افغانستان فرصت یا تهدید؟

در گذشته کشور ایران بسیار پهناور بوده بهطوری که مرزهای ایران تقریبا بسیاری از کشورهای همسایه فعلی ما را در بر داشته و همه این کشورها به عنوان یک کشور در تاریخ به ثبت رسیده اند. این امر باعث شد که بسیاری از هنرهای دستی بین مردمان این کشور (کشورهای هند، پاکستان، افغانستان، تاجیکستان و ...)به طور مشترک تکامل یابد و تقریبا ریشه ای یکی داشته باشند که یکی از این هنرها هنر بافت فرش و گلیم بود.

این هنر حتی بعد از جدا شدن کشورها به دلیل جنگ ها یا عدم کفایت حکام زمانه به رشد و تکامل خود ادامه داد بهطوری که هر یک از این کشورها برای ثبت و جلب نظر خریداران خود به فرش های بافته شده توسط بافندگان کشورشان به عنوان بهترین تلاش های بسیاری را انجام دادند .

اما در نهایت این فرش ایران بود که با تلاش بافندگان این مرز و بوم در پله نخست ایستاد و سالهای سال این رتبه را به خود اختصاص داده ، اما چندی است که این هنر اصیل ایرانی مورد تهاجم بیگانگانه و رقبای دیرینه خود قرار گرفته است.

به طور مثال شبکه تلویزیونی «تی.وی.سی» کشور روسیه در حاشیه نمایشگاه فرش ایران در جزیره کیش در باره موقعیت جهانی فرش ایران چنین گفته : آوازه فرش های دستباف ایرانی جهان را فرا گرفته است و افراد در بسیاری از کشورهای جهان از داشتن فرش ایرانی در منزل خود افتخار می کنند .

این شبکه افزود:در بسیاری از کشورها ،فرش به عنوان ملاک برای سنجش توانمندی مالی افراد محسوب می شود و به همین دلیل این رویداد در سطح جهانی با علاقه فراوان مورد توجه قرار دارد .

این شبکه روسی به نقل از یک کارشناس فرش ایرانی گفت:فرش دستباف ایرانی بی بدیل و غیرقابل جایگزین بوده و این هنر ارزشمند نماد ایران زمین است.»

با توجه به این اظهار نظر توسط علاقمند خارجی، اهمیت حفظ و نگداری از این هنر اصیل در ایران ضروری است که مسئولان امر بایدبه نکات بسیار ریزی چون حفظ اصل این هنر در خاک میهن توجه ویژه ای داشته باشند.

با توجه به اهمیت صادرات فرش در ایران و قدمت این صنعت در میهن عزیزمان همیشه کارشناسان نگران از دست رفتن بازار جهانی این فرش که به حق در پله نخست ایستاده می باشند،  بنابراین سعی در کنترل پیگیری مشکلات و موانع پیش روی این صنعت دارند و  جهت پاسداری از موقعیت جهانی این صنعت در ایران از هیچ کوششی دریغ نداشته اند.

 به همین منظور گروه های تخصصی ، سازمان های متخصص ایجاد شدند و مشغول به پیگیری این صنعت در جهان هستند. اما متاسفانه گاهی اوقات مواردی از دید این گروه باز می ماند و باعث ایجاد مشکلاتی در این زمینه می شود .

هر چندوقت یک بار آماری را در یکی از جراید ایران می خوانیم مبنی بر رشد یا کاهش صادرات فرش ایران به خارج که البته باید کاملا به این آمار و ارقام حساسیت داشته باشیم در واقع آینده این صنعت به تار و پود همین اعداد و ارقام گره خورده بنابراین نباید از آن سطحی گذشت.

 طبق آمارهای موجود از سال 1373 شمسی کاهش صادرات این هنر اصیل ایرانی شروع شده و حتی در برخی مناطق از بازارهای هدف،  فرش ایران بازار خود را از دست داده و به نفع رقبای خارجی خود کنار کشیده است که این موضوع خود جای تامل و تفکر بسیار فراوان دارد.  البته کارشناسان این فن مشکلات این هنر اصیل ایرانی را دو بخش داخلی و خارجی می دانند که در بخش داخلی به نظر برخی دست اندرکاران و کارشناسان این صنعت مشکلات به شرح ذیل می باشد .

1.     نداشتن اطلاعات دقیق از سلایق بازارهای هدف

2.     عدم حمایت های مناسب دولت

3.     تدوین قوانین دست و پا گیر صادراتی برای این صنعت

4.     نبودن مرکزی منسجم برای تحقیق در باره صنعت فرش در ایران

5.     سلیقه ای اعمال شدن قوانین موجود

6.     مهاجرت نیروی انسانی (ایرانی) متخصص به دلیل مشکلات اقتصادی به شهرها و تعطیلی کارگاه

7.     عدم نظارت بر مواد اولیه و کیفیت بد آنها

8.     نبودن استانداردهای تدوین شده برای ابزار و دارهای قالی

9.     نبودن سازمان یا ارگانی که از صادرات فرش نامرغوب جلوگیری کند

10.نداشتن تبلیغات مناسب و در شان فرش ایرانی

11.نداشتن قانون حفظ حقوق مالکیت معنوی فرش ایران و جلوگیری از کپی برداری از فرش ایران

12.عدم وجود شرایط مناسب جهت ورود اتباع خارجی بمنظور خرید و بازدید از مراکز تولید و نمایشگاههای تخصصی.

13.قاچاق فرش دستباف به ایران به عنوان تعمیرات

اما هدف از انتشار این گزارش بررسی این مشکلات داخلی که بیان شد نیست به این دلیل که همه کارشناسان و دست اندرکاران این فن به این مشکلات واقف هستند و بارها و بارها در کنفرانس ها و جلسات آن را بررسی کرده و می کنند تا به یک نتیجه واحد جهت برطرف کردن آنها برسند.

اما تهدید های خارجی که شاید کمتر به آنها رسیدگی شده حال این صنعت ارزآور ایرانی را به چالش کشیده است و شاید در آینده تهدیدی جدی برای هنر قالی بافی ایرانی به شمار آید.

 کارشناسان رقبای اصلی این صنعت را در بازارهای جهانی به ترتیب اهمیت، کشورهای پاکستان، چین، افغانستان، هند و ترکیه می دانند . البته لازم به ذکر است که کشورهای هند و ترکیه از اهمیت بسیار کمتری برای ایران برخوردار هستند.

 هرکدام از این رقبا نقشی در ربودن بازار فرش ایران دارند اما یکی از آنها که به تازگی حرکت خود را آغاز کرده از اهمیت ویژه ای برخوردار است که باید کارشناسان بیشتر توجه را به این موضوع داشته باشند. این رقیب مهم کشوری نیست جز کشور همسایه ایران افغانستان که می توان از این کشور به عنوان آتش زیر خاکستر نام برد. ابتدا به بررسی بسیار کوتاه نقش هر یک از این رقبا می پردازیم و در انتها به بررسی کلی نقش افغانستان به عنوان فرصت یا تهدید این صنعت در ایران می‌پردازم.

پاکستان

 

تولید فرش در مقیاس انبوه در این کشور به نیمه اول قرن بیستم میلادی برمی گردد با توجه به مهاجرت بافندگان فرش که اغلب مسلمان بودند به این کشور باعث رونق این صنعت در کشور پاکستان شدند.

توزیع جغرافیایی فرش بافی

برخی از نشریات مراکز فرش بافی پاکستان را به 54 منطقه ایالتی تقسیم کرده اند.  75% کل فرش های تولید شده پاکستانی در ایالت پنجاب در شمالغرب کشور تولید می شود و بیشتر مراکز تولید منطقه مثلثی شکل بین « لاهور» ،« لیالپور» و « مولتان» قرارگرفته است.

دیگر مراکز تولید فرش در اطراف پیشاور و ایالت سند قرار دارند. قبایل کوچ نشین هم در پاکستان فرش بافی می کنند ولی تولیدات آنها جزیی است از مناظقی که فرش های شبه ایرانی تولید می کنند می توان « شیخ پور» ، « فیض آباد» ، «گجران والا» ،«مولتان»، « مظفر گاز»و « دره غازی خان » و از مناطقی که فرش های نوع بخارا ، را تولید می کنند و می توان از « لاهور »، «سیالکوت»،« بهاروالپور»و « فیصل آباد» نام برد.

واحد های تولیدی

واحد های تولیدی فرش در پاکستان عمدتاً در خانه های روستائیان و بافندگان شهر های کوچک قراردارد .بیش از 80% از چنین واحدهای کوچک و غیر رسمی حاصل می شود .واحدهای تولیدی خانگی روستایی به صورت غیر رسمی در مناطق مختلف پراکنده و کلاً در اختیار بخش خصوصی قراردارند.

اقتصاد فرش

پاکستان یکی از کشورهای مهم تولید و صادر کننده فرش در جهان می باشد. فرش پاکستان مورد علاقه مردم کشوره

/ 2 نظر / 13 بازدید
fadayerahbar

سلام، مگر ساواکی ها، ببخشید منظورم سپاه و نیروی قدس بود، در عربستان هم مقاطعه کار هستند که می‌خواستند این عرب رو در آمریکا بکشند. فکر می‌کنم تو ایران همه شرکتهرا خریده باشند و چون جا تنگ شده رفتند تو عربستان هم شلوغ کنند تا قرارداد ببندند. چند سال پیش موقع افتتاح فرودگاه اینها باند را اشغال کردند و زوری قرارداد گرفتند. همه چیز پول هست. چون دزدها زیاد شدند منظورم احمدی‌نژاد و دار و دستش، سپاه باید در خارج سفیر عربستان را بکشه تا قرارداد بگیره. واقعا که کشورمون پیشرفت کرده. یا صاحب الزمان با نام تو اینها جنایت کردند و اسمش را اسلام گذاشتند. امام خمینی وقتی‌ فوت کردند یک قران نداشتند شرم بر شما.

سمانه

به نظر من شما که کشور خودتون انقد سوژه برا عکاسی و نشون دادن عقب موندگیش داره چرا این همه به خودتون زحمت بدین برین به کشوری که وضعیت فعلیش عاقلانس ؟ در باره بازار کار و مهاجران و اینا ک وقتی اطلاعات ندارین و کشورتون برنامه ریزی و سیاست خارجه مشخص و ثابتی نداره بهتر حرف نزنین بازم ممنون برای این همه هم دردی و واقع نگری شما مسلمون نما ها