صندوقچه

دوشنبه هر هفته از رادیو اقتصاد موج اف ام فرکانس98 مگاهرتز با شماره تلفن 22652525 و پیامک300003637 از ساعت 05/12 تا 15/13 پاسخگوی پرسش های شما عزیزان در زمینه گردشگری خواهم بود. برای اطلاع از موضوع برنامه هر هفته و مشارکت در آن می توانید به وب سایت رادیو اقتصاد مراجعه فرمایید و با مشارکت در آن در بهبود کیفیت برنامه بنده را یاری نمایید

فراز و فرود بورسی در سال 92
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ٤:۱۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٢/۱٢/٢٧
 

به اعتقاد دست اندرکاران بازارهای مالی و کارشناسان اقتصاد رشد و رونق بورس اوراق بهادار می تواند یکی از نشانه های تحرک اقتصاد و البته پویایی آن در جوامع مختلف باشد و از آنجا که ایران باتوجه به برنامه پنجم توسعه اقتصادی خود قصد خروج از اقتصاد تک محصولی را دارد تحرکات بورسی مهمترین نشانه های تحقق این روند خواهد بود.

بطور کلی جذب سرمایه برای تولیدات صنعتی و البته به حرکت درآمد چرخ اقتصاد از طریق بازار بورس می تواند یکی از راهکارهای بسیار مطمئن و مناسب در نظام مالی و پولی کشور درنظر گرفته شود بنابراین کنترل و نظارت دقیق بر روند تحولات و زیر نظر گرفت شاخص های مختلف در این میان می تواند نقشه راهی مناسب برای آینده اقتصاد کشور معرفی شود.

همانطور که می دانیم طی سال 1391 با توجه به گسترش تحریم های یکجانبه غرب علیه ایران و البته ناتوانی ایران در جابجایی دارایی های خود خارج از کشور برخی اقلام مثل دلار، سکه ، خودرو و ... با رشد قیمت مواجه شدند و از آنجایی که روند تولید و سرمایه گذاری در کشورمان به همین دلیل روبه نزول بود سرمایه های سرگردان جامعه متوجه بازارهای کاذبی چون  موارد یاد شده شدند.

این اتفاق نه تنها باعث رشد صعودی قیمت برخی از این اقلام شد بلکه حتی باعث خرود برخی از سرمایه ها از چرخه تولید کشور بود.

حلقه های شیمیایی در رونق بورس92

از آنجا که شاخص بورس و البته رونق بورس به روند تولید در شرکت های پذیرفته شده در بورس بستگی دارد بنابراین تصور اینکه علی رغم خروج سرمایه ها از بازار تولید و کاهش تولید شرکت ها شاخص بورس روند صعودی داشته باشد کمی دور از ذهن بود اما این اتفاق روی داد و شاخص بورس تهران در دومین هفته کاری سال 1392 روندی غیر قابل تصور را تجربه کرد و رشد کارش را آغاز کرد تا بیانگر ترجمه دقیقی از ضرب المثلی که می گوید «سالی که نکوست از بهارش پیداست» باشد.

اما به عقیده بسیاری از کارشناسان بورسی روند صعودی بورس بستگی به عوامل مختلفی داشت که عبارت بودند از :

  1. تعیین تکلیف فاز دوم هدفمندی یارانه ها
  2. نتایج انتخابات
  3. تعیین قیمت خوراک پتروشیمی ها
  4. تعیین تکلیف قیمت ارز مبادله ای

هرچند برخی از عوامل یاد شده هنوز هم در پرده ای ابهام به سرمی برند و تکلیفی برای آنها از سوی دولتمردان ارایه نشده است اما تاثیر دو مورد از موارد یاد شده توانست تاثیر بسیار قابل ملاحظه ای بر بالا نگهداشتن روند صعودی شاخص های بورسی داشته باشد.

از آنجا که دولت می دانست باید تا روشن شدن تکلیف نتایج انتخابات این روند را صعودی نگهدارد با استفاده از قدرت و جایگاه قیمت خوراک پتروشیمی ها در سرنوشت شاخص بورس توانست تا فرارسیدن زمان انتخابات علی رغم تمام اتفاقاتی که روی داده بود شاخص بورس را صعودی حفظ کند هرچند طی این مدت بورس فراز و فرودهایی را تجربه کرد اما نتیجه اصلی یعنی صعودی بودن شاخص برتمامی عوامل دیگر تاثر گذاشت و نتایج را برای دولت دهم رضایت بخش نشان داد.

به هر حال خرداد از راه رسید و با حضور گسترده مردم نتیجه انتخابات نیز مشخص شد و با انتخاب حسن روحانی به عنوان رئیس جمهور ناگهان صعود شاخص ها دوباره جان گرفت و ادامه یافت دریغ از اینکه هنوز گشایشی در زیرساخت ها و البته تولید شرکت های بورسی ایجاد نشده بود و صرفا واکنش روانی بازار بود که باعث این اتفاق شد.

بزرگترین رانت بورسی

همانطور که اشاره شد اواخر دولت دهم ؛ دست اندرکاران دولت با استفاده از این مزیت پتروشیمی توانستند شاخص کل بورس را بالا نگهداشته و با استفاده از آن روند روبه رشد اقتصاد ایران را به رسانه ها نشان دهند اما مهمترین موضوع رانتی بسیار بزرگ بود که از سوی برخی خواص به خوبی مورد استفاده قرار گرفت .

روایت این گونه است؛ افرادی که از تصمیم دولت گاهی داشتند و می دانستند خوراک پتروشیمی ها ارزان خواهد شد که به همراهش ارزش سهام این شرکت ها بالا می رود اقدام به خرید های کلان بورسی کرده و توانستند سرمایه گذاری بسیار سودآوری را انجام دهند و در مقابل این افراد می دانستند که دولت جدید هنگام رویکار آمدن برای جبران بخشی از کسری بودجه ناچار به افزایش قیمت خوراک پتروشیمی هاست و به دنبال آن ارزش سهام این شرکت ها کاهش می یابد به سرعت در زمان لازم اقدام به فروش سهام کرده و با خرسندی بازار سرمایه بورس را ترک کردند.

این درحالی بود که آماتورها با توجه به تحولات موجود بازار و جذاب شدن بازار بورس اندوخته هرچند ناچیز خود را به امید درآمدی مناسب به بورس منتقل کردند اما حاصل جز پشیمانی برایشان نداشت و با کامی تلخ از این بازار حذف شدند. اما نباید از کاهش ارزش پول ملی ایران چشم پوشی کرد چون با این اتفاق دارایی شرکت ها ارزش افزوده مناسبی به خود خواهد دید و در نهایت به ظاهر سودآور می شود حال آنکه شرکت ها اصلا سودی نداشتند و این کاهش ارزش پول بوده که انها را سودآور نشان داده است.

93 سال واقع بینی بورس

رضاپور کارشناس مسایل بورس در جواب این پرسش که آیا در سال آتی نیز شاهد تداوم روند فعلی بازدهی نمادهای بورس خواهیم بود یا خیر و یا اینکه اصولاً امکان رشد قیمت سهام شرکت هایی که در سال جاری با بازدهی های بسیار بالایی روبرو شده اند وجود دارد؟ نیز اظهار داشت: بدون شک سال آینده سال بسیار با اهمیتی برای بازار است. امسال سال خوش بینی ها بوده ولی سال آینده سال واقع بینی است. اگر خوشبینی ها به وقوع بپیوندد بدون شک مقدمات خوش بینی به آینده آن نیز فراهم خواهد بود. در ابتدای سال آینده نتیجه مذاکرات ژنو تأثیرات قابل توجهی بر فضای سرمایه گذاری و کسب و کار کشور خواهد داشت و در صورت رخدادهای عملی مثبت، تداوم سیر صعودی قیمت سهام رشد یافته در سال جاری نیز وجود دارد اما قطعاً این بر مبنای فضای واقع بینانه تری صورت خواهد گرفت که مسلماً برندگان افرادی هستند که به دور از هیجان و بر مبنای تحلیل و منطق به سرمایه گذاری هوشمندانه اقدام کرده باشند. اما اگر فضای واقع بینانه موید این شرایط نباشد، نباید به فضایی مشابه سال 92 در بازار سال 93 امیدوار بود و در این صورت سرمایه گذارانی که صرفاً از روی شنیده و شایعات و بدون مبنای بنیادی سرمایه گذاری کرده اند احتمالاً آسیب بیشتری خواهند دید.