صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

آیا پروازهای درجه یک (فرست کلاس) زمینگیر شده اند؟
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:۳۳ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٠/٥/۱
 

·      

  با توجه به رکود اقتصادی در سال 2008 میلادی و اقتصاد ناپایدار حاکم بر جهان امکان کنسل شدن پرواز های فرست کلاس در شرکت های هواپیمایی سر زبان ها افتاده اما سئوال اصلی اینجاست که حالا چه خدماتی باعث جلب مسافران خواهد شد؟

  شاید بهترین تصمیم با توجه به شرایط کنونی کم کردن خدمات فرست کلاس به مسافران در شرکت های هوایی باشد اما هر شرکتی که اقدام به چنین کاری نکرده در واقع آینده کاری خود را سرمایه گذاری کرده و آینده مالی خود  برپایه مستحکمی استوار کرده.


 دوران اهدای بسته های لوازم آرایشی به بانوان و بسته های بازی به کودکان در قسمت درجه یک (فرست کلاس) پروازها شاید روبه اتمام باشد ، با توجه به رکود اقتصادی جهان و طبق آمار منتشر شده توسط سازمان هوایی IATA سطح درخواست سفر با بلیط های فرست کلاس در پرواز ها نسبت به سال 2009 میلادی 17 درصد کاهش را نشان می دهد. این در حالی است که بسیاری از شرکت های هواپیمایی مثل easy way و رایان ایر در ارایه خدمات ارزان قیمت بسیار مشهور شده اند. بنابراین شاید قسمت فرست کلاس هواپیماها هم به صندلی های ارزان قیمت تری تبدیل شود. این پدیده در حالی اتفاق می افتد که کلا در سال 2010 میلادی سطح درخواست مسافرت های لوکس به کلی کاهش چشمگیری را نشان داده است.

طبق آخرین گزارش یورومونیتور در سال 2010 میلادی تحت عنوان «تغییر عادت سفری مسافران» بیان شده که بسیاری از مسافران خطوط هوایی سعی در تغییر عادت مسافرت خود کرده اند و با توجه به رکود اقتصادی، این مسافران سعی در کاهش هزینه های مسافرت خود از جمله بیمه نامه ها و خدمات دیگر داشته اند. این مسافران از صندلی های بسیار راحت قسمت فرست کلاس دل کنده اند و به صندلی های اکونومی economy روی آورده اند که بر اساس این تغییر عادت شرکت های هواپیمایی نیز تعدادی از کابین های فرست کلاس خود را جمع آوری کرده و تبدیل به قسمت اکونومی کرده اند و تا حدودی از ارایه خدمات فرست کلاس خودداری کرده و می کنند.

قطع پرواز های فرست کلاس

در ماه مارس سال 2010 میلادی خطوط هوایی سنگاپور با اعلام مسیرهای جدید پروازی خود از ابوظبی و جده، هواپیماهای ایرباس A330-300 را جایگزین هواپیمای 777 بوئینگ کرده و این هواپیماها را به دلیل هزینه بالای آنها بازنشسته کرد اما مدیر خطوط هوایی سنگاپور ایر لاین دزموند لیم Desmond Lim در حاشیه جلسه ای برای افتتاح این خطوط هوایی گفت: اکثر شرکت های هوایی سعی کرده اند خدمات فرست کلاس خود را به هواپیماهای دو طبقه مانند بوئینگ 747 و ایرباس A380 اختصاص دهند و هواپیما های تک کابین را بیشتر به صندلی های اکونومی اختصاص دهند. همچنین او گفت: این شرکت با ارایه خدماتی چون یک وعده غذای گرم، نوشیدنی رایگان ، حوله گرم و سرگرمی اختصاصی برای همه سعی کرده خواسته های جدیدمسافران را برآورده کند و مسافران فرست کلاس که اکثر آنها از طبقه بالای جامعه هستند را از دیگران جدا کند . با این کار صندلی های فرست کلاس به قسمت اکونومی افزوده خواهد شد و  تعداد بیشتری می توانند از قسمت اکونومی استفاده کنند.

این تصمیمات در حالی اتخاذ شده که او می گوید: طی شش ماه دوم سال 2010 میلادی تقاضای سفر برای قسمت فرست کلاس کاهش داشت و صندلی های خالی بسیار بودند این درست زمانی بود که شرکت های هواپیمایی با کمبود صندلی در قسمت اکونومی روبرو بودند بنابراین فضای فرست کلاس را به قسمت اکونومی اختصاص دادیم.

مدیر بازاریابی حاشیه خلیج فارس شرکت هواپیمایی سنگاپور نیز در این باره گفت: شرکت هواپیمایی ما بیشتر صندلی های فرست کلاس خود را در مسیر های طولانی به خدمت گرفته و امکاناتی چون صندلی های تخت خواب شو و قسمت خروجی آی پد را نیز به قسمت بیزینس کلاس اضافه کردیم، بنابراین شرایطی بین خدمات فرست کلاس و اکونومی ایجاد کرده ایم، تا بیشتر مسافران فرست کلاس قدیمی این شرکت که  ترجیح می دهند از خدمات ارزانتر هم استفاده کنند . بتوانند حق انتخاب بیشتری داشته باشند.

درست به همین دلایل دیگر شرکت های مطرح در سطح جهانی نیز دست به اقدام مشابهی یعنی تعدیل صندلی های فرست کلاس خود زده اند به طوری که مدیر شرکت هواپیمایی Qantas در ژانویه سال 2010 میلادی عنوان کرده است: این شرکت هواپیمایی دو سوم از فضای فرست کلاس خود را برای تبدیل به صندلی های اکونومی اختصاص داده است. این در حالی بوده که این تغییر و تحول برای این شرکت هواپیمایی حدود 350 میلیون دلار هزینه دربر داشته است. این مدیر شرکت هواپیمایی کوآنتاز اعلام کرده که از کل ناوگان هوایی این شرکت تنها 12 فروند هواپیمای A380  دارای قسمت فرست کلاس هستند و مابقی به اکونومی تبدیل شده اند.

آلان جویس Alan Joyce مدیر تشریفات این شرکت هواپیمایی می گوید: با توجه به رکود اقتصادی جهانی و آمار درخواست لغو کردن مسافرت ها توسط مشتریان این شرکت هواپیمایی به این نتیجه رسید که سلیقه مردم در انتخاب مسیر و کیفیت پروازها تغییر کرده ، این مسافران ترجیح می دهند که مبلغ کمتری را برای مسافرت خود بپردازند . به همین دلیل مدیران تشریفات ما ترجیح می دهند شرایط داخل کابین ها و نوع خدمات شرکت هواپیمایی Qantas را به نحوی تغییر دهند تا هم خواست مشتریان برآورده شود و هم از نظر اقتصادی شرکت ما سودآور باشد و بتوانیم از صندلی های اکونومی بیشتری استفاده کنیم.

در همین راستا اکبر الباکر AKBAR AL BAKER عنوان می کند: با توجه به اینکه شرکت هواپیمایی قطر یکی از بهترین شرکت های هواپیمایی در سطح جهان است و از نظر استانداردهای داخل کابین مانند نوع چرم صندلی ها ، اندازه میزهای غذا و به طور کلی آسایش مسافران داخل کابین هنگام پرواز چندین بار برنده جوایزی در سطح بین المللی نیز شده است اما به دلیل شرایط موجود از نظر اقتصادی و کاهش چشمگیر درخواست خرید بلیط های فرست کلاس تصمیم گرفته که خدمات جدیدی را در این زمینه از سال 2011 میلادی به مشتریان خود ارایه دهد. این مدیر اعلام می کند که طی کنفرانس برگزار شده با نام ITB مدیران شرکت هوایی قطر تصمیم به راه اندازی خدماتی ما بین فرست کلاس و اکونومی گرفته اند که این تصمیم از ابتدای سال 2011 میلادی به اجرا در خواهد آمد و طی آن مسافران از نظر اقتصادی مبلغ کمتری برای خرید بلیط می پردازند اما خدماتی بسیار مناسب دریافت خواهند کرد.

آیا این طرح ها در بلند مدت شکست می خورد ؟

تغییر عادت های مسافرتی مردم و همچنین مسایل مربوط به رکود اقتصادی که هنوز هم اثرات آن در جوامع مشهود است مشکلات بسیار جدی را برای تقاضای سفر مردم به دنبال داشته . این گونه مسایل باعث شده که مردم و مدیران واقعا باور داشته باشند که قطع خدمات درجه یک در هواپیماها راه حل اصلی برخورد با این مشکل و معظل خواهد بود.

ناتالی ماتئوس Natalie Matteus مدیر ارشد یکی از دفاتر خدمات توریستی عنوان می کند: اگرچه رکود اقتصادی کمی از مسافران خطوط هوایی درجه یک را کاسته اما کسانی که توان استفاده از این گونه خدمات را دارند در نهایت با توجه به توان مالیشان دوباره به علاقه خود مراجعه می کنند و بار دیگر از اینگونه خدمات استفاده خواهند کرد. بنابراین اگر شرکتی تصمیم به قطع خدمات فرست کلاس خود بگیرد در بلند مدت دچار مشکل خواهد شد و از نظر مالی به ضرر خواهد افتاد. این مدیر عنوان کرده که افراد ثروتمند هرگز از علاقه های خود کوتاه نخواهند آمد و همیشه به دنبال راه حلی برای رسیدن به خواسته های خود هستند بنابراین حذف قسمت فرست کلاس داخل کابین در نهایت به ضرر شرکت ها خواهد بود .

ماتئوس می گوید: گرچه حق بیمه اینگونه مسافران بسیار بالاست و برگزاری خدمات در جه یک در هواپیما برای شرکت های هوایی بسیار هزینه بر خواهد بود اما مسافران فرست کلاس بالاخره به این خدمات نیاز دارند و علاقمند هستند که این خدمات را هنگام پروازهای طولانی خود دریافت کنند این گونه مسافران معمولا از مبداء خاورمیانه به مقاصد دیگر جهان مانند شرق دور یا آمریکا پرواز می کنند ( درواقع اشاره این مدیر گردشگری به منطقه خاورمیانه و حاشیه خلیج فارس بوده) حال اگر شرکت هواپیمایی آنها این خدمات را نداشته باشد یا اینگونه خدمات را جمع کرده باشد مدیران این گونه شرکت ها باید یقین داشته باشند که مسافران خود را از دست داده اند و مشتریان آنها شرکت های دیگری را جایگزین خواهند کرد.

این مدیر شرکت خدمات توریستی می گوید: من معتقد هستم که صندلی های درجه یک در بسیاری از پروازهای کوتاه مدت در حال حاضر شاید برای شرکت های هواپیمایی اقتصادی نباشند اما این موضوع در سفرهای طولانی برای شرکت های هواپیمایی یک موقعیت اقتصادی خواهدبود و در واقع پاشنه آشیل این شرکت های هواپیمایی نیز هست که اگر به آن توجه نکنند متضرر خواهند شد.

ماتئوس اضافه می کند: اتخاذ اینگونه تصمیمات از سوی شرکت های بسیار مشهور هواپیمایی مانند سنگاپور ایرلاین تعجب آور بوده چون این شرکت که یکی از معتبرترین خطوط هوایی جهان است در بلند مدت دچار مشکل خواهد شد و مسافران فرست کلاس خود را از دست خواهد داد. امروزه برخی از شرکت ها با این گونه تصمیمات موافق هستند اما شاید مدیران این شرکت ها به خواست گروه مسافران فرست کلاس خود توجهی ندارند.

شرکت های هواپیمایی الاتحاد، امارات ایرلاین و الخلیج جزو شرکت های هوایی ای هستند که از منطقه خلیج فارس هیچگونه تغییری در سیاست های خود در مورد کابین های فرست کلاس نداده اند این در حالی است که شرکت الاتحاد جدیدا به عنوان یکی از بهترین و با کیفیت ترین خطوط هوایی در زمینه برگزاری خدمات فرست کلاس در جهان انتخاب شده است.

اما مدیران این شرکت ها می گویند: با توجه به کاهش چشمگیر 3 درصدی مسافران این خطوط به دلیل رکود اقتصادی و همچنین گران تر شدن قسمت سوخت هواپیما این شرکت ها تصمیم گرفته اند برای پایین آوردن هزینه های خود اقدام به راه اندازی خدماتی جدید برای ارایه به مسافران خود کنند. آنها عنوان می کنند که البته با بسته شدن شرکت های کوچک هوایی به دلیل مشکلات اقتصادی شرکت های بزرگتر امید بیشتری به آینده اقتصادی خود دارند این مدیران به آینده صندلی های فرست کلاس بسیار امیدوار هستند و چشم به آینده این صندلی ها دوخته اند.

احمد خوری AHMAD KHOORY یکی از مدیران اقتصادی امارات می گوید: این شرکت در حال حاضر هیچگونه برنامه ای برای کنسل کردن بخش فرست کلاس خود ندارد بلکه آماده ارایه پیشنهادات جدیدی به مسافران خود نیز هست و به هیچ عنوان از کیفیت خدمات خود نمی کاهیم و با این خدمات و کیفیت آینده این صنعت برایمان روشن خواهد بود.

پیتر بامگارتنر Peter Baumgartner مدیر بازرگانی شرکت الاتحاد نیز در این زمینه اضافه می کند که شرکت بین المللی هواپیمایی التحاد با توجه به برنامه های بلند مدت این شرکت برای به دست آوردن بهترین رتبه در بلند مدت و کسب درآمد بسیار مناسب در سطح جهانی این صنعت هیچگونه کاهشی در خدمات فرست کلاس خود را در دستور کار ندارد بنابراین جهت کسب مسافران بیشتر و در آمدزایی اقدام به راه اندازی سرویس های جدیدتری نیز کرده ایم که هرگونه سلیقه و توان مالی را پوشش دهد.

اما این موارد همگی در حالی عنوان شده اند که خطوط هواپیمایی ایران با توجه به مسایل مربوط به کشور دچار فرسودگی و سوء مدیریت هستند حالا با توجه به حجم عمده برنامه ریزی خطوط بین المللی هوایی و سرمایه گذاری کلان آنها در این زمینه در سطح جهان و بازاریابی گسترده آنها برای یافتن بازارهای بکر ودست نخورده در سطح بین الملل آیا واقعا خطوط هوایی ایران می توانند از نظر اقتصادی رقابتی با این شرکت ها داشته باشند و در سطح بین المللی مطرح باشند .

اما پاسخ این سئوال در تبلیغات روزنامه ها و تغییر عادات مسافران ایرانی بسیار روشن است بطوری که در یکی دو سال اخیر شاهد رشد بیش از حد حضور شرکت های هواپیمایی خارجی در داخل کشور و تبلیغات گسترده آنها بوده ایم این در حالی بوده که اکثر مسافران ایرانی ترجیح می دهند برای رسیدن به مقاصد خودشان در دیگر نقاط جهان از خطوط هوایی خارجی استفاده کنند . البته اکثر این شرکت های خارجی در واقع شرکت های متوسط هواپیمایی یا زیرمجموعه های شرکت های هوایی بزرگتر در سطح جهان هستند و تعداد کمی  از معروفترین های جهان به ایران پرواز دارند . البته این شرکت ها در واقع مسئول جمع آوری درآمدی بسیار هنگفت از ایران به کشورشان هستند. به عنوان مثال شرکت هواپیمایی امارات ایر لاین تقریبا هر روز سه پرواز از ایران به سمت دبی برگزار می کند که تقریبا 30 درصد از مسافران آن مسافران ترانزیت هستند و قصد اقامت در این کشور را ندارند . بنابراین می توان محاسبه کرد هر روز چندین هزار دلار به صنعت هوایی این کشور تزریق می شود در صورتی که می توان این دلارها را در داخل کشور نگهداشت .

 با کمی دقت متوجه خواهیم شد که اکثر مسافران ایران برای رسیدن به مقاصد خود مجبور به استفاده از پروازهای ترانزیت هستند و باید به کشوری ثالث سفر کنند و از آنها دوباره مسیر خود را ادامه دهند این خود یعنی هزینه سربار برای مسافران ایرانی این اتفاق در حالی صورت می گیرد که برخی از مسیرهای پروازی شرکت های هواپیمایی داخلی به دلیل کمبود مسافر تعطیل  شده به عنوان مثال می توان از جمع آوری مسیر پروازی شرکت ایران ایر به توکیو را نام برد که با توجه به کاهش مسافر یک دو سالی است که تعطیل شده.

 عماد عزتی

آوریل 2010 مجله تراول نیوز