صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

استرالیا طلیعه کشاورزی و دامپروری
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۱٠:۳۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/۱
 

 

 

 

استرالیا کشوری با 28 میلیارد دلار صادرات کشاورزی

استرالیا با مساحتی بالغ بر 850/686/7 ششمین کشور بزرگ جهان پس از روسیه، کانادا، چین، ایالات متحده آمریکا و برزیل است و تنها کشوری می باشد که یک قاره کامل را پوشش می دهد. این کشور که 50 درصد بزرگتر از کل اروپا و 4/6 برابر بزرگتر از ایران می باشد، از لحاظ تنوع آب و هوایی، وجود حیوانات خاص٬ گونه های مختلف گیاهی و جانوری و همچنین محیط زیست مقام چهاردهم را در کشورهای مختلف داراست. بنا بر گزارش بانک جهانی، این کشور در سال ۲۰۰۵، از نظر تولید ناخالص داخلی یا GDP در رده پانزدهم جهان قرار داشته و نیز بر اساس گزارش برنامه توسعه سازمان ملل متحد از نظر شاخص توسعه انسانی در سال ۲۰۰۶، سومین کشور توسعه یافته دنیا به حساب می آید. استرالیا کشوری توسعه یافته با اقتصاد متکی بر بازرگانی و کشاورزی است و در سال های اخیر سرمایه گذاری های بسیاری در بخش های زیر بنایی مانند آموزش، سلامت، حمل و نقل و کشاورزی کرده است. بخش کشاورزی استرالیا پس از معدن مهمترین بخش صادراتی این کشور است و کشورهای چین، ژاپن، کره جنوبی و آمریکا از مهمترین شرکای تجاری آن محسوب می شوند.

 

    کشاورزی در استرالیا

    استرالیا از لحاظ زراعت و کشاورزی جزو5 کشور اول جهان محسوب می شود. البته بومیان اولیه استرالیا کشاورز نبودند، بلکه شکارچیانی بودند که از طریق شکار حیوانات به زندگی خود ادامه می دادند. استرالیا قبل از آغاز جنگ های جهانی توانست اقدامات لازم برای رسیدن به جایگاهی جهانی در صادرات محصولات کشاورزی را انجام دهد. این کشور در فاصله زمانی 1901 تا آغاز جنگ جهانی اول مزارع گندم خود را به دو برابر گسترش داد. در هنگام جنگ جهانی دوم نیز «انجمن گندم استرالیا» تاسیس گردید تا نیازهای زمان جنگ را تامین و همچنین قیمت ها را ثابت نگاه دارد.

استرالیا  با فضاهای گسترده، تخصص فنی،و اقلیم متنوع، محصولات  کشاورزی، شیلات و جنگلی گسترده ای را تولید می کند و آنها در سطح بین المللی بعنوان محصولات عاری از آفت و بیماریهای کشاورزی شناخته شده اند.قرارگیری استرالیا در نیمکره جنوبی،موقعیتی را ایجاد کرده است که بتواند محصولات غیر فصل را برای بازار آسیا،اروپا و آمریکا  تولید کند.

این سرزمین حاصلخیز بیش از 25000 گونه گیاهی دارد که از آن ها برای مصارف خوراکی و دارویی استفاده می شود و این در حالی است که در سراسر اروپا تنها 17000 گونه گیاهی وجود دارد. کمی بیماری و آفت در استرالیا باعث شده محصولات کشاورزی و دامی استرالیا جایگاه بسیار مطلوبی در بازار جهانی صادرات به عنوان محصولاتی «تمیز، سبز و تازه» داشته باشند. کشاورزی در این کشور یکی از صنایع اصلی محسوب می شود که اشتغال حدودا پانصد هزار نفر در بخش کشاورزی و صنایع مرتبط با آن، خود نشان دهنده پویایی این صنعت در استرالیاست.

در حال حاضر درآمدهای ناشی از صدور محصولات کشاورزی 3 درصد تولید ناخالص داخلی GDP را تشکیل می دهد. این در حالی است که تا اواخر دهه 1950، صادرات کشاورزی در حدود 80 درصد درآمدهای این کشور را تشکیل می داد، ولی این آمار بعد از اینکه دولت استرالیا تصمیم به متنوع سازی درآمدهای اقتصادی خود گرفت، کاهش یافت. با این حال استرالیا انواع گوناگونی از محصولات کشاورزی و دامی را تولید می کند و در حدود 80 درصد از تولیدات کشاورزی خود را صادر می نماید. محصولات عمده صادراتی استرالیا نیشکر٬ پنبه٬ غلات٬ گوشت گاو٬ پشم گوسفند و گوشت شترمرغ است.

    دامداری در استرالیا

    این سرزمین از لحاظ دام بسیار غنی است. بیش از 140 میلیون راس گوسفند در مراتع و مزارع استرالیا وجود دارند. پشم گوسفند استرالیایی از لحاظ کیفیت و کمیت در جهان اهمیت خاصی دارد و یک منبع صادراتی و اقتصادی برای این کشور محسوب می شود. به این ترتیب می توان افزود که استرالیا بزرگترین صادرکننده پشم در جهان است. البته بعد از کشف این سرزمین توسط اروپاییان بود که صنعت پشم تبدیل به بزرگترین تجارت تاریخ استرالیا شد. صنعت پشم همچنان از مهمترین صنایع این کشور محسوب می شود و بخش عظیمی از درآمدهای اقتصادی استرالیا از طریق صادرات پشم به سایر کشورهای جهان به دست می آید. این اصطلاح عامیانه همچنان در بین ساکنان بومی این کشور رایج است که «استرالیا روی پشم گوسفند نشسته است».

استرالیا همچنین بیش از 24 میلیون راس گاو دارد و یکی از بزرگترین تولید کنندگان گوشت گاو است این کشور در سال 2004 میلادی بعد از برزیل به عنوان دومین صادر کننده گوشت گاو شناخته شد و در بخش صادرات پوست و گوشت گاو نیز جزو بزرگترین صادرکنندگان دنیا می باشد.

·  هر استرالیایی، سالانه بطور متوسط 2/36 کیلوگرم گوشت مصرف می کند.

· استرالیا اخیرا 65 درصد کل تولید خود را صادر کرده است.

· استرالیا عاری از بیماری جنون گاوی( BSE) و بیماری پا و دهان ((FMD است و دارای طرح قرنطینه ای سختی است تا اطمینان یابد که وضعیت عاری از بیماری حفظ شود.

·  حجم کل صادرات گوشت گاو استرالیا در 05-2004 تقریبا 9/4 بیلیون دلار استرالیا بود.

· حجم کل صادرات دام زنده صادراتی در 05-2004 تقریبا 464 میلیون دلار استرالیا بود.

با توجه به این پتانسیل در تولید دام بنابراین این کشور در تولید لبنیات و فرآورده های دامی هم حرفی برای گفتن دارد بطوری که حجم صادررات لبنیات استرالیا سالانه معادل 2 بیلیون دلار می باشد ، استرالیا توانسته بازار بسیار بزرگی برای تولید شیر خود در جهان ایجاد کنند و سالانه معادل 50 درصد تولید خودش را به دیگر کشورهای جهان صادر می کند. این کشور توانسته 16 درصد صادرات لبنیات جهان را به خود اختصاص دهد و در جایگاه سوم در بین کشورهای صادر کننده قرار گیرد. این کشور بیشترین صادرات لبنیات را به کشورهای مالزی، عربستان، فیلیپین، ژاپن و سنگاپور را دارد.

از سوی دیگر این کشور با بهره برداری از امکانات آبی و منابع عظیم زیستی توانسته از عمده تولید کنندگان و صادرکنندگان محصولات دریایی باشد این کشور با داشتن منابع بسیار تمیز آبی و در واقع مزارع بسیار غنی تولید محصولات دریایی مقام بسیار خوبی در بین صادر کنندگان محصولات شیلات را به خود اختصاص دهد بطوری که توانسته سالانه 266000 تن محصولات دریایی تولید کند. استرالیا سالانه 2/2 بیلیون دلار محصولات دریایی به دیگر کشورهای جهان صادر می کنند. با توجه به این حجم تولید این کشور توانسته سالانه 65/1 بیلیون دلار محصولات دریایی را به کشورهای هنگ کنگ و ژاپن و دیگر کشورهای آسیایی صادر کند .

اگر کمی دقت کنیم تمامی این کشورها خود از تولید کنندگان بنام این صنعت هستند و عمده رژیم غذایی آنها محصولات دریایی است حال با توجه به این موضوع کشور استرالیا با تنظیم کردن سیستم مدیریتی و کیفیت بسیار بالای محصول توانسته بازار این کشورها را به خود اختصاص دهد.

 

    ویژگی های خاص محیطی و جانوری

    استرالیا کشوری با شرایط جغرافیایی و آب و هوایی مخصوص به خود است. قسمت مرکزی استرالیا خشک و سوزان است ولی قسمت های شرق و جنوب شرقی این کشور مرطوب، معتدل و بسیار حاصلخیز هستند. با این حال در این سرزمین جنگل های وسیعی دیده می شود که سبب خوش آب و هوایی و تنوع گیاهی و جانوری شده است. به طور کلی در این قاره، عجیب و غریب ترین حیوانات و گیاهان دیده می شود. کانگورو یک حیوان منحصر به فرد است که فقط در استرالیا زندگی می کند و زیستگاه اصلی آن در استرالیاست. برآورد شده که بیش از 40 میلیون کانگورو در این سرزمین یافت می شود. شترمرغ نیز یکی دیگر از گونه های جانوری استرالیاست که از گوشت٬ پر و تخم آن استفاده می شود. همچنین کوالا حیوان جالب دیگری است که فقط در استرالیا یافت می شود.

    اهمیت وزارت کشاورزی

    وظیفه اصلی «وزارت کشاورزی، شیلات و جنگلبانی» استرالیا، راهبری سیاست های کشاورزی این کشور و همچنین کمک به کشاورزان و سایر صنایع دست اندرکار تهیه محصولات کشاورزی و دامی برای تهیه محصولات با کیفیت تر و رقابتی تر می باشد. البته حفظ جایگاه جهانی محصولات کشاورزی استرالیا، برداشتن موانع از سر راه تجارت محصولات کشاورزی و اطمینان حاصل کردن از کیفیت محصولات وارداتی یا صادراتی از اولویت های کاری وزارت کشاورزی در استرالیا محسوب می گردد.

 وزارت کشاورزی برای دولت استرالیا یکی از وزارتخانه های بسیار مهم محسوب می شود. زیرا کشاورزی در سه دهه گذشته دو برابر در استرالیا رشد داشته و ارزش محصولات زراعی آن دو برابر در این مدت افزایش داشته است. کشاورزی از آن جهت برای استرالیا وزارتخانه ای کلیدی محسوب می شود که بدانید صادرات محصولات کشاورزی 22 درصد مجموع صادرات این کشور را به خود اختصاص داده است. هر چند که این کشور از لحاظ زراعت و کشاورزی جزو5 کشور اول جهان محسوب می شود، ولی جالب است که بدانید حمایت دولتی از بخش کشاورزی در استرالیا کمتر از میانگین اعضای «سازمان همکاری های اقتصادی و توسعه» است و حتی یارانه های تعلق گرفته به بخش کشاورزی بسیار پایین هستند. تعرفه محصولات کشاورزی در این کشور پایین است به طوریکه میانگین آن 4/1 درصد می باشد. با این حال دولت این کشور در مواقعی نظیر خشکسالی و سایر بلایای طبیعی از کشاورزانش به خوبی حمایت می نماید. بطور مثال پنبه که یکی از محصولات اصلی این کشور می باشد دارای کیفیت بسیار بالایی در سطح جهان است.

این کشور در سالهای05-2004 صادرات پنبه معادل 771 میلیون دلار استرالیا  داشته است و عمده بازار صادرات پنبه استرالیا به کشورهای اندونزی، تایلند، کره جنوبی ، ژاپن و چین بوده .

 

    چالش های آینده بخش کشاورزی در استرالیا

    هر چند که استرالیا از موقعیت های بسیار مطلوبی برای کشاورزی و دامداری برخوردار است، ولی آینده ی بخش کشاورزی این کشور با چالش هایی بسیار جدی نظیر خشکسالی مواجه می باشد. مبارزه با خشکسالی، مدیریت آب، شوری بخش وسیعی از اراضی مرکزی این کشور و همچنین تصمیم گیری در خصوص پرورش یا عدم پرورش محصولات غذایی ژنتیکی از چالش های بخش کشاورزی استرالیا محسوب می شود.

    خشکسالی: خشکسالی یک چالش اصلی برای کشاورزان استرالیایی است. استرالیا به خاطر شرایط آب و هوایی و همچنین شرایط جغرافیایی خاص خود، دارای دوره های متناوب خشکسالی است. گاهی میزان خشکسالی در این کشور آنچنان شدید می شود که تاثیرات بسیار نامطلوبی بر روی میزان تولید محصولات کشاورزی و دامی می گذارد که در این خصوص می توان به کاهش پیدا کردن میزان تولید گندم استرالیا به نصف در خلال سال های 2003 2002 اشاره کرد. از آنجایی مدیریت منابع آبی کلید عمر کشاورزی و تولید محصولات زراعی است، محققان این کشور سعی در ابداع روش هایی برای تولید محصولات کشاورزی با استفاده از کمترین میزان آب هستند. این تلاش ها از آن جهت برای بخش کشاورزی استرالیا حائز اهمیت است که دانشمندان پیش بینی کرده اند گرم شدن کره زمین سبب افزایش خشکسالی در بیشترین مناطق تولید محصولات کشاورزی در جنوب استرالیا می شود. نتیجه بررسی هایی که به تازگی صورت گرفته نشان داده است که دو سوم کشاورزان‎‎ این کشور بر اثر خشکسالی آسیب دیدهاند.62 درصد از کشاورزان‎‎ سراسر این کشور که وضعیت آنها تحت‎‎ بررسی‎‎ قرار گرفته، گفته اند که سرمایه خود را بر اثر خشکسالی شدیدی که‎‎‎‎‎ در بیست‎‎‎ سال گذشته بی سابقه بوده از دست داده اند. دولت، گروه های‎‎‎ کشاورزی و مراکز اقتصادی استرالیا تصویر سیاهی از آثار خشکسالی، بر صنعت کشاورزی این کشور ترسیم کردهاند. اداره کشاورزی‎‎ و منابع اقتصادی استرالیا پیش بینی کرده که در صورت حل نشدن مشکل خشکسالی، این معضل بر رشد تولید ناخالص داخلی‎‎‎ این کشور در آینده تاثیر خواهد گذاشت.

    شوری و اسیدی شدن زمین: شوری آب و خاک منجر به کاهش تولید محصولات کشاورزی می شود. به همین علت دست اندرکاران بخش کشاورزی استرالیا مدت هاست در تلاشند تا با به کارگیری روش های مناسب و افزایش کیفیت آب، عوارض ناشی از شوری آب های زیرزمینی و خاک استرالیا را معکوس نمایند. چالش دیگر بخش کشاورزی استرالیا، اسیدی شدن خاک در گذر زمان است. برخی فعالیت های کشاورزی و همچنین تعدادی از محصولات سبب افزایش خاصیت اسیدی خاک می شوند که این مساله می تواند غنای زمین کشاورزی را کاهش داده و منجر به کمی تولید محصولات کشاورزی گردد. این در حالی است که اسیدی شدن خاک نیز مانند شور بودن خاک می تواند به طور جدی استفاده از زمین های کشاورزی را محدود نماید.

    حیوانات وحشی: حیوانات وحشی و علف های هرزه تاثیرات نامطلوبی بر روی کشاورزی و دامداری در استرالیا دارند. علف های هرزه با تغذیه منابع غذایی زمین، حاصلخیزی خاک را کاهش می دهند و حیوانات وحشی نیز عاملی برای انتقال انواع بیماری ها به سایر حیوانات هستند. وجود تعداد زیادی از حیوانات وحشی در استرالیا علاوه بر اینکه سبب وارد آمدن خسارات زیادی به کشاورزان و دامداران استرالیایی شده، همچنین سبب شده که تلاش های صورت گرفته برای ریشه کنی بیماری حیوانات به نتیجه مطلوبی نرسد. جالب است که بدانید بلندترین حصارهای جهان در استرالیا قرار دارد. حصار «دینگو» در مرکز «کویین لند» حدود 5531 کیلومتر طول و 1/8 متر ارتفاع دارد. این حصار در دورتادور مراتع گوسفندان و شترمرغ ها ساخته شده است تا آنها از دسترس حمله انواع حیوانات وحشی به دور باشند.

     پاکسازی زمین: بومیان استرالیایی برای هزاران سال از طریق کاشت بوته ها و از علف های هرز برای جذب حیوانات به این مناطق برای شکار آنها استفاده می کردند. هنگامی که اروپاییان وارد استرالیا شدند و بومیان را از چمنزارها بیرون راندند، به سبب بی توجهی آنها میزان رشد درختچه ها و علف های هرز در خاک استرالیا بیشتر گردید. علف های هرز خاک را نابود می کنند، روند فرسایش خاک را سرعت می بخشند و همچنین باعث کاهش گوناگونی کاشت محصولات کشاورزی می شوند. البته این مساله امروز بسیار بدتر از گذشته شده زیرا علف های هرز بخش وسیعی از خاک استرالیا را پوشانده است.

    درباره وزیر کشاورزی استرالیا

    در حال حاضر «پیتر مک کوران» تصدی وزارت کشاورزی، شیلات و جنگلبانی استرالیا را بر عهده دارد. او در جولای سال 2005 میلادی در این سمت ابقا شد. وی در یک خانواده کشاورز متولد شده و هم اکنون نیز به همراه همسرش در فعالیت های دامداری دست دارند. او بعد از فارغ التحصیلی از رشته های قانون و هنر در دانشگاه ملبورن به عنوان وکیل مدافع یک شرکت مشغول به کار بود تا اینکه در سن 27 سالگی و در سال 1983 در پارلمان استرالیا انتخاب گردید و برای هشت دوره نماینده مجلس بود. اولین سمت وزارت مک کوران در سال 1996 و وزارت علوم و تکنولوژی استرالیا بود. در سال 1998 نیز متصدی وزارت هنر گردید و بعد از انتخابات سال 2001 مجددا به سمت وزارت علوم منصوب گردید. در سال 2004 در سمت وزارت امور شهروندی و فرهنگی منصوب گردید تا اینکه در سال 2005 به عنوان وزیر کشاورزی استرالیا انتخاب شد. مک کوران در خصوص اهمیت وزارت کشاورزی استرالیا می گوید: درآمد صادرات کشاورزی سالانه 28 میلیارد دلار می باشد و بدون کشاورزی، ما این منبع درآمد عظیم را از دست می دهیم.