از صندل های حصیری تا بوت های پوست مار

بوت برای اولین بار چه تاریخی پای انسان دیده شد؟

 

همیشه طراحی و تولید انواع کفش با توجه به مواد اولیه موجود، مد لباس و شرایط اقتصادی کشورها صورت گرفته است

 

 

 

 

 

 انسان های اولیه یا به عبارت دیگر همان غارنشین های باستان با توجه به امکانات و شرایط زندگی خود سعی در بهبود کیفیت زندگی خودشان داشتند و کم کم به فکر بیرون آمدن از غارها افتادند این بود که با توجه به ناهموار بودن زمین و راهپیمایی های طولانی برای یافتن غذا و آب و حتی یافتن جایی برای زندگی باید فکری برای محافظت از پاهای خود در برابر آسیب های طبیعی هنگام دویدن یا پیاده روی می کردند. آنها یادگرفتند که از پوست حیواناتی که به عنوان غذا آنها را شکار می کردند برای خود وسیله ای برای محافظت از پاهایشان درست کنند البته فقط به عنوان محافظت از سرما و گل و لای ، آنها پوست حیوانات را با سنگهای تیزی که در دست داشتند بریدند و با نوعی گیاه که مثل طناب بود به دور پاهایشان پیچیدند بنابراین این اولین پاافزار یا همان کفش امروزی ثبت شده در تاریخ بشر را ساختند.

هیچگونه اطلاعاتی در مورد اولین کفش اختراع شده توسط انسان در دست نیست و بلکه طبق گمان ها و نقاشی های دیواری کشف شده در همان غارهای محل سکونت بشر ، حدس زده می شود که اولین پا افزار (کفش) تولید شده انسان 8000 سال پیش از میلاد بوده است که البته نمی توان به عنوان کفش از آن یاد کرد بلکه به عنوان وسیله ای که از پاها نگهداری می کرد یا به عبارت دیگر کیسه ای که از پاهای انسان های اولیه را گرم نگه می داشت.

اما اولین کفش انسان در منطقه اروپا و کوههای آلپ کشف شد این کفش متعلق به مردیخی بود. این کفش که واقعا شبیه کفش بود متعلق به 3300 سال قبل از میلاد مسیح است. این کفش از پوست خرس و رشته های بسیار باریکی از گیاهی که مانند نخ کفاشی  بود ساخته شده بود و می توان آن وسیله را کفش نامید.

 

 

 

اما پس از محافظت از پاها، انسان به دنبال یافتن چیزی برای پوشاندن بدن خود و محافظت از سرما بود که البته همین وسیله یا لباس هم ابتدا از گیاهان و سپس از پوست حیوانات بود و طرح و شکل خاصی نداشت این لباس اولیه از یک پوست کامل یک حیوان تشکیل شده بود که با رشته های نازکی از ساقه گیاهان به هم متصل شده بود.

اما این سادگی و عدم شکل ناگهان در مصر باستان تغییرات عظیمی را شاهد بود که می توان گفت اولین دوره طراحی لباس و یا حتی مد در این دوره اتفاق افتاد. شاید همگی این تغییرات به خاطر وجود رودخانه نیل بود مردم ساکن حاشیه رودخانه نیل آثار زیادی را از خود به جای گذاشتند که این آثار حاکی از وجود طراحی در تنپوش ها و کفشهای آنها بوده است. طبق آثار کشف شده در حاشیه این رودخانه و شهرهای باستانی اطراف آن ظاهرا استفاده از پارچه های کتانی در این دوره بسیار مرسوم بوده است که به روشهای بسیار دقیقی بافته می شدند.

دلیل استفاده بسیار گسترده کتان در البسه و کفش ها بین مردم آن زمان درجه حرارت منطقه بوده است همانطور که می دانیم کتان پارچه ای بسیار خنک  و سبکی است که البته مقاومت خوبی هم در مقابل آسیب های احتمال از خود نشان می دهد.

 

 

در این تمدن مردان لباس های ساده و بدون دوختی را می پوشیدند که البته کوتاهی و بلندی آن لباس ها به دمای هوا بستگی داشت و زنان از لباسهایی با بندهای چرمی استفاده می کردند. مردان با توجه به سن و موقعیت اجتماعی خود این لباس ها را انتخاب می کردند همین موضوع را می توان نقطه آغاز طراحی لباس یا همان دنیای مد دانست.

 

شاهان و افراد طبقه اشرافی جامعه با اضافه کردن کمربندهای چرمی و آذین کردن البسه خود با جواهرات، طبقه اجتماعی خود را از دیگران جدا می کردند و مدل لباس های خودشان را متفاوت از دیگران تعیین می کردند.

اما کفش در این دوران چگونه بود؟ طبق آثار باستانی کشف شده از دوره مصریان باستان که البته ابتدایی ترین ، دقیقترین و کاملترین اطلاعات ثبت شده توسط بشر است ، انواع صندل اولین پا افزاری بوده که مصریان باستان از آن استفاده می کردند تقریبا این نوع کفش بسیار ساده بود و طرح خاصی را نداشته است . این صندل از دو بند نگهدارنده و یک کفه تشکیل می شده ماده اصلی تشکیل دهنده این صندل ها اکثرا از ساقه گیاهان تولید می شدند روش تولید این گونه بود که ساقه گیاهان خاصی را به یکدیگر می بافتند که این رشته های باریک درکنار یکدیگر تشکیل بافتهای بزرگتری را می دادند و بعد با کنارهم قرار دادن آنها بدنه کفش را تولید می کند و در مورد کفی هم چندین دسته از همین ریسمان ها را به یکدیگر متصل می کردند  که نسبتا راحت و با دوام بود اشکال اصلی این صندل ها این بود که در مقابل ناهمواری های جاده های آن زمان انگشتان را محافظت نمی کرد بنابراین طراحان به سرعت به فکر برگرداندن سرپنجه این صندل ها به داخل افتادند که به نوعی محافظ انگشتان نیز بود. پس از اینکه بشر توانست پوست را دباغی کند ناگهان یکی از تولید کنندگان مصری به این فکر افتاد که به جای استفاده از ساقه گیاهان بافته شده رشته های نازک چرمی را به یکدیگر متصل کند تا از استحکام بهتری برخودار شود بنابراین اولین صندل چرمی در پای انسان دیده شد که با استقبال بسیار گسترده ای از طرف مردم روبرو شد.

پادشاهان و افراد طبقات بالای جامعه آن روز با تزئین صندها به جواهرات به سرعت صندلهای چرمی خود را از افراد عادی جامعه جدا کردند به شکلی که استفاده از آن صندلها کاملا موقعیت اجتماعی افراد را مشخص می کرد.

 

این صندل ها در سال های 1234 تا 1250 خودنمایی می کردند و بهترین کفش موجود در زمانه خود البته در منطقه مصرباستان بودند. اما این پیشرفت در یونان به گونه ای دیگر رقم خورده بود . همانطور که در تاریخ آمده تمدن یونان همیشه به دلیل نظم و اقتدار حاکمان مورد توجه تاریخنگاران و مورخان بوده است .

اینبار مورخان و تاریخنگاران به جنبه های دیگر روم باستان توجه کردند که صنعت پوشاک و مد در آن دوران بود به گفته مورخان مردمان زمانه در یونان از مجموعه امکانات رفاهی خوبی برخوردار بودند و همچنین جامعه آنها از پیشرفت های زیادی چه در زمینه علمی و چه در زمینه هنر برخوردار بود از این رو شاهد تحول عمیقی در صنعت مد و پوشاک بوده ایم. به گونه ای که برخی از مورخان معتقدند تولید پوشاک به روش صنعتی از این منطقه آغاز شده است.

این نامگذاری به این دلیل بوده که رومی ها از گذشته های بسیار دور به لباس و ظاهر خودشان بسیار اهمیت می داند بطوری که مدلها و رنگ های مختلفی از لباس را برای مراسم مختلف مورد استفاده قرار می دادند بانوان و آقایان همگی موهایشان را به روشهای بسیار زیبا کوتاه می کردند و ظاهر خودشان را آراسته نگه می داشتند. صنعت کفش نیز در این مکان و زمان تغییرات بسیار زیادی را شاهد بود شاید تاریخچه ساخت کفش در این منطقه به سال 400 قبل از میلاد برگردد اما آنچه مهم بوده تغییرات اساسی در نحوه طراحی صندل در این منطقه و این دوره زمانی یعنی قرن سیزدهم بوده است.

همگان در مورد نبردهای این منطقه شنیده ایم به همین دلیل از همان ابتدا رومیان به اهمیت کفش و نقش اساسی این وسیله در هنگام نبردهایشان پی بردند و صنعت کفش را متناسب با نیازهای خودشان متحول ساختند . سازندگان صندل در این منطقه با اضافه کردن بندهایی به بدنه صندل ها استحکام آنها را تقویت کردند . بطوری که وقتی سربازان رومی صندل را استفاده می کردند، صندل ها بطور  کامل جذب پایشان می شد و آزادی عمل خوبی  را هنگام دویدن و جنگیدن به آنها می داد بنابراین قدرت دویدن و عکس العمل را هنگام نبرد از سربازان گرفته نمی شد. این امر باعث تحولی نوین در صنعت کفش شد و در واقع اسکلت پوتین های نظامی کنونی از آن تاریخ بنا نهاده شده است.

 

دوره میانی کفش:

پس از به وجود آمدن کفش این وسیله نوظهور جای خود را به عنوان وسیله ای مهم در زندگی باز کرد اما به یقین می توان گفت: رومیان و مصری ها از اولین تمدن هایی بودند که برای رشد این صنعت تدارکات را آماده کردند و این صنعت پردرآمد را تا به امروز به ما برسانند.

کارشناسان تاریخی اوج بلوغ صنعت کفش را به دوران میانی می دانند و معتقد هستند که این وسیله نوظهور در زندگی انسان با تلفیق مدل های قدیمی و تخیلات جدید بشری به تکامل رسید البته این تغییرات در سایه اختراعات ابزار و وسایل نوین در زندگی بشر مانند صنعت دباغی پوست یا دوخت و ... اتفاق افتادند و بنیاد کفش های امروزی را بنا نهاد به گونه ای که قرن 12 میلادی برخی از ناهنجاری های موجود در طراحی پاافزارهای قدیمی از بین رفت و صنعت کفش به شکل ویژه ای گسترش یافت.

کفش های قبل از این دوره طلایی شاید با طراحی های خودشان در واقع اصلا راحت نبودند و در برخی از موارد بسیار مشکل ساز هم بودند که با توجه به این جهش در طراحی این مشکلات روبه بهبودی گذاشت.

اما در این دوره یک مشکلی پدیدار شد به گونه ای که طراحان کفش در آن زمان شروع به طراحی کفشهای بسیار دراز و نوک تیزی کردند تا جایی که این طراحی ها که قرار بود تبدیل به وسیله ای رفاهی در خدمت انسان شوند خود باعث ایجاد مزاحمت و مشکل آفرینی برای او شدند به همین دلیل طراحان برای از بین بردن این مشکل این کشیدگی یا نوک دراز کفش، آنها را به سمت داخل پیچیدند که حلقه ای تشکیل شد و زنگوله ای کوچک هم در انتهای آن آویزان می کردند که نشان از متمدن بودن طرح کفش داشت. البته در آن زمان همین صدای زنگ باعث مشهور شدن این مدل کفش شد. تحول دیگری که در این دوره از صنعت کفاشی که عمومی دوره گردهای محلی آن را اداره می کردند اتفاق افتاد استفاده از یک تخته نازک کف کفش ها بود تا از ورود آب به داخل کفش جلوگیری کند و البته ناهمواری کف خیابان را نیز برای فرد استفاده کننده هموار تر کند. مورخان زادگاه این تحولات را هلند می دانند.

این کفش با ویژه گی های مطرح شده بسیار زود از رده خارج شد و جای خود را به مدلهای جدید داد پس از این کفش های نوک تیز کفشی شبیه به روم باستان پا به عرصه وجودی گذاشت و توانست بازار را به خود مشتاق کند. کارشناسان و مورخان می گویند این مد زودگذر باعث شد که کلیه طرح های تولید شده در سال های گذشته بین سال های 1460 تا 1470 میلادی دچار تغییرات بنیادی شوند و تحولی اساسی در نحوه ساختن و طراحی کفش ایجاد شود. در این دوران کفش هایی با نام های پنجه خرس (منظور پهن بودن پنجه هاست) یا کفش اردک روی کار آمدند و مشتریان زیادی را به خود اختصاص دادند. پارچه های مخمل و چرم در این صنعت جایگاه ویژه ای پیدا کردند .در این زمان بود که کفاش ها یادگرفتند طراحی های خود را با توجه به مد لباس های آن زمان انجام دهند و از آنها پیروی کنند.

بدنه این کفش ها با بندهای چرمی به دور پای خریداران محکم می شد در این دوره کفشها حالت ایده آل تری به خود گرفتند و هرگز مشکلاتی به خریداران تحمیل نمی شد در این دوره چیزی شبیه به اسفنج در صنعت کفش وارد شد .

/ 0 نظر / 16 بازدید