. اما اولین فرستاده حکومت ایران قبل از رسیدن به سیام بیمار و در نهایت هنگام  ورودش به این کشور درگذشت و معاونش ابراهیم بیگ بود که پیام و هدایای شاه صفوی را به پادشاه سیام اهدا کرد.

خاطرات این سفر تاریخی به‌عنوان نقطه عطف روابط ایران و سیام در کتابی به نام «سفینه سلیمانی» توسط محمد ربیع بن محمد ابراهیم به رشته تحریر درآمد و برای آیندگان مکتوب شد تا همواره سندی غیرقابل انکار از قدمت ارتباط میان دو ملت باشد.

این دوره تاریخی از روابط میان دو کشور حتی به‌رغم شورش و ناآرامی‌‌های مختلف در ایران‌زمین و سیام که باعث از بین رفتن سلسله‌ای و روی کارآمدن گروه دیگر در دو کشور شد، هیچ آسیبی ندید و همواره ادامه یافت تا در دوران معاصر رنگ و بوی تازه‌ای به خود گیرد، گرچه در این دوره تاریخی همواره سطرهای نامفهوم و گمنامی را در میان خاطرات خود از روابط میان دو کشور به دلیل همان تغییر حکومت‌ها برجای گذاشته، اما نباید فراموش کرد این ارتباط‌های پراکنده میان دو کشور اگرچه مستمر نبودند، اما به گواهی اسناد و مدارک تاریخی ارتباط بین ملت‌ها هرگز قطع نشده یا از بین نرفته است؛ بلکه باعث شده ارتباط میان ایران و سیام در کوتاه‌ترین زمان ممکن در دو سوی معادله با درنظر گرفتن سیاست‌های جدید حکومتی در هر دو سوی مرزهایشان در یک راستا قرار گرفته و دوباره ادامه یابد.

 

ارتباط معاصر با 2 رویکرد متفاوت!؟

همان طور که قبلا نیز اشاره شد، ارتباط ایران و سیام را می‌توان به دو بخش عمده تاریخی و معاصر تقسیم‌بندی کرد، اما در بخش دوم با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی ایران به عنوان رویدادی جهانی باید آن را به دو رویکرد مختلف بخش‌بندی کرد تا در نهایت به اهمیت ارتباط میان هر دو کشور و توانمندی‌های آن دست یافت؛ پتانسیلی که هرچه قدمت روابط دو کشور را از زوایای متفاوت بنگریم، بیشتر به اهمیت آن پی خواهیم برد و درمی‌یابیم این ارتباط فرهنگی میان دو ملت است که باعث شکل‌گیری ارتباطی دیپلماتیک، کامل و هدفمند میان دو کشور شده است.

قبل از انقلاب؛ نگاهی مشرک

دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به یکی از مهم‌ترین دوران روابط میان ایران و سیام تعبیر شده است، به گونه‌ای که با در نظر گرفتن سرعت رشد فناوری‌های متفاوت آن دوران دهکده جهانی ، این دو دوتای تجاری میان ایران و جنوب شرقی آسیا بود که می‌توانست عوامل و روابط سیاسی را رقم بزند، اما دلایلی چون مدافع بودن هر دو ملت، مخالفت با کمونیسم، گرایش به متحدین در جنگ جهانی دوم و اتحاد هر دوکشور با غرب توانست عواملی تاثیرگذار و نگاهی مشترک در گسترش روند روبه رشد میان دو ملت باشد. این دلایل در کنار اهمیت نظام پادشاهی دو کشور  درست زمان حضور پادشاه ایران و ولیعهد سیام (شهریور 1320) در کشور آلمان و سان دیدن هر دو از ارتش این کشور (نگاهی مشترک به یک موضوع) عامل تکمیل‌کننده‌ای شد تا تایلند و ایران هرچه نزدیک‌تر و صمیمی‌تر بتوانند نقشه راه آینده ارتباط خود را ترسیم کنند.

این نقشه در تاریخ چهارم آذر ماه سال 1333 به تصویب هر دو کشور- که تا آن تاریخ همواره کنار یکدیگر بودند- رسید و تاکنون ادامه یافت و برای اولین بار علی‌اصغر حکمت (سفیر ایران در دهلی‌نو) این ارتباط را با ارائه پیشنهادی به دربار ایران به سطح سفرای کنونی ارتقاء داد. براساس اسناد تاریخی موجود، اولین سفیر ایران در تایلند علی‌اصغر حکمت بود و پس از آن به ترتیب عبدالحسین صدیق اسفندیاری، منوچهر مرزبان، عبدالحسین حمزاوی، محسن صدیق اسفندیاری و در نهایت فرج‌الله برهانی به عنوان آخرین سفیر ایران قبل از انقلاب اسلامی وارد بانکوک پایتخت تایلند شد تا دورانی نوین از ارتباط میان دو کشور رقم خورده باشد.

 

آغاز دوره‌ای پر از انگیزه

به خاطر داریم با ارسال نامه درخواست علی‌اصغر حکمت در تاریخ 19 بهمن سال 1332 به وزارت خارجه و تاکید ایشان به حضور دین مبین اسلام در سرزمین سیام، علاوه بر اهمیت‌ استراتژیک و سیاسی منطقه، روابط دیپلماتیک ایران و تایلند یک سال پس از آن رسما آغاز شد و از آنجا که پیروزی انقلاب اسلامی در ایران‌زمین با اندیشه ایستادگی مقابل استعمار همانند فرهنگ کشور تایلند بود، انقلاب در ایران عاملی برای ارتباط هرچه بیشتر دو کشور در کنار دیگر تفاهم‌ها شد نه عاملی برای ایجاد فاصله میان دوملت. این درحالی است که  وجود چند صد کلمه مشترک زبان فارسی و زبان مردم تایلند، رابطه تاریخی مناسب و جایگاه ویژه خاندان «بوناک» در این کشور و از همه مهم‌تر حضور مسلمانان تایلند در این سرزمین توانست تاکیدی بر تحکیم هرچه بیشتر روابط ایران و سیام داشته و از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، سفارتخانه‌های هر دو کشور فعال باقی بمانند.

اولین سفیر ایران در تایلند پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، هوشنگ رحیمیان بود و به ترتیب آقایان رضا حسین میرزا طاهری، محمدمهدی سازگارا، غلامرضا یوسفی، رامین مهمانپرست، رسول اسلامی، محسن پاک‌آیین، مجید بیزمارک و حسین کمالیان، سفیر فعلی ایران (منابع: وب سایت رسمی وزارت خارجه ایران و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) سکان هدایت سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران را در سرزمین سیام به دست گرفته‌اند.

این روند تاریخی ارتباط میان دو سرزمین با تاریخ کهن و فعالیت سفارتخانه‌های هر دو کشور باعث شده تا امروز و در حال حاضر روابط فرهنگی، سیاسی و تجاری میان آنها گسترده‌تر شده و رو به افزایش گذارد، اما جالب اینجاست که هرچه قدمت ارتباط میان این دو ملت بیشتر می‌شود، فرصت‌ها و عوامل بیشتری برای ارتباط به میان آمده و باعث همراهی هرچه بیشتر دولت‌ها نیز می‌شود.

این عوامل عبارتند از فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک با توجه به موقعیت جغرافیایی هر دو منطقه، رشد و گسترش تبادلات گردشگری و در نهایت ارتباط هرچه بیشتر جامعه دینی و دانشگاه‌ها (علمی و مذهبی) که هر کدام نیازمند برنامه‌ریزی و توسعه روزافزون متناسب به روز بوده که همواره مورد تاکید است. در این مجال بد نیست برای رسیدن به نتیجه‌ای کامل از شش دهه روابط صمیمی دیپلماتیک میان ایران و تایلند به بررسی جزئی این موارد بپردازیم.

 

فرصت‌های سرمایه‌گذاری

بر هیچ‌کس پوشیده نیست که امروزه اهمیت سرمایه‌گذاری‌های خارجی و مشترک در سرزمین‌های مختلف کم از درآمدهای صادراتی نداشته و دولتمردان با استفاده از هر امکاناتی که در اختیار دارند، به تحقق این امر مهم می‌پردازند. این در حالی است که به گواه تاریخ اصالت ارتباط میان دو کشور همین دودوتای اقتصادی بود که زمینه اصلی حضور تجار و سرمایه‌گذاران را در دوران معاصر برایمان به ارمغان آورده است، به‌طوری که تنها افتتاح اتاق مشترک بازرگانی و اتاق دوستی میان دو کشور نمی‌تواند عاملی برای توسعه روابط باشد، بلکه اعلام و معرفی فرصت‌های بیکران سرمایه‌گذاری برای دو سوی معادله بسیار کارآمد خواهد بود.

 فرصت‌هایی چون صنعت پوشاک، صنایع غذایی، فولاد، اتومبیل، قطعات الکترونیک و در نهایت نفت و گاز است که در این میان می‌تواند راهکاری مطمئن برای بازرگانان دو کشور باشد، گرچه همین امروز گروه‌های سرمایه‌گذاری در دو سرزمین فعالیت می‌کنند و مشغول به کارند.

این درحالی است که اهمیت جغرافیایی دو کشور نیز می‌توانست به گسترش روابط هر دو ملت دامن بزند چون ایران به عنوان سرزمینی طلایی برای سرمایه‌گذاری تایلند بود و سیام به عنوان دروازه‌ای برای ورود به بازار جنوب شرق آسیا؛ عواملی که هیچ یک از دولت‌ها نمی‌توانند به آن‌ها بی‌اعتنا باشند.

رشد و تبادل گردشگر

امروزه گردشگری به عنوان یک صنعت جهانی و عظیم، اقتصاد بسیاری از مناطق مختلف را به خود معطوف کرده که نمی‌توان و نباید به آن بی‌اعتنا بود چون حتی در دوران رکود اقتصادی بین المللی تنها این صنعت بود که توانست روی پای خود ایستاده و باعث جریان پیدا کردن پول در رگ‌های اقتصاد برخی مناطق گردشگر پذیر باشد.

این درحالی است که تایلند به عنوان یکی از معروف‌ترین کشورهای گردشگر پذیر جهان هرساله با تعداد انبوهی از مسافران بین‌المللی روبروست و می‌تواند سهم قابل توجهی از گردش مالی صادرات نامرئی جهان را به خود اختصاص دهد و از سوی دیگر صنعت گردشگری نوپای ایران هم به دنبال یافتن نمونه‌ای موفق برای بهره بردن از تجارب آنهاست.

بنابراین ارتباط میان دو کشور و حضور سرمایه‌گذاران صنعت گردشگری تایلند در ایران به عنوان یکی از ده کشور پرجاذبه گردشگری جهان می‌تواند به ارتقای سطح گردشگری ایران باستانی به همراهی بخش خصوصی گردشگری تایلند  را به ارمغان آورد که این اتفاق زیر سایه رشد و گسترش روابط دیپلماتیک میان دو کشور قابل دسترسی و اجراست؛ هرچند تبادل گردشگر میان دو مرز و بوم می‌تواند عاملی برای شناخت دقیق‌تر دوملت از یکدیگر در عصر حاضر نیز باشد.

مراکز علمی و مذهبی

سنگ بنای ارتباط میان ایران و سیام را می‌توان به دین مبین اسلام در دو سوی مرزهای دو کشور نسبت داد، به گونه‌ای که اولین بار هیات اعزامی ایران به سیام خاطرات خود را از برگزاری مراسم عزاداری سالار شهیدان (حسین‌بن علی (ع)) در کتاب سفینه سلیمانی به عنوان وجه مشترک میان دو ملت آورده‌اند.

این امر که مهمترین دلیل ارتباط میان اقوام ایران و سیام بود هم اکنون نیز باعث استحکام ارتباط دو کشور شده است به‌طوری که از گذشته‌های دور و پس از شش دهه ارتباط دیپلماتیک مراکز دینی در ایران و تایلند ارتباط گسترده‌ای با یکدیگر برقرار کرده که در راس آنها می‌توان از جامعه ‌المصطفی العالمیه نام برد و از سوی دیگر هر ساله تعداد کثیری از طلاب تایلندی برای ادامه تحصیل در زمینه دین مبین اسلام راهی شهر مقدس قم شده و در آنجا مراتب طلبگی خود را زیر نظر علمای دینی ایران می‌گذرانند.

هرچند مراکز تایلندی مثل بنیاد شیخ احمد قمی ، مرکز اسلامی بانکوک و... نیز در این کشور بخوبی توانسته‌اند ارتباط مذهبی میان ایران و تایلند را هدایت کرده و باعث رونق و رشد روز افزون آن در دوسوی مرزها باشند و همزیستی مسالمت‌آمیز میان دین مبین اسلام و دیگر ادیان را فراهم کنند. اما این ارتباط مذهبی که از همان مکتب‌های مذهبی آغاز شده در دوران معاصر نیز ادامه یافته و به دانشگاه‌ها و مراکز علمی نیز سرایت کرده است. به‌گونه‌ای که بسیاری از دانشگاه‌های ایران با دانشگاه‌های معتبر تایلند ارتباط علمی داشته و هم اکنون اقدام به تبادل دانشجو می‌کنند. همین امر می‌تواند دلیل دیگری برای حفظ و توسعه ارتباطات گسترده میان دو کشور باشد که باید هر دو دولت به آن توجه ویژه ‌داشته باشند زیرا به نوعی فرهنگ و تمدن دو کشور به یکدیگر گره خورده و در ارتباط است.

کلمات مشترک، تاکید بر ارتباطی همیشگی

همه موارد تاریخی و فرهنگی که دستاورد چند قرن ارتباط میان ملت‌ها و دولت‌های ایران و تایلند بود را به‌طور خلاصه بررسی کردیم. اما جای تردید نیست که این ملت‌ها و اقوام مختلف در مرزهای سیاسی هستند که سنگ بنای ادامه ارتباط سیاسی را برای دولت‌هایشان فراهم می‌کنند که در راس آنها می‌توان به اشتراکات زبان و فرهنگ دو کشور اشاره کرد؛ ارتباطی که حتی در صحبت‌های روزمره دو ملت کاملا مشهود و چند صد کلمه مشترک محاوره‌ای مثل، انگور، کمربند ، کلم، گلاب ، خرما، چتر، شعله و ...  گواه آن است؛ هرچند این تنها کلمات نیستند که می‌توانند حکایت از ارتباط میان دو ملت داشته باشند. شروع سال نو در فروردین ماه همزمان با آغاز سال نوی شمسی و در نهایت بسیاری از آداب و رسوم و احترام به بزرگترهای خانواده را می‌توان شاهد مثالی غیر قابل انکار از ارتباط دیرینه دو ملت دانست. این گونه است که نمی‌توان از بین رفتن ارتباط میان دو ملت و در نهایت دو کشور را متصور شد .

و جان کلام اینکه اگر ابتدا به چند قرن ارتباط گسترده ایرانیان با ساکنان سرزمین سیام توجه کنیم و  شش دهه ارتباط مستحکم دیپلماتیک ایران و تایلند را تکیه‌گاه تصمیم‌گیری بدانیم درخواهیم یافت تار و پود ارتباط گسترده میان ایران و تایلند به این سادگی‌ها گسستنی نیست و نمی‌توان برای آن محدودیتی مثل مرزهای سیاسی عرف امروز جوامع درنظر داشت. چون هر دو سوی این معادله از طریق ملت‌ها به یکدیگر مربوط شده‌اند بنابراین منافعشان با هم تامین خواهد شد نه فارغ از یکدیگر، منافعی که برمبنای حقوق قانونی و متناسب با عرف هریک از جوامع دو کشور تعیین شده است نه براساس سلطه بر دیگری.

تهران – پنجم دی‌ماه 1393

 

 

 


 
 
سفینه سلیمانی تار و پود ارتباطی گسترده
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:٥٧ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۳/۱٠/٢٧
 

بررسی6  دهه روابط دیپلماتیک؛ فرصت‌ها و افق‌ها

 

نویسنده: عماد عزتی/ روزنامه‌نگار

بدون تردید نام کشور تایلند یا سیام باستانی، هم‌اکنون برای بسیاری از ساکنان دهکده جهانی نامی آشناست و به واسطه توسعه وسایل ارتباط جمعی اکثرا فارغ از تمام فراز و فرودهای سیاسی و عرف دیپلماتیک از آن کشور به عنوان سرزمین لبخندها یاد می‌کنند، توصیفی که در پس معنایش دموکراسی نهفته و بیانگر ارتباطاتی گسترده و صلح طلبانه از سوی ساکنان این کشور با تمام اقوام دهکده جهانی مثل ایرانیان است .

بنابراین لازم به یادآوری نیست که سرزمین لبخندها یا همان سیام سابق (تایلند کنونی) بیش از 4 قرن ارتباط تنگاتنگ با ایران داشته و از پی آن 6 دهه روابط دیپلماتیک را درکارنامه خود به ثبت رسانده است.  ارتباطی که هنگام مطالعه روند توسعه آن درمی‌یابیم هرچه بر مدتش افزوده شده است، روابط میان این دو سرزمین کهن در زمینه‌های فرهنگی، سیاسی و تجاری در هم تنیده‌تر شده و هر دو کشور مستحکم‌تر از قبل ضمن رعایت حقوق متقابل یکدیگر، مراوات خود را داشته‌ و همواره با در نظر داشتن افق‌های دوردست آن را ادامه داده‌اند.

این در حالی است که علاوه بر درنظر داشتن روابط تاریخی ملت‌ها، می‌توانیم روابط میان ایران و تایلند را پس از گذشت شصتمین سالگرد روابط دیپلماتیک کنونی به دو بخش اصلی روابط تاریخی و روابط معاصر تقسیم‌بندی کنیم که هر دو بخش همچون تار و پودی مستحکم به یکدیگر تنیده شده‌اند. بنابراین بد نیست برای بررسی اهمیت ارتباط میان دو ملت ابتدا کمی از روابط تاریخی آنها بدانیم و کم کم به ارتباط معاصر میان دولت ها و جامعه مدنی بپردازیم.

 

روابط تاریخی پایه‌ای مستحکم برای شروع دوران معاصر

در متون تاریخی آمده روابط ایران و سرزمین سیام و به طور کلی با جنوب شرقی آسیا مربوط به دوران پیش از اسلام و زمان ساسانیان بوده که بیشتر اسناد باقیمانده بیانگر ارتباط تجاری میان دو سرزمین است، در حالی که نقطه عطف این ارتباط پراکنده تجاری در عصر صفویه عنوان شده و از آن زمان تاکنون همواره رو به رشد دیده شده است.

هنگام جستجو در این دوران طلایی درخواهیم یافت نام شیخ احمد قمی، (روحانی و بازرگان ایرانی)، دلیلی محکم برای توسعه این ارتباط بوده که تا همین امروز نام و خاندانش باعث تحکیم ارتباط میان دو ملت و دولت‌هایشان بوده است.

شخصیت و ذکاوت این روحانی و بازرگان ایرانی که در واقع حضور مذهب تشیع را در سیام پایه‌گذاری کرده، توانست در دوران پادشاه نارای مقام صدراعظمی را برای او (شیخ احمد قمی) به ارمغان آورد و عاملی باشد برای خوشنامی قومی به نام «بوناک» در این سرزمین که همواره تا امروز در میان مردم سیام معروف و شناخته شده هستند.

 این ارتباط و ارتقای مقام سیاسی تا پس از مرگ وی نیز ادامه داشت و برای اولین بار پس از شیخ احمد قمی،  آقا محمد استرآبادی در سال 1668 میلادی، پیشنهاد فرستادن اولین فرستاده سیاسی سیام را به دربار ایران داد و این پیشنهاد ذکاوتمندانه از سوی پادشاه نارای (پادشاه سیام در آن دوران) به واسطه همان تجربه خوب از ارتباط با ایرانیان مورد توجه قرار گرفت و عملی شد. این ارتباط میان دو کشور در نهایت سال 1682 میلادی با حاج سلیم مازندرانی به عنوان دومین سفیر سیام هنگامی که وی با هدایایی فراوان شامل طلا و پرندگان نادر، گام به دربار شاه سلیمان صفوی گذاشت، تحکیمی ناگسستنی به خود دید و به عنوان پایه‌ای مستحکم برای روابط دوران معاصر ادامه یافت. (پاک‌ آئین، 1386، 9-11)

این فرستاده به مدت 3 سال در پایتخت حکومت صفوی اقامت داشت و پس از شش‌ماه انتظار در بندرعباس، سال 1685 میلادی همراه اولین سفیر (پیام آور صلح و دوست) ایران، محمد حسین بیگ با یک کشتی انگلیسی روانه سیام شد. اما اولین فرستاده حکومت ایران قبل از رسیدن به سیام بیمار و در نهایت هنگام  ورودش به این کشور درگذشت و معاونش ابراهیم بیگ بود که پیام و هدایای شاه صفوی را به پادشاه سیام اهدا کرد.

خاطرات این سفر تاریخی به‌عنوان نقطه عطف روابط ایران و سیام در کتابی به نام «سفینه سلیمانی» توسط محمد ربیع بن محمد ابراهیم به رشته تحریر درآمد و برای آیندگان مکتوب شد تا همواره سندی غیرقابل انکار از قدمت ارتباط میان دو ملت باشد.

این دوره تاریخی از روابط میان دو کشور حتی به‌رغم شورش و ناآرامی‌‌های مختلف در ایران‌زمین و سیام که باعث از بین رفتن سلسله‌ای و روی کارآمدن گروه دیگر در دو کشور شد، هیچ آسیبی ندید و همواره ادامه یافت تا در دوران معاصر رنگ و بوی تازه‌ای به خود گیرد، گرچه در این دوره تاریخی همواره سطرهای نامفهوم و گمنامی را در میان خاطرات خود از روابط میان دو کشور به دلیل همان تغییر حکومت‌ها برجای گذاشته، اما نباید فراموش کرد این ارتباط‌های پراکنده میان دو کشور اگرچه مستمر نبودند، اما به گواهی اسناد و مدارک تاریخی ارتباط بین ملت‌ها هرگز قطع نشده یا از بین نرفته است؛ بلکه باعث شده ارتباط میان ایران و سیام در کوتاه‌ترین زمان ممکن در دو سوی معادله با درنظر گرفتن سیاست‌های جدید حکومتی در هر دو سوی مرزهایشان در یک راستا قرار گرفته و دوباره ادامه یابد.

 

ارتباط معاصر با 2 رویکرد متفاوت!؟

همان طور که قبلا نیز اشاره شد، ارتباط ایران و سیام را می‌توان به دو بخش عمده تاریخی و معاصر تقسیم‌بندی کرد، اما در بخش دوم با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی ایران به عنوان رویدادی جهانی باید آن را به دو رویکرد مختلف بخش‌بندی کرد تا در نهایت به اهمیت ارتباط میان هر دو کشور و توانمندی‌های آن دست یافت؛ پتانسیلی که هرچه قدمت روابط دو کشور را از زوایای متفاوت بنگریم، بیشتر به اهمیت آن پی خواهیم برد و درمی‌یابیم این ارتباط فرهنگی میان دو ملت است که باعث شکل‌گیری ارتباطی دیپلماتیک، کامل و هدفمند میان دو کشور شده است.

قبل از انقلاب؛ نگاهی مشرک

دوران قبل از پیروزی انقلاب اسلامی به یکی از مهم‌ترین دوران روابط میان ایران و سیام تعبیر شده است، به گونه‌ای که با در نظر گرفتن سرعت رشد فناوری‌های متفاوت آن دوران دهکده جهانی ، این دو دوتای تجاری میان ایران و جنوب شرقی آسیا بود که می‌توانست عوامل و روابط سیاسی را رقم بزند، اما دلایلی چون مدافع بودن هر دو ملت، مخالفت با کمونیسم، گرایش به متحدین در جنگ جهانی دوم و اتحاد هر دوکشور با غرب توانست عواملی تاثیرگذار و نگاهی مشترک در گسترش روند روبه رشد میان دو ملت باشد. این دلایل در کنار اهمیت نظام پادشاهی دو کشور  درست زمان حضور پادشاه ایران و ولیعهد سیام (شهریور 1320) در کشور آلمان و سان دیدن هر دو از ارتش این کشور (نگاهی مشترک به یک موضوع) عامل تکمیل‌کننده‌ای شد تا تایلند و ایران هرچه نزدیک‌تر و صمیمی‌تر بتوانند نقشه راه آینده ارتباط خود را ترسیم کنند.

این نقشه در تاریخ چهارم آذر ماه سال 1333 به تصویب هر دو کشور- که تا آن تاریخ همواره کنار یکدیگر بودند- رسید و تاکنون ادامه یافت و برای اولین بار علی‌اصغر حکمت (سفیر ایران در دهلی‌نو) این ارتباط را با ارائه پیشنهادی به دربار ایران به سطح سفرای کنونی ارتقاء داد. براساس اسناد تاریخی موجود، اولین سفیر ایران در تایلند علی‌اصغر حکمت بود و پس از آن به ترتیب عبدالحسین صدیق اسفندیاری، منوچهر مرزبان، عبدالحسین حمزاوی، محسن صدیق اسفندیاری و در نهایت فرج‌الله برهانی به عنوان آخرین سفیر ایران قبل از انقلاب اسلامی وارد بانکوک پایتخت تایلند شد تا دورانی نوین از ارتباط میان دو کشور رقم خورده باشد.

 

آغاز دوره‌ای پر از انگیزه

به خاطر داریم با ارسال نامه درخواست علی‌اصغر حکمت در تاریخ 19 بهمن سال 1332 به وزارت خارجه و تاکید ایشان به حضور دین مبین اسلام در سرزمین سیام، علاوه بر اهمیت‌ استراتژیک و سیاسی منطقه، روابط دیپلماتیک ایران و تایلند یک سال پس از آن رسما آغاز شد و از آنجا که پیروزی انقلاب اسلامی در ایران‌زمین با اندیشه ایستادگی مقابل استعمار همانند فرهنگ کشور تایلند بود، انقلاب در ایران عاملی برای ارتباط هرچه بیشتر دو کشور در کنار دیگر تفاهم‌ها شد نه عاملی برای ایجاد فاصله میان دوملت. این درحالی است که  وجود چند صد کلمه مشترک زبان فارسی و زبان مردم تایلند، رابطه تاریخی مناسب و جایگاه ویژه خاندان «بوناک» در این کشور و از همه مهم‌تر حضور مسلمانان تایلند در این سرزمین توانست تاکیدی بر تحکیم هرچه بیشتر روابط ایران و سیام داشته و از همان ابتدای پیروزی انقلاب اسلامی، سفارتخانه‌های هر دو کشور فعال باقی بمانند.

اولین سفیر ایران در تایلند پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، هوشنگ رحیمیان بود و به ترتیب آقایان رضا حسین میرزا طاهری، محمدمهدی سازگارا، غلامرضا یوسفی، رامین مهمانپرست، رسول اسلامی، محسن پاک‌آیین، مجید بیزمارک و حسین کمالیان، سفیر فعلی ایران (منابع: وب سایت رسمی وزارت خارجه ایران و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی) سکان هدایت سیاست‌های جمهوری اسلامی ایران را در سرزمین سیام به دست گرفته‌اند.

این روند تاریخی ارتباط میان دو سرزمین با تاریخ کهن و فعالیت سفارتخانه‌های هر دو کشور باعث شده تا امروز و در حال حاضر روابط فرهنگی، سیاسی و تجاری میان آنها گسترده‌تر شده و رو به افزایش گذارد، اما جالب اینجاست که هرچه قدمت ارتباط میان این دو ملت بیشتر می‌شود، فرصت‌ها و عوامل بیشتری برای ارتباط به میان آمده و باعث همراهی هرچه بیشتر دولت‌ها نیز می‌شود.

این عوامل عبارتند از فرصت‌های سرمایه‌گذاری مشترک با توجه به موقعیت جغرافیایی هر دو منطقه، رشد و گسترش تبادلات گردشگری و در نهایت ارتباط هرچه بیشتر جامعه دینی و دانشگاه‌ها (علمی و مذهبی) که هر کدام نیازمند برنامه‌ریزی و توسعه روزافزون متناسب به روز بوده که همواره مورد تاکید است. در این مجال بد نیست برای رسیدن به نتیجه‌ای کامل از شش دهه روابط صمیمی دیپلماتیک میان ایران و تایلند به بررسی جزئی این موارد بپردازیم.

 

فرصت‌های سرمایه‌گذاری

بر هیچ‌کس پوشیده نیست که امروزه اهمیت سرمایه‌گذاری‌های خارجی و مشترک در سرزمین‌های مختلف کم از درآمدهای صادراتی نداشته و دولتمردان با استفاده از هر امکاناتی که در اختیار دارند، به تحقق این امر مهم می‌پردازند. این در حالی است که به گواه تاریخ اصالت ارتباط میان دو کشور همین دودوتای اقتصادی بود که زمینه اصلی حضور تجار و سرمایه‌گذاران را در دوران معاصر برایمان به ارمغان آورده است، به‌طوری که تنها افتتاح اتاق مشترک بازرگانی و اتاق دوستی میان دو کشور نمی‌تواند عاملی برای توسعه روابط باشد، بلکه اعلام و معرفی فرصت‌های بیکران سرمایه‌گذاری برای دو سوی معادله بسیار کارآمد خواهد بود.

 فرصت‌هایی چون صنعت پوشاک، صنایع غذایی، فولاد، اتومبیل، قطعات الکترونیک و در نهایت نفت و گاز است که در این میان می‌تواند راهکاری مطمئن برای بازرگانان دو کشور باشد، گرچه همین امروز گروه‌های سرمایه‌گذاری در دو سرزمین فعالیت می‌کنند و مشغول به کارند.

این درحالی است که اهمیت جغرافیایی دو کشور نیز می‌توانست به گسترش روابط هر دو ملت دامن بزند چون ایران به عنوان سرزمینی طلایی برای سرمایه‌گذاری تایلند بود و سیام به عنوان دروازه‌ای برای ورود به بازار جنوب شرق آسیا؛ عواملی که هیچ یک از دولت‌ها نمی‌توانند به آن‌ها بی‌اعتنا باشند.

رشد و تبادل گردشگر

امروزه گردشگری به عنوان یک صنعت جهانی و عظیم، اقتصاد بسیاری از مناطق مختلف را به خود معطوف کرده که نمی‌توان و نباید به آن بی‌اعتنا بود چون حتی در دوران رکود اقتصادی بین المللی تنها این صنعت بود که توانست روی پای خود ایستاده و باعث جریان پیدا کردن پول در رگ‌های اقتصاد برخی مناطق گردشگر پذیر باشد.

این درحالی است که تایلند به عنوان یکی از معروف‌ترین کشورهای گردشگر پذیر جهان هرساله با تعداد انبوهی از مسافران بین‌المللی روبروست و می‌تواند سهم قابل توجهی از گردش مالی صادرات نامرئی جهان را به خود اختصاص دهد و از سوی دیگر صنعت گردشگری نوپای ایران هم به دنبال یافتن نمونه‌ای موفق برای بهره بردن از تجارب آنهاست.

بنابراین ارتباط میان دو کشور و حضور سرمایه‌گذاران صنعت گردشگری تایلند در ایران به عنوان یکی از ده کشور پرجاذبه گردشگری جهان می‌تواند به ارتقای سطح گردشگری ایران باستانی به همراهی بخش خصوصی گردشگری تایلند  را به ارمغان آورد که این اتفاق زیر سایه رشد و گسترش روابط دیپلماتیک میان دو کشور قابل دسترسی و اجراست؛ هرچند تبادل گردشگر میان دو مرز و بوم می‌تواند عاملی برای شناخت دقیق‌تر دوملت از یکدیگر در عصر حاضر نیز باشد.

مراکز علمی و مذهبی

سنگ بنای ارتباط میان ایران و سیام را می‌توان به دین مبین اسلام در دو سوی مرزهای دو کشور نسبت داد، به گونه‌ای که اولین بار هیات اعزامی ایران به سیام خاطرات خود را از برگزاری مراسم عزاداری سالار شهیدان (حسین‌بن علی (ع)) در کتاب سفینه سلیمانی به عنوان وجه مشترک میان دو ملت آورده‌اند.

این امر که مهمترین دلیل ارتباط میان اقوام ایران و سیام بود هم اکنون نیز باعث استحکام ارتباط دو کشور شده است به‌طوری که از گذشته‌های دور و پس از شش دهه ارتباط دیپلماتیک مراکز دینی در ایران و تایلند ارتباط گسترده‌ای با یکدیگر برقرار کرده که در راس آنها می‌توان از جامعه ‌المصطفی العالمیه نام برد و از سوی دیگر هر ساله تعداد کثیری از طلاب تایلندی برای ادامه تحصیل در زمینه دین مبین اسلام راهی شهر مقدس قم شده و در آنجا مراتب طلبگی خود را زیر نظر علمای دینی ایران می‌گذرانند.

هرچند مراکز تایلندی مثل بنیاد شیخ احمد قمی ، مرکز اسلامی بانکوک و... نیز در این کشور بخوبی توانسته‌اند ارتباط مذهبی میان ایران و تایلند را هدایت کرده و باعث رونق و رشد روز افزون آن در دوسوی مرزها باشند و همزیستی مسالمت‌آمیز میان دین مبین اسلام و دیگر ادیان را فراهم کنند. اما این ارتباط مذهبی که از همان مکتب‌های مذهبی آغاز شده در دوران معاصر نیز ادامه یافته و به دانشگاه‌ها و مراکز علمی نیز سرایت کرده است. به‌گونه‌ای که بسیاری از دانشگاه‌های ایران با دانشگاه‌های معتبر تایلند ارتباط علمی داشته و هم اکنون اقدام به تبادل دانشجو می‌کنند. همین امر می‌تواند دلیل دیگری برای حفظ و توسعه ارتباطات گسترده میان دو کشور باشد که باید هر دو دولت به آن توجه ویژه ‌داشته باشند زیرا به نوعی فرهنگ و تمدن دو کشور به یکدیگر گره خورده و در ارتباط است.

کلمات مشترک، تاکید بر ارتباطی همیشگی

همه موارد تاریخی و فرهنگی که دستاورد چند قرن ارتباط میان ملت‌ها و دولت‌های ایران و تایلند بود را به‌طور خلاصه بررسی کردیم. اما جای تردید نیست که این ملت‌ها و اقوام مختلف در مرزهای سیاسی هستند که سنگ بنای ادامه ارتباط سیاسی را برای دولت‌هایشان فراهم می‌کنند که در راس آنها می‌توان به اشتراکات زبان و فرهنگ دو کشور اشاره کرد؛ ارتباطی که حتی در صحبت‌های روزمره دو ملت کاملا مشهود و چند صد کلمه مشترک محاوره‌ای مثل، انگور، کمربند ، کلم، گلاب ، خرما، چتر، شعله و ...  گواه آن است؛ هرچند این تنها کلمات نیستند که می‌توانند حکایت از ارتباط میان دو ملت داشته باشند. شروع سال نو در فروردین ماه همزمان با آغاز سال نوی شمسی و در نهایت بسیاری از آداب و رسوم و احترام به بزرگترهای خانواده را می‌توان شاهد مثالی غیر قابل انکار از ارتباط دیرینه دو ملت دانست. این گونه است که نمی‌توان از بین رفتن ارتباط میان دو ملت و در نهایت دو کشور را متصور شد .

و جان کلام اینکه اگر ابتدا به چند قرن ارتباط گسترده ایرانیان با ساکنان سرزمین سیام توجه کنیم و  شش دهه ارتباط مستحکم دیپلماتیک ایران و تایلند را تکیه‌گاه تصمیم‌گیری بدانیم درخواهیم یافت تار و پود ارتباط گسترده میان ایران و تایلند به این سادگی‌ها گسستنی نیست و نمی‌توان برای آن محدودیتی مثل مرزهای سیاسی عرف امروز جوامع درنظر داشت. چون هر دو سوی این معادله از طریق ملت‌ها به یکدیگر مربوط شده‌اند بنابراین منافعشان با هم تامین خواهد شد نه فارغ از یکدیگر، منافعی که برمبنای حقوق قانونی و متناسب با عرف هریک از جوامع دو کشور تعیین شده است نه براساس سلطه بر دیگری.

تهران – پنجم دی‌ماه 1393