صندوقچه

درود بر همه دوستان، من خبرنگار اقتصادی و گردشگری هستم با توجه به رشته تحصیلی و همچنین علاقه خودم سعی می‌کنم مطالب اقتصادی و گردشگری نوشته شده توسط خودم را برای مطالعه شما بزرگواران منتشر کنم.

تجارتی در ابعاد اقتصاد
نویسنده : عماد عزتی خراسانی - ساعت ۸:٢۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩٤/۸/٤
 

بررسی بازار واردات، تولید و فروش ماشین‌های اداری

بارها و بارها برای گرفتن یک فتوکپی ساده از این فروشگاه به فروشگاه دیگری سرزده‌اید تا اینکه بالاخره کارتان انجام شده و نمونه‌ای از مدرک مورد نیازتان تکثیر کرده‌اید اما این ساده‌ترین موضوع در زندگی روزمره ماست که با ماشین‌های اداری سروکار داریم چون مدتی است دنیای دیجیتالی تمام امور اداری ما را به خود اختصاص داده و بدون این تجهیزات تقریبا انجام کارهای روزانه را برایمان غیر ممکن کرده است.

به دور رو اطراف خود کمی دقت کنید روی هر یک از میزهای همکاران و دوستان شما حداقل یکی از این ماشین‌ها به پریز برق وصل و آماده به کار است. از تلفن روی میز خودتان گرفته تا پیشرفته‌ترین دستگاه‌های تکثیر همه و همه خبر از تجارتی در ابعاد اقتصاد کشورمان دارد چون هیچ اداره یا سازمانی نیست که برای فعالیت‌های روزانه خود به آنها وابسته نباشد هرچند نباید فراموش کنیم موضوع اتوماسیون اداری مدتی است در ارگان‌های دولتی و خصوصی کشورمان جدی شده و زمینه حضور این تجهیزات را بیش از پیش کرده است.

فرصت امروز، برای یافتن واقعیت بازار تجاری ماشین‌های اداری سری به خیابان ایرانشهر مرکز اصلی این تجهیزات زده تا از چند و چون ماجرا برایتان بگوید هرچند این بازار آنچنان وسیع است که فروشگاه‌ها و مراکز خدمات پس از فروش آن مختص یک خیابان یا محله نیست بلکه در سطح شهر می‌توانید نمایندگی‌ها و فروشگاه‌های مجاز این لوازم را ببینید .

ماشین‌هایی با برندهایی نوستالژیک

بسیاری از ما به جای استفاده از کلمه فتوکپی معمولا از کلمه زیراکس استفاده می‌کنیم که این موضوع حکایت از همان نوستالژیک بودن برخی برندهای ماشین‌های اداری در زندگی ما دارد این برندها کم نیستند و می‌توان به برندهایی چون کداک، کانون و شارپ نیز در این زمینه اشاره کنیم اما امروز بازار تجهیزات و ماشین‌های اداری عبارتند از : IBM، Ricoh، Canon، Panasonic، Sharp، Toshiba، Konica، Minolta، lanier، LG و Savin این برندها بطور کلی در بحث ماشین‌‌آلات اداری جزو معروف‌ترین‌ها هستند هرچند تعداد کمی از آنها اکنون در ایران مورد استفاده قرار می‌گیرند و برخی در خارج ایران.

چه خبر از بازار بین المللی

براساس گزارش مارکت مانیتور در سال 2015 میلادی میزان فروش تجهیزات اداری (ماشین‌های اداری) در سه ماهه دوم سال جاری23/1 درصد افزایش داشته است اما در دوره یکساله و مقایسه با همین دوره در سال گذشته در مجموع 07/19 درصد کاهش را نشان می‌دهد که کارشناسان این بازار مهمترین عامل را در رکود حاکم بر اقتصادهای بزرگ جهان اعلام کرده به صورتی که این رکود باعث کاهش تعداد شرکت‌های کوچک و بزرگ و روند ثبت شرکت‌های تازه تاسیس در سراسر دهکده جهان شده است. در این گزارش کل بازار ماشین‌الات اداری در سراسر جهان ارزشی معادل 93/87 میلیارد دلار را به خود اختصاص داده و براساس داده‌های اقتصادی امروز پیش بینی شده است این تجارت در سال آینده میلادی در محدوده 90 میلیارد دلار ثابت باشد.

اما مارکت مانیتور در بخش دیگری از گزارش خود آورده یکی از بزرگترین بازارهای تجهیزات و ماشین‌آلات اداری مخصوص به ایالات متحده آمریکا است که در این منطقه تقریبا نیمی از تجارت ماشین‌های اداری شکل گرفته است . جدول زیر روند هفت سال گذشته تجارت تجهیزات و ماشین‌الات اداری از قبیل پیرینتر، فکس، اسکنر و فتوکپی را نشان می‌دهد تجهیزاتی چون رایانه در این تجارت لحاظ نشده اند چون آنها در بخش IT تقسیم بندی شده‌اند

سال مالی

حجم تجارت (میلیارد دلار)

2008

13/38

2009

9/37

2010

67/37

2011

45/37

2012

22/37

2013

37

2014

2/37

منبع Statista

بسیاری از کارشناسان اقتصادی با توجه به اهمیت استفاده از این تجهیزات در توسعه شرکت‌ها و اداره‌ها معتقدند با استفاده از آمار موجود در این زمینه و میزان گسترش یا کوچک شدن این تجارت می‌توان روند شکل گیری شرکت‌های تجاری و موسسات را کاملا رصد کرد و برای توسعه اقتصادی منطقه مورد نظر برنامه‌ریزی کرد بنابراین با توجه به اطلاعات و ارقام موجود کاملا مشخص است که در سال‌های 2008 تا 2014 میلادی اقتصاد ایالات متحده روبه کوچک شدن بوده و میزان مصرف این تجهیزات نزولی بوده است هرچند گروه دیگری از کارشناسان دراین باره معتقدند با توجه به تغییر کاربری برخی از تجهیزات یاد شده و البته تولید دستگاه‌های چندکاره نمی‌توان زیاد این نتایج را مورد بحث و بررسی قرار داد چون درواقع ممکن است شرکت‌ها به نوع دیگری نیازهای خود را برطرف کرده باشند.

بازار ایران چقدر گردش مالی به خود دیده

با قدم زدن در خیابان ایران‌شهر و گستردگی فروشگاه‌های مربوط به تجهیزات و ماشین‌آلات اداری بدون تردید درخواهیم یافت حجم تجارت این صنف با توجه به جمعیت ایران و البته توسعه کشورمان قابل توجه است و نمی‌توان به سادگی از کنار اعداد و ارقام جابجا شده در این صنف گذشت حال آنکه برخی مسئولان و البته دست اندرکاران سخن از حجم قابل توجهی از قاچاق در این زمینه گفته و این موضوع را عاملی برای زیان مصرف‌کنندگان می‌دانند.

سید مهدی میر مهدی کمیجانی رئیس اتحادیه صنف فناوران و رایانه تهران در این زمینه به فرصت امروز گفت: خوشبختانه با توجه به وجود قوانین مناسب و البته تعرفه‌های قابل قبول نسبت به واردات اینگونه تجهیزات در زمینه ماشین‌های اداری واقعا قاچاق بسیار پایین و قابل چشم پوشی است بنابراین ماشین‌های اداری اکنون درحد قابل قبولی از طریق مبادی قانونی و نمایندگان مجاز وارد ایران می‌شوند و کمتر از 15 درصد تجهیزات موجود بازار  به صورت قاچاق وارد می‌شود.

رئیس اتحادیه صنف فناوران و رایانه تهران درباره علت ناچیز بودن قاچاق در این صنف تصریح کرد: همانطور که می‌دانید نمی‌توان درباره هیچ یک از اصناف موجود کشورمان با قاطعیت بگوییم در این صنف قاچاق نداریم که صنف ما نیز از آن مستثنی نیست اما از آنجا که در زمینه تجهیزات و ماشین‌الات اداری ایران اصلا تولید ندارد و براساس قانونی لوازمی که نمونه ایرانی ندارند با پرداخت مبالغ قانونی گمرک بدون مشکل امکان وارد شدن به بازار را دارند از این رو کمتر واردکننده‌ای دست به ریسک واردات غیر قانونی می‌زند چون مشکلی از لحاظ قانونی درمقابل وی نیست و می‌تواند با تعرفه‌ای مناسب کالای خود را وارد کشور کند.

وی در ادامه به حجم کلی بازار ایران نیز اشاره کرد و افزود: با دقت در بازار بین المللی و البته نگرش در بازار ایران درخواهیم یافت واقعا نمی‌توان درباره حجم کلی این بازار اظهار نظر کرد و ارقام دقیقی ارایه کرداما انچه براساس تجربه و حضور در این صنف برایمان مشخص کرده است صرفا در تهران ما نزدیک به 4 هزار میلیارد تومان سالان گردش مالی در این تجهیزات را تجربه کرده‌ایم که بخش عمده‌ای از این گردش مالی مربوط به انواع پرینتر و فیش‌پرینت‌ها بوده است این درحالی است که بیشترین واردات این تجهیزات از کشور چین است (بیش از 95 درصد) و درپی آن کره جنوبی و برخی از کشورهای اروپایی قرار دارند.

این مقام صنفی درباره رویکرد بازار و تقاضای موجود برای خرید دستگاه‌های متفاوت به خبرنگا ما گفت: با توجه به توسعه تکنولوژی و البته از آنجا که این نوع تجهیزات در سطح بین المللی به سرعت درحال تغییر و تحول هستند هر روز نیاز شرکت‌ها و ارگان‌های دولتی و خصوصی برای تهیه این تجهیزات متفاوت از روز گذشته خواهد بود اما اکنون بیشترین تقاضا برای دستگاه‌های چندکاره است به این دلیل که نه تنها خرید و نگهداری دستگاه‌های چندکاره اقتصادی است بلکه با توجه به کاهش فضای دراختیار بسیاری از شرکت‌ها این دستگاه‌ها بهترین گزینه‌های خرید متقاضیان هستند.

میرمهدی کمیجانی به موضوع بسیار مهم خدمات پس از فروش نیز اشاره کرد و افزود: در این صنف یکی از مهمترین موارد بحث خدمات پس از فروش و گارانتی دستگاه‌ها است که برای این موضوع توصیه ما به متقاضیان این است که از فروشگاه‌های معتبر و دارای جواز کسب از سوی اتحادیه خرید کنند و برای خرید خود حتما فاکتور رسمی که مهر و امضاء فروشنده و فروشگاه را دارد دریافت نمایند اما درباره دستگاه‌ها هنگام دریافت فاکتور حتما از فروشنده بخواهید شماره سریال دستگاه را در فاکتور قید کند در صورت بروی هرگونه مشکل اتحادیه بتواند با استناد به موارد یاد شده اقدام نماید هرچند درصورت خرید از فروشگاه‌های غیر مجاز اتحادیه از ارایه خدمات به متقاضیان معذور است.

بیشترین قاچاق در قطعات صورت می‌گیرد

از سوی دیگر محمدرضا میرزایی کلیشمه، یکی از فروشندگان منطقه ایرانشهر با اشاره گردش مالی بسیار بالای خدمات پس از فروش گفت: بیشترین میزان سودآوری در این صنف مربوط به ارایه خدمات پس از فروش و قطعات است چون فروش خود دستگاه‌ها به دلیل تعدد واردکنندگان گاهی تنها با ده هزار تومان سود انجام می‌شود اما درباره خدمات پس از فروش و قطعات واقعا نمی‌توان بی‌تفاوت بود چون اصل تجارت در این بخش است.

میرزایی درباره قاچاق این محصولات نیز تصریح کرد: بطور کلی درمورد خود دستگاه معمولا کالای قاچاق خریداری ندارد اما در بخش قطعات می‌توان گفت موضوع کاملا برعکس است و اصلا واردات قانونی نداریم به عنوان مثال درباره کارتریج‌ها، چرخ‌دنده‌ها و موتورهای مورد نیاز شاید به جرات بتوان گفت تنها  ده درصد واردات قانونی صورت می‌گیرد و باقی از طریق قاچاق به دست متقاضیان می‌رسد که آنهم در بسیاری از موارد باعث بروز مشکلاتی برای خریداران شده است.

وی در ادامه افزود: در مورد قاچاق کارتریج‌ها تنها موضوع ورود کارتریج تقلبی با برندهای معروف مورد نظر نیست چون سود حاصل از این موضوع کار را به جایی رسانده که برخی سودجویان با سفارش بدنه‌های تقلبی به تولید کنندگان چینی داخل خاک ایران کارتریج را پر کرده و بسته بندی می‌کنند و به قیمت اصلی به متقاضیان ارایه می‌دهند.

این فعال صنفی به دیگر قطعات قاچاق موجود بازار نیز اشاره کرد و گفت: شاید موضوع کارتریج امروز یکی از بیشتر اخبار را به خود اختصاص داده است اما با درنظر گرفتن اجزای تشکیل دهنده بسیاری از تجهیزات و ماشین‌های اداری در میابیم که صدها قطعه کوچک و بزرگ است که قابلیت تقلب را به خوبی دارند چون هیچ تولیدی در ایران نیست و بسیاری از وارکنندگان اصلی نیز توان تامین قطعات را به هر دلیل ندارند به عنوان مثال امروز بیشتر چرخ‌دنده‌های موجود بازار برای تعمیر اینگونه تجهیزات از تولیدات درجه سه یا چهار کشور چین هستند.

بازار داخلی آنقدر جذاب است که به صادرات فکر نمی‌کنیم

در همین حال فضل‌الله شربتی، مدیرعامل شرکت تارا مشاور که یکی از معدود تولیدکنندگان کارتریج ایرانی در کشورمان است به خبرنگار ما گفت: بطور کلی بسیاری از مصرف‌کنندگان به محصولات ایرانی که بسیاری از آنها دارای بالاترین استانداردها و گواهینامه‌ها هستند اعتماد ندارند و به جای خرید و تقویت تولیدکنندگان داخلی ترجیح می‌دهند از محصولات به اسم اصلی خرید کنند که گاها مشکلاتی برای آنها ایجاد می‌کند.

شربتی با اشاره به بازار 2 میلیون عددی کارتریج‌های مختلف در ایران افزود: واقعا اگر بتوانیم فرهنگ‌سازی کنیم و دولت نیز همراهی نماید بازار مصرف و نیاز داخلی ایران آنچنان جذاب است که تولیدکنندگان ایرانی نمی‌توانند به صادرات فکر کنند اما متاسفانه علی‌رغم وجود قوانین کاملا روشن دستگاه‌های مربوطه توان کنترل بازار را ندارد و حجم بسیار بالای قاچاق کارتریج باعث شده تا همان چند تولیدکننده‌ای هم که در ایران دست به تولید زده‌اند یا با حداقل ظرفیت خود مشغول تولید باشند یا اینکه بعضا تعطیل کرده‌اند.

مدیرعامل شرکت تارا مشاور با تاکید بر اهمیت خدمات پس از فروش در این تولیدات تصریح کرد: با درنظر گرفتن مشکلات ایجاد شده در زمینه تولیدات ایرانی به دلیل حجم بالای قاچاق یکی از مهمترین مشکلات ایجاد شده برای خریداران مربوط به حقوق آنهاست که محصولات تقلبی دارای هیچ خدمات یا گارانتی نبوده و با توجه به هزینه بر بودن آنها بدون تردید در بلند مدت باعث زیاد اقتصادی خریداران خواهد شد

وی افزود: این تصور اشتباه در ذهن برخی از خریداران است که برای خرید اینگونه محصولات  هزینه‌ کمتری پرداخته‌اند درحالی که به راندمان و بهره‌وری این محصولات هیچ توجهی نداشته‌اند و همین موضوع در بلند مدت برای آنها تجربه‌ای گران را رقم خواهد زد.

این تولید کننده ایرانی بهترین راه شناسایی محصولات تقلبی را نداشتن خدمات پس از فروش و گارانتی دانست و تصریح کرد: آن دسته از کالاهایی که از سوی فروشندگان گارانتی نشده یا دارای خدمات پس از فروش نیستند بدون تردید از طریق غیر اصولی تولید یا وارد شده و می‌توانند در آینده مشکلاتی را برای مصرفکنندگان ایجاد نمایند.

شربتی درزمینه میزان اشتغالزایی اینگونه کارخانه‌ها نیز گفت: در کاخانه ما که 110 نوع مختلف از کارتریج‌ها تولید می‌شود در بخش‌های مختلف از تحقیق و توسعه گرفته تا حمل و نقل به صورت مستقیم 50 نفر مشغول به کار هستند درحالی که اگر این بازار یعنی تولیدات ایرانی رونق داشته باشند تنها این کارخانه ظرفیت جذب 30 نفر دیگر را نیز خواهد داشت حال آنکه برای تامین بازار داخلی ایران حداقل به 6 یا7  کارخانه مشابه نیازمند هستیم .

وی در پایان مهمترین مشکل تولید اینگونه تجهیزات داخل خاک کشورمان را رقابت ناسالم در بازار دانست و افزود: همانطور که می‌دانید مهمترین مشکل ورود کالاهای غیرقانونی و قاچاق است که نفس تولید داخلی را گرفته بنابراین تنها خواسته ما از مسئولان اجرای دقیق قانون است چون اگر قانون دقیق اجرا شود قدرت رقابت محصولات ایرانی با محصولات خارجی در شرایط مناسبی قرار گرفته و این کیفیت است که تعیین کنده بازار می‌شود.