صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

آیا برنده واقعی بحران هسته ای فوکوشیما گاز طبیعی یا LNG خواهد بود؟
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۱٢:٥٤ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٠/۳/۱۸
 

با توجه به آمارهای ثبت شده در نشریات معتبر اقتصادی، ژاپن یکی از قدرت های اقتصادی بزرگ جهان و به عنوان یکی از بزرگترین خریداران انرژی به خصوص ال.ان.جی یا همان گاز مایع است. رشد تقاضای خرید این محصول به دلایل ظهور برخی از قدرت های بزرگ اقتصادی مثل چین و هند در آسیا باعث افزایش قیمت این محصول شده که بحران جدید هسته ای ژاپن به این روند افزایش تقاضا دامن زده است.

با توجه به صنعت بسیار قوی کشور ژاپن و رشد اقتصادی آن تامین انرژی در این کشور یکی از اصلی ترین نگرانی های مسئولان دولتی و امری حیاتی بوده و هست. از سوی دیگر با توجه به مبارزه این کشور با آلودگی محیط زیست و قوانین بسیار دقیق برای جلوگیری از آلودگی جهان ، این کشور تصمیم به استفاده از منابع انرژی پاک گرفت و در این زمینه روی نیروگاههای هسته ای سرمایه گذاری های هنگفتی انجام داد که به عقیده برخی از کارشناسان انرژی هسته ای یکی از انرژی های پاک در کره زمین به شمار می رود . اما متاسفانه حادثه اخیر زنگ خطری برای جهان و کل کشور های صنعتی جهان و بخصوص این جزیره را به صدا در آورد .

با توجه به خرید بسیار بالای ال.ان.جی توسط کشور ژاپن برای تامین منابع انرژی و رشد صنایع خود حال با این بحران دریچه ای نوین به روی این محصول برای تثبیت موقعیت خود به عنوان انرژی قابل اعتماد باز شده که شاید در آینده این نعمت خدادادی تاثیر عمیقی داشته باشد.

بحران فکوشیما هرگز به نفع آینده انرژی هسته ای نیست و باعث تضعیف موقعیت آن در نظر جهان شده و باعث عدم اعتماد کشورهای صنعتی به تکیه کردن به آن شده و باعث تغییر موضع برخی از کشورهایی که خود از پیشتازان این نصعت بوده اند شد. به گونه ای که حتی حاضر به تعطیلی برخی از پروژه های هسته ای خود شده اند.

به عنوان مثال کشورهای آلمان و سوئیس که کشورهای صنعتی نیز هستند با تدوین برنامه ای نیروگاهها و پروژه های قدیمی هسته ای خود را تعطیل کرده اند و حتی در برخی مواقع حاضر به سرمایه گذاری برای پروژه های هسته ای جدید نیز نیستند و ترجیح داده اند که دست نگهدارند و مطالعات خود را درباره آینده و ایمنی این نوع انرژی تکمیل کنند.

با این حال، کشورهای دیگری مثل آمریکا ، اندونزی ، ایتالیا و لهستان هنوز بر برنامه های خود اصرار دارند و حتی پروژه های جدیدی را نیز در دست اقدام دارند. با توجه به این تحولات و تغییرات جدید در عرضه و تقاضای کشورهای صنعتی برای تامین انرژی و قابل اطمینان بودن گاز طبیعی پیش بینی می شود کشتی های بیشتری حامل این محصول راهی ژاپن و دیگر کشورهای صنعتی خواهند شد و همین موضوع بازار خرید و فروش گاز طبیعی را دستخوش تغییرات عمده ای خواهد کرد.

اما این تغییرات بیشترین تاثیر خود را در دراز مدت نشان خواهد داد نه کوتاه مدت. البته در کوتاه مدت نیز شاهد تغییراتی در این زمینه یعنی افزایش قیمت خواهیم بود اما با توجه به سیاست های کشور ژاپن مبنی بر تعطیلی نیمی از پروژه های هسته ای خود براثر این حادثه ناگوار نیاز انرژی این کشور باید از طریق ال.ان.جی یا زغال سنگ تامین خواهد شد که گزینه دوم به دلیل آلودگی محیط زیست از جایگاه کمرنگتری برخوردار است. بنابراین گاز طبیعی برنده اصلی این بحران خواهد بود که خود باعث ایجاد انگیزه و سرمایه گذاری بیشتری در کشورهای تولید کننده ای چون ایران خواهد بود.

با توجه به سیاست های جدید کشور ژاپن که در آن قید شده که حداقل برای سه سال پروژه های هسته ای این کشور جهت بررسی بیشتر و ایمن سازی آنها به حالت تعلیق در خواهند آمد پس طی سه سال آینده بحران گاز طبیعی فرصت مناسبی برای تثبیت جایگاه این نعمت خدادادی خواهدبود این درست درحالی است که برخی از کارشناسان می گویند پروژه های هسته ای ژاپن برای همیشه تعطییل خواهند شد. بنابراین با این اتفاق آینده ال.ان.جی کاملا روشن خواهد بود.

دو سوخت جایگزین یعنی گاز طبیعی و زغال سنگ در آینده ای بسیار نزدیک با افزایش قیمت مواجه خواهند شد و در دراز مدت با تثبیت قیمت از شوک بازار کاسته خواهد شد . اما همچنان این دو محصول با قیمتی بالاتر از قیمت های کنونی در بازارهای جهانی عرضه خواهند شد. ژاپن به عنوان یکی از بزرگترین وارد کنندگان ال.ان.جی تقریبا 70 درصد از نیاز خود را از استرالیا، اندونزی، مالزی و برونئی تامین می کند که بحران جدید فرصت طلایی ای برای این کشورها خواهد بود تا بتوانند درآمد بیشتری کسب و سرمایه گذاری بهتری در زمینه تولید این محصول با ارزش انجام دهند.

کارشناسان در مورد قیمت آینده ال.ان.جی نظر قاطعی نمی دهند اما می گویند: با توجه به افزایش قیمت 5-6 دلاری برای این محصول قبل از ایجاد بحران که با توجه به افزایش تقاضا در سال 2012 میلادی پیش بینی شده بود وقایع اخیر می تواند خود منشاء دوباره این جهش باشد و تغییرات عمده ای در این زمینه ایجاد کند و مسیر حرکتکشتی ها را از اروپا به سمت ژاپن تغییر دهد.

به عنوان مثال قطر، قرار است میزان تقاضای اضافه کشور ژاپن را پس از بروز این بحران تامین کند این در حالی است که بیشتر کشورهای اروپایی برای تامین انرژی خود وابسته به واردات این محصول و تامین انرژی خود از قطر هستند. طبق آمارهای موجود در سازمان های ذی ربط سال 2009میلادی قطر بیش از 12 درصد نیاز ژاپن را در زمینه گاز طبیعی تامین می کرده که کارشناسان در شرایط عادی این رقم را برای سال 2012 میلادی دوبرابر پیش بینی کرده بودند حال با بروز این بحران نگرانی اصلی برای کشورهای اروپایی خواهد بود و باعث هجوم خریداران به این بازار شده یا حتی در برخی موارد خریداران به استفاده از محصولات بی کیفیت مثل گاز زغال سنگ یا دیگر منابع روی آورند.

استفاده از این سوخت های بی کیفیت درست زمانی اتفاق افتاده که کارشناسان محیط زیست عنوان می کنند استفاده از این نوع گاز های بی کیفیت باعث آلودگی بیش از حد محیط زیست خواهد شد و به مراتب فاجعه ای بسیار بدتر از فوکوشیما را رقم خواهد زد.

اما تقاضای بیش از حد این محصولات خود جاذبه ای بسیار خوب برای افتتاح پروژه های بسیاری در دو کشور استرالیا و اندونزی شده و فارق از تاثیرات منفی آنها بر محیط زیست مشغول تولید و فروش این محصولات بی کیفیت هستند. به گفته این سازمان ها کشورهای صنعتی بهتر است روی پروژه های انرژی پاک مثل خورشیدی تمرکز کنند و این بحران را پشت سر بگذارند.

اما آنچه که مسلم شده صعود جایگاه گاز طبیعی و رشد قیمت آن در سطح جهانی خواهد بود و پیروز میدان رقابت انرژی خواهد بود.

Ravi krishnaswamy

مجله PI (power insider)

April 2011

مترجم: عماد عزتی