صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

خرمای ایران با بسته بندی استرالیائی
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:٢٦ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/٢/٢٧
 

 خرما در تاریخ صادرات بازرگانی  ایران از دوران صفویه تا به امروز  محصول منحصر بفرد مناطق جنوبی کشور بوده است که استان بوشهر در خلیج فارس سهم بسزائی در تولید و صادرات این محصول بومی  دارد.

 استان کرمان و استان فارس نیز با نخلستان های انبوه خود در دشت خشت  در صادرات این محصول به خارج از کشور سهیم اند. خرما در گذر از ذکر نام آن در متون های تاریخی و مذهبی ، میوه و غذائی است که در دوران های سخت و طاقت فرسای خشک سالی و قحطی، یار وفادار تهیدستان بوده است. روزگاری که بوشهری ها و بویژه اهالی دشتستان از قحطی و فقدان آذوقه در رنج بوده اند خرما غذای انسان های از رمق افتاده این خطه بوده است. نه تنها در ایران بلکه در آنسوی آب های خلیج فارس ساکنان شیخ نشین ها نیز روزگاران تلخ گذشته را با خرما به سر برده اند. آب بندر لنگه همراه با حلبی ها و تک و زنبیل و کپوره ی خرمای بوشهر و جهرم با لنج  به دبی و شارجه صادر می شد و ساکنان شیخ نشین ها چشم براه آب و آذوقه از ایران بودند. بوشهر نقطه امید آب و غذای جزیره ی بحرین بود. وقتی خانواده های بوشهر و دشتستان از قحطی و کمبود آذوقه  بستوه می آمدند و خرمای نخلستان کپک می زد  با تتمه ی خرمائی که در تاپو داشتند حلوائی درست می کردند و با خر و قاطر  راه های پرپیچ و خم کوه های ملو و رودک و دالکی و کتل پیرزن وکتل دختر را در پیش می گرفتند و راهی سفر می شدند تا به سر مقصودی مطمئن برسند.

داستان آن خانواده دشتستانی ی استان بوشهر که قحطی عرصه را بر آنها تنگ کرد و راه سفر در پیش گرفتند و در میانه راه نه تنها خود از رمق افتادند بلکه چهارپایانشان نیز  تلف شد و حلوایشان هم تمام شد و در مرودشت سکنی گزیدند و بعدها بنیانگذاران کارخانه قند مرودشت شدند، خود به تحقیق جامعی نیازمند است که دانشجویان بوشهری بعنوان برگی زرین از چاره جوئی و تلاش بوشهری ها در ساختار اقتصاد ایران می بایست غبار  را از چهره ی تاریخ آن  زدوده و آن را برملا کنند.

خرما این میوه ی نخلستان های جنوب بدلیل داشتن منیزیم و تقویت نیروی عمومی بدن موجب تقویت حافظه می شود. بدلیل خاصیت خوراکی فیبر برای سلامت بدن ارزش بالائی دارد. خرما دارای خواصی بیشمار است که شامل پروتئین و کالری و فسفر و گلوسید و کلسیم و آهن می باشد. در گذر از تمام خواص های ذکر شده یکی از اقلام صادرات استان بوشهر تا پیش از کشف گاز در این استان بوده است.  امروزه ثابت شده است این میوه می تواند در پیشگیری از سرطان موثر باشد(١). نخل درختی اصیل و به باور ما جنوبی ها مقدس است که عده ای "خاستگاه ان را هندوستان می دانند"(٢). باستان شناسان بر این باورند که کاشت این درخت  سابقه ای پنج هزار ساله دارد و درخت نخل از ایران به چین برده شده و در کشورهای اروپائی مانند اسپانیا کشت شده است(٣).  خرما با سابقه کشت درخت آن که پابپای تاریخ ایرانزمین می زند هنوز در کشور ایران صادراتش به  راه و روش اصولی و استاندارد جهانی دست نیافته است. فاجعه بار است که  در جلسه ای که بنام " ستاد خرما " (۴) جهت بررسی محصول کشاورزان و صادرات این محصول بر پا شده است وزیر بازرگانی آقای سید مسعود میر کاظمی با معاونان خود آقایان مفتح و جلیلیان و نمایندگان بانک های کشور در قرن بیست ویکم به رتق و فتق مسایلی پرداخته اند که گوئیا کشف بزرگ حضرات بوده است. آقایان کشف کرده اند که  مانع پیشرفت محصول خرمای ایران در بازار جهانی نبود بسته بندی درست و بهداشتی است و گناه را ساده و پاک به گردن کشاورزان انداخته اند. باز هم خدا را شکر و سپاس باید گفت که شوری آش بحدی است که خان هم فهمیده است. این آقایان یا نمی دانند و یا می دانند و نمی خواهند بدانند که افت این محصول در بازار جهانی به دلیل مدیریت غیر مسئولانه حضرات بوده و کشاورزان بی گناهند. آقایان آن چنان کشفیات اشان را بی محبابا بر زبان می آورند که گوئی مخاطبانشان مثل خود حضرات در هاله ای از وهم و خیال غوطه ورند. فاجعه بارتر از همه چیز برای کشاورز ایرانی میزان صادرات این محصول است که نشان دهنده فقدان  تدبیر وزرای مربوطه این  محصول بومی است. امروزه در گذر از  اینکه  خرما در تولید کیک و بیسکویت در قنادی های جهان مصرف می شود  در بعضی کشورها برای مرغوبیت محصول کنیاک نیز از خرما استفاده شده است. 

برای کشاورز ایرانی ، بدلیل  نبود مدیریت و اندیشه اقتصادی وزرای بازرگانی و کشاورزی، گریه آور است که امروز کشورهای حاشیه خلیج فارس که خود روزگازی چشم براه آب و خرمای بوشهر و دیگر بنادر ایران بودند بازار جهانی  این محصول را خود تصرف کنند و خرمای (حته) امارات در غیبت خرمای بصره عراق  در فروشگاهای جهان  خرمای ایران را به آغل بز و  بزغاله برای افزایش شیر بریزد. خرمای کالیفرنیا مرغوب و با بسته بندی بهداشتی بازار خرمای ایران را آنچنان کساد کرده و به ورشکستگی کشانده است که صادرات محصول خرمای سال ١٣٨۶ کشور ما "  فقط ٣٠هزار تن" (۵) بوده است.

در فروشگاه "ولورت" در سیدنی استرالیا ، در میان بسته بندی های شیک خرمای کالیفرنیای امریکا و خرمای امارات،  بسته بندی زشت و بد قواره خرمای ایران مشتری را از خرما بیزار می کند. خرمای کالیفرنیا و امارات در استرالیا هر کیلو ٢٠ دولار یعنی ١۶٠٠٠ (بله شانزده هزار) تومان به فروش می رسد ولی خرمای ایران با ارزانترین قیمت بدلیل بسته بندی غیر استاندارد قیمتی نازل داشته و با وصف آن  باز هم خریداری ندارد. 

غرض از نوشتن این مطلب کوتاه را نباید پنهان کنم که نوستالژیای دوران کودکی پنجه بر گلویم گذاشت و ناهار امروز هوس خرما کردم.  در یکی از  فروشگاه های بزرگ محله در سیدنی استرالیا نام ایران را بر بسته بندی خرما مشاهده کردم که  مرغوبیت بسته بندی آنچنان ماهرانه و هنری بود که نگارنده ذوق زده تشویق به خرید آن شدم. با کاسه ای ماست به یاد دوران خردسالی مشغول خوردن بودم که چششم به این جمله انگلیسی بر روی بسته افتاد : خرما محصول ایران است ولی بسته بندی آن در استرالیا صورت گرفته است.

 پا نوشت:

١- عصر ایران. تاریخ ١۵- ٧- ١٣٨۶. کد خبر ٢۶۵٠٣

٢- عصر ایران. (خرما میوه نخل مهربان).

٣- عصر ایران. (خرما میوه نخل مهربان).

۴- آفتاب. (درجلسه ستاد خرما چه گذشت). سه شنبه ١٠ مهر ١٣٨۶. کد مطلب ۶۵۶٣١

۵- آفتاب. ( در جلسه ستاد خرما چه گذشت).