صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

افشره‌ای برای ایجاد ارزش افزوده
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٧:٠۳ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٥/٧/۱٦
 

گزارش فرصت امروز از روند سرمایه‌گذاری در تولید آبلیمو

نویسنده: عماد عزتی

بسیاری از صاحبان سرمایه برای آرام گرفتن سرمایه‌های سرگردان خود به دنبال فرصتی مناسب هستند تا با حداقل ریسک به سودی منطقی و قابل قبول دستیابی که براساس تمام فاکتورهای موجود کشورمان این امتیاز اغلب در صنایع غذایی ایجاد می‌شود.

صنایعی که همواره تقاضا برای آن وجود داشته و به نوعی مشتریان دائمی برایش مهیاست. یکی از این صنایع مربوط به تولید آبلیمو و بسته بندی آن برای عرضه به بازارهای مصرف است که با درنظر گرفتن تغییر سبک زندگی اغلب ما این صنعت هر روز با تقاضای بیشتری روبرو شده است. اگر به پیشینه صنعتی شدن روند تولید این ماده غذایی کمی دقت کنیم شاید کمتر از 4 دهه است که با شکل‌گیری آرام کارگاه‌های تولید آبلیموی صنعتی به صورت سنتی روند روبه رشد سرمایه‌گذاری در این زمینه آغاز شده است، اما سودآوری این نوع کارگاه‌ها تاجایی بود که عاملی در شکل گیری غیرمجاز نیز شد.

تاجایی که سال گذشته با مسئولان استاندارد و همچنین بازرسان سازمان تعزیرات حکومتی اعلام کردند اغلب آبلیموهای صنعتی موجود در بازار بجز چند برند که از تعداد انگشتان دست نیز کمتر بودند غیراستاندارد بوده و می‌توانند برای سلامتی انسان زیان آور باشند.

فرمولاسیونی که تغییر کرده است

حسین خراسانی کارشناس صنایع غذایی و یکی از تولیدکنندگان آبلیمو در استان فارس، به خبرنگار ما گفت: براساس آنچه در سراسر جهان عرف تولید آبلیمو است به غیر از آبلیموی طبیعی که معمولا کمتر تولید می‌شود دو شیوه فرمولاسیون و استفاده از کنسانتره بسیار متداول است. اما متاسفانه در کشورمان شیوه فرمولاسیون یعنی تولید ماده‌ای با شباهت بسیار به آبلیمو عاملی برای سودجویی افراد شد و مشکلاتی برای تولید مصرف‌کنندگان ایجاد کرد.

خراسانی در ادامه افزود: اگر کمی به قیمت‌های اعلام شده روی محصولات توجه کنیم درخواهیم یافت که بطری‌های آبلیمویی که خریداری می‌کنیم معمولا آبلیموی خالص نیست چون به ازای هر سه کیلوگرم لیمو تنها یک کیلوگرم آب لیمو حاصل می‌شود و با یک دودوتای ساده درخواهیم یافت که قیمت یک بطری آبلیمو که مثلا 8 هزار تومان قیمت خورده است به هیچ عنوان منطقی نیست و خبر از تخلفی آشکار می‌دهد.

این کارشناس صنایع غذایی تاکید کرد بسیاری از محصولات غیر استاندارد اکنون در حاشیه شهرهای بزرگ در محل‌های غیرمتعارف تولید شده و در بازارهای محلی و کاملا پراکنده عرضه می‌شود تا بتوانند با پراکنده کارکردن مدت طولانی‌تری در بازار حاضر بوده و به سودجویی خود ادامه دهند.

به عقیده خراسانی یکی از سیاست‌های اصلی برای تولید اصولی و ماندگاری در بازار پرچالش فعلی بخصوص درباره محصولاتی چون آبلیمو، عسل یا دیگر چاشنی‌های متعارف در سبد خانواده‌ها استفاده از مواد استاندارد و تولید با اصول کاملا حرفه‌ای در تمامی فصول سال است تا با این روش مشتریان به توانند به نام و برند یاد شده اعتماد کرده و بدون نگرانی از آن استفاده کنند.

وی درباره بازارهای صادراتی محصول آبلیموی کشورمان نیز گفت: طی سال‌های 1380 تا 1390 صادرات آبلیموی ایران به کشورهای منطقه و برخی از کشورها که ایرانیان در آن ساکن هستند بسیار عالی بود به صورتی اکثر تولید کنندگان حداقل دو یا سه کانتینر ماهیانه در بازارهای بین المللی عرضه می‌کردند اما از آنجا که برخی سودجویان اجناس بی کیفیتی را روانه بازارهای محلی و سنتی همسایه کردند کمی صادرات افت داشته است.

خراسانی افزود: اگر مسئولان واقعا به دنبال دستیابی به صادرات غیر نفتی معقول در بخش‌های مختلف بخصوص صنایع غذایی هستند لازم است هنگام صادرات مدارک و اسناد معتبری برای محصولات صادراتی ایران دریافت کنند تا این خلاء قانونی باعث بدنامی محصولاتی ایرانی در بازارهای بین المللی نباشد. هرچند اغلب محصولات بی‌کیفیت از طریق بازارچه‌های مرزی به کشورهای عراق و افغانستان صادر شده است و مبادی گمرکی معمول در این زمینه نقشی نداشته‌اند.

چالشی به نام واحدهای اضافه

وی مهمترین چالش تولید آبلیمو را در سیاست‌های غیر اصولی دهه هفتاد شمسی دانست و گفت: در این دوره مسئولان و سیاست‌گذاران کشورمان بدون اینکه درنظر داشته باشند میزان تولید محصول لیمو در کشورمان چقدر است و مصرف داخلی آبلیموی ایران چه اندازه؟ اقدام به صدور موافقت‌نامه‌های اصولی برای احداث کارخانه‌ها و کارگاه‌های آبلیمو کردند. اما پس گذشت تنها یک دهه کم کم این عدم تناسب باعث شده که برخی از تولیدکنندگان ورشکسته شوند این درحالی است که این روند عاملی شد برای حضور سودجویان برای تولید محصولات غیر استاندارد.

خراسانی تاکید کرد: مشکل دیگری که این روند برای صنعت تولید آبلیمو و البته تولید لیمو تازه کشورمان داشت بحث واردات لیمو از دیکر کشورها بود چون کمبود ماده اولیه برای تولید آبلیمو باعث می‌شد تا تولیدکنندگانی که ارقام قابل توجهی را در این زمینه سرمایه‌گذاری کرده‌بودند برای تهیه لیمو به بازارهای منطقه روی‌آورند که این موضوع عاملی شد برای ورود برخی از آفات غیرقابل کنترل برای باغ‌های کشورمان .

سنتی‌ها هم مشکل‌دارند

این کارشناس صنایع غذایی با توصیه به اینکه بهترین شیوه استفاده از آبلیمو تازه‌خوری آن در منازل یا استفاده از شیوه‌های سنتی قدیم مادران و مادربزرگ‌هاست به خبرنگار ما گفت: مشکلات و اخبار منفی منتشر شده از آبلیموهای صنعتی موجود در بازار باعث شد تا برخی با استفاده از تقاضای روز افزون خرید این چاشنی اقدام به احداث فروشگاه‌های آبلیموی سنتی کنند که بسیاری از این آبلیموها نیز دارای مشکلات بهداشتی و ترکیبی هستند.

به اعتقاد وی اگرچه برخی از فروشگاه‌های اینچنینی آبلیموی تازه را در مقابل مشتری گرفته و در بطری بسته‌بندی می‌کنند، اما با توجه به آلودگی‌های موجود در دستگاه‌ها و همچنین نا کافی بودن اصول بهداشتی افراد فروشگاه و ظروف مورد استفاده آنها، این ماده نمی‌تواند سلامت بالایی برای خانواده داشته باشد. این درحالی است که برخی از فروشگاه‌ها آبلیموهای ظاهرا تازه را در بطری به صورت بسته‌بندی ارایه می‌کنند که این روند نیز خود دوباره بازگشت به همان آبلیموهای غیراستاندارد قبلی است فقط شکل سودجویی آنها تغییر کرده است.

تعاونی‌ها بهترین راهکار

خراسانی در ادامه بهترین راه‌حل جلوگیری از هرگونه سوء استفاده را در تشکیل تعاونی‌های محلی بخصوص در مناطق تولید لیموی تازه مثل استان فارس دانست و گفت: امروز یکی از سیاست‌هایی که مسئولان وزارت جهاد کشاورزی می‌توانند برای ایجاد ارزش افزوده بالا در زمینه صنعت صنایع غذایی ایجاد کنند تشویق روستائیان به تشکیل تعاونی‌های تولیدی در صنایع تبدلی متناسب با محصولاتشان است که آبلیمو یک نمونه از آن است به این ترتیب نه دلال‌ها می‌توانند در بازار اخلال ایجاد کنند و نه تولید کنندگان غیر مجاز چون محصول یا به صورت تازه خوری به بازار ارسال می‌شود یا اینکه برای تبدیل شدن به محصولی با ارزش افزوده بالاتر برای خود تولید کنندگان در این تعاونی‌ها مصرف خواهد شد.

 

باکس

خبرنگار فرصت امروز برای دستیابی به اطلاعات و آمارهای مورد نیاز تهیه این گزارش چندین بار با انجمن صنفی کارفرمایان صنعت آبلیمو تماس گرفت که انجمن درباره تهیه گزارش همکاری لازم را نداشته و اعلام کرد؛ انجمن درباره نحوه سرمایه‌گذاری و میزان تولیدات کشورمان هیچ فعالیت نداشته و تنها در زمینه استانداردسازی فعالیت گسترده‌ای کرده است. درحالی که سئوال اینجاست اگر این انجمن آمارهای مورد نظر را در اختیار ندارد چگونه قرار است استاندارد سازی یا کل صنعت را زیر نظر داشته و زمینه ارتقاء کیفیت تولید را فراهم نماید؟

 

 

 

سرمایه‌ مورد نیاز

برای تولید آبلیمو دو گزینه تولید سنتی یا صنعتی در مقابل علاقمندان به سرمایه‌گذاری وجود دارد. اما نکته اینجاست که تولید سنتی که حداکثر با رقمی معادل50 میلیون تومان قابل راه‌اندازی است محدود به بازار محلی و فعالیتی کوچک است درحالی که تولید صنعتی می‌تواند صادرات محور باشد. برای احداث یک کارگاه تولید آبلیمو به صورت صنعتی که تولیدی حدود 800 تن در سال داشته باشد سرمایه مورد نیاز تقریبا 30 میلیارد تومان برای کلیه مخارج احداث کارخانه، خرید تجهیزات مدرن با فناوری‌ بالا، سرمایه‌در گردش و ... در یکی از شهرک‌های صنعتی است. این سرمایه‌گذاری با توجه به بازارهای موجود حداکثر طی مدت 24 ماه به نقطه سر به سر خواهد رسید. از سوی دیگر سرمایه‌گذاری فوق زمینه اشتغالزایی 25 نفر را به طور مستقیم ایجاد کرده و می‌تواند تقریبا 200 نفر دیگر را به صورت غیر مستقیم مشغول به کار کند.

مراحل درخواست

برای احداث یک کارگاه یا کارخانه تولید آبلیمو به صورتی صنعتی لازم است ابتدا برای شروع طرح توجیحی در اختیار داشته باشید و آن را به اداره‌های استانی وزارت صنعت، معدن و تجارت برای تایید ببرید تا مسئولان با درنظر گرفتن اولویت‌های سرمایه‌گذاری مجوزهای لازم را صادر کنند. پس از این مرحله باید سازمان استاندارد مراحل تولید و همچنین سالن‌های مورد نظر شما را تایید و گواهی استاندارد برای محصولات شما صادر نموده و اجازه تولید را بدهد البته نباید فراموش کنید این مجوز دائمی نیست و براساس بازرسی‌های دوره‌ای یا اتفاقی تمدید خواهد شد. با دریافت این دو مجوز تقریبا کار تمام است چون می‌توانید انواع انشعاب‌های گاز، آب، برق را نیز دریافت نمایید البته این انشعاب‌ها اگر در شهرک صنعتی فعالیت خود را آغاز می‌کنید مهیاست فقط باید هزینه‌های مورد نظر را پرداخت نمایید.