صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

کالابورس های نا موفق ایران
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٧:٢۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩٢/۳/٦
 

اگرچه فلسفه وجودی بورس در اقتصاد و جوامع بشری رشد و رونق تجارت و البته مدیریت صحیح عرضه و تقاضاست اما گاهی این خود بورس است که دچار تلاطم شده و با رنگ قرمز مواجه می شود. شاید تا به حال از سقوط ارزش سهام شنیده باشید اما از فروپاشی بورس کمتر سخن به میان آمده است . دلایل مختلف اقتصادی، سیاسی، ساختاری و در نهایت مدیریتی باعث این اتفاق برای کل بورس خواهد شد که هر کدام جای بحث و بررسی های خاص خود را دارد اما این اتفاق در ایران برای سه بورس افتاد و آنها را یا با خطر حذف شدن مواجه کرد یا اینکه باعث شد طرح آنها فقط روی کاغذ باقی بماند .

بورس ارز، بورس انرژی و بورس نفت ، بورسهایی هستند که در ایران با مشکلاتی مشابه روبرو شدند و کم کم به دست فراموشی سپرده خواهند شد.

بورس ارز طرحی که روی کاغذ باقی مانده

طرح افتتاح و بکارگیری بورس ارز تقریبا از سال گذشته به صورت جدی توسط برخی از مقامهای دولتی و مجلس پیگیری شد و با بروز تلاطم در بازار ارزی کشور و همچنین نوسانات آن جدی تر شد . قرار بود این طرح یعنی همان بورس ارز به عنوان ابزاری برای کنترل نوسانات ارزی کشور به کار گرفته شود. بورس ارز اوایل راه بود که دولت با راه اندازی مرکز مبادلات ارز آن را کنار گذاشت و فراموش کرد. اما دوباره امسال با شدت گرفتن نوسانات و بحث کنترل قیمت ارز این طرح بین میان آمد و در مجلس درباره آن بحث هایی صورت گرفت اگرچه موافقان و مخالفان زیادی این طرح را همراهی می کنند اما هنوز ظاهرا مخالفان دلایل محکمتری برای جلوگیری از اجرایی شدن این طرح دارند.

مخالفان طرح بورس ارز عنوان می کنند با راه اندازی این بورس طبق قانون خریداران می توانند به آن مراجعه کنند و ارز خریداری نمایند بنابراین تقاضاهای خرد به بازار هجوم خواهند آورد و با توجه به محدود بودن عرضه دلار باعث افزایش ناگهانی قیمت دلار خواهد شد. با این دلایل که ظاهرا قانع کننده نیز هستند این طرح هنوز اجرا نشده با شکست مواجه شده است.

2. بورس نفت: این بورس در جزیره کیش با اولین معامله 2 هزار تنی پلی اتیلن و با 21 کارگزار فعالیت خود را در دنیای بورس ایران شروع کرده هرچند قرار بود که این بورس نیز عرضه و تقاضای نفت و مشتقات آن را در کشورمان کنترل کند و جلوی رانت و رانتخواری در این عرصه را بگیرد اما بازهم به دلیل مشکلات عمده ای هنوز کار نیافتاده به کار خود پایان داد و تابلوهایش خاموش شد. عمده ترین مانع مقابل این بورس همان نوسانات ارزی داخل کشور بود که باعث بروز اختلاف بین فروشنده و خریدار شده بود اما دیگر موانعی چون پیچیدگی معاملات نفتی ، مشکلات فقهی که توسط «کمیته تخصصی فقهی» بورس مطرح شده بود و عدم عرضه محصولات در بورس؛ توانستند توان مقابله با مشکلات را از این بورس بگیرند و در نهایت تابلوهایش از نوسان باز ایستاد.

3. بورس انرژی: طرح بورس انرژی بلافاصله پس از توقف تابلوهای بورس نفت شروع به نوسان کرد . این طرح در سال 90 پیشنهاد شد مسئولان بورس انرژی اینگونه وعده دادند که با معامله برق به عنوان یک انرژی پرمتقاضی در این بورس نظر نفتی ها و دیگر شرکت های تولید کننده انرژی مثل گاز را نیز به خود جلب خواهند کرد. با تمام مشکلات سال گذشته در اسفند ماه بورس انرژی ، پرقدرت کارش را شروع کرد ولی ظاهرا در همین مدت به مشکلات عمده ای از جمله کمبود انرژی دچار شده است . این موضوع باعث شده تا نه تنها نظر نفتی ها به این بورس که قرار است انرژی بفروشد جلب نشود بلکه اختلافاتی بین بورس کالا و انرژی نیز رخ دهد . این اختلافات را می توان در این دید که هم اکنون برخی محصولات نفتی و حتی نفت در این بورس یعنی بورس کالا فروخته می شود اما بورس انرژی که قرار است فقط انرژی بفروشد مواد اولیه تهیه روغن نیز فروخته پس نمی توان انتظار داشت به دلیل عدم شفافیت در حیطه فعالیت این بورس شاهد موفقیت و پررونقش شدن آن باشید. اگرچه تابلوهای این بورس گاهی نوساناتی را نشان می دهند اما تا ایستادن کامل و بی حرکت شدن این خطوط ظاهرا فاصله ای نیست. در حال حاضر عمده ترین مشکل این بورس کمبود نقدینگی وزارت نیرو برای تامین نقدینگی مورد نیاز بورس انرژی است یا همان برق عرضه شده در بورس است.